Aandelenfondsen verslaan voor het eerst CBS-index

Voor het eerst in de geschiedenis zijn beleggingsfondsen die in Nederlandse aandelen beleggen erin geslaagd de CBS-index te verslaan. Die index weerspiegelt het rendement van alle Nederlandse aandelen samen....

Van onze verslaggever

AMSTERDAM

De aandelenfondsen die wereldwijd beleggen, hebben de index zelfs bijzonder ruim verslagen. De toonaangevende Morgan Stanley Wereldindex (MSCI) steeg in de eerste helft van het jaar met 16,7 procent. De fondsen reikten maar liefst 5 procent hoger, op 21,7 procent.

Het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS) dat deze cijfers gisteren bekend maakte, heeft geen verklaring voor het plotseling opduikende genie van de fondsbeheerders. Er zijn er wel eens die een gelukkige hand van beleggen hebben en het beter doen dan de markt, maar gemiddeld is het rendement van de beleggingsfondsen totnogtoe lager dan van de aandelen. Dat komt doordat de fondsbeheerders kosten maken voor hun transacties, research en marketing. Dat zijn dingen die bij de aandelen in de indexen niet gelden.

De minste moeite heeft onderzoeker E. Rietzschel van het CBS nog om te verklaren waarom de fondsbeheerders de buitenlandse indexen hebben weten te verslaan. Het is één van de effecten van de Aziëcrisis, meent hij.

Vorig jaar hebben de beleggingsfondsen het grootste deel van hun beleggingen in de verre Aziatische streken al teruggetrokken. In het eerste halfjaar was daarom maar weinig geld van de beleggingsfondsen belegd in de aandelen die genoteerd zijn op beurzen in het Verre Oosten.

Het gewicht van de Aziatische beurzen in de Morgan Stanley Index daalde weliswaar doordat de koersen op die beurzen daalden, maar niet zo sterk, dat de massale dumping door de aandelenfondsen zou kunnen worden geneutraliseerd.

Maar waarom de in Nederland beleggende fondsen plotseling 'slimmer' waren dan de markt, dat weet Rietzschel ook niet.

R. Moraal van Robeco's analistenbureau IRIS heeft wél een verklaring: Koninklijke Olie. Koninklijke Olie heeft een verpletterend gewicht in de CBS Index. 'Koninklijke Olie maakt 18 procent uit van de CBS Index, en de koers van Koninklijke Olie is in één jaar tijd slechts 1,3 procent gestegen. Dat heeft de CBS-index enorm laaggehouden. Zonder de Olies zou de index in een half jaar zijn gestegen met 35 procent.'

Dat zou niet uitmaken als beleggingsfondsen óók voor 18 procent in Koninklijke Olie zouden zitten. Moraal heeft geen exacte gegevens van de portefeuilles van de fondsen, maar volgens hem is Koninklijke Olie relatief ondervertegenwoordigd.

En dat tikt aan: 'Als het gemiddelde beleggingsfonds voor 15 procent in Koninklijke Olie zit en verder volgens de index, zou dat op zich al leiden tot een rendement van 30 procent. En als het gemiddelde fonds voor 10 procent in de Olie zit, zou er al een rendement zijn van 31,5 procent.'

Dat de koers van Koninklijke Olie maar niet van zijn plaats komt heeft alles te maken met de prijs van de olie. Begin dit jaar deed een vat olie nog ruim 19 dollar, maar vorige maand daalde de koers zelfs tot onder 12 dollar. Goedkope olie betekent dat de waarde van Shells voorraden daalt, en dat gaat ten koste van de winst.

Overigens behoort het rendement op de aandelen in de afgelopen zes maanden tot de beste scores ooit. Het CBS heeft alleen in 1983 (eerste halfjaar) en in 1997 (ook eerste halfjaar) periodes gevonden met nog hogere rendementen.

De Amsterdamse beurs heeft het overigens opnieuw beter gedaan dan de wereldindexen, maar ook dat was geen kunst. De Aziatische beurzen zijn finaal ingestort en trokken daarmee het gemiddelde fix omlaag tot 'slechts' 16,7 procent.

De best scorende aandelen op de Amsterdamse beurs waren in de eerste helft van het jaar de financiële aandelen: banken en verzekeraars. Het gemiddelde rendement op deze aandelen bedroeg 57 procent. De laagst scorende categorie was de bouw. Bouwondernemingen boekten volgens het CBS gemiddeld een rendement van 12 procent.

De totale waarde van de op de Amsterdamse beurs genoteerde Nederlandse aandelen bedroeg eind juni 1100 miljard gulden.

Meer over