ONZE GIDS DEZE WEEKSuzanne Vega

Suzanne Vega over thee, New York en Marlene Dietrich: ‘Ik ben helemaal verliefd op die stijl’

Beeld Getty Images

Zangeres Suzanne Vega is een verhalenverteller. Een gevolg van haar tijd op de toneelschool, denkt ze zelf. Maar haar liefde voor boeken als die van Charlotte Brontë en Albert Camus speelde ongetwijfeld ook een rol. ‘L’étranger heeft zeker invloed gehad op de manier waarop ik schrijf.’

Er bestaat zoiets als een typisch New Yorkse artiest. Zo iemand die de stad laat schitteren in zijn of haar werk en tegelijk die eigenaardigheden van New York en New Yorkers in het creatieve dna draagt. Kijk naar de films van Woody Allen. Luister naar de muziek van Lou Reed en die van LCD Soundsystem of naar het nieuwe album van Suzanne Vega.

De zangeres die in 1985 doorbrak met een naar haarzelf vernoemd debuutalbum, en een wereldhit scoorde met Tom’s Diner in 1990, komt op 11 september met een live-verzamelalbum: An Evening of New York Songs and Stories. ‘Een monument voor de stad waar ik van hou’. En ja, ze beschouwt zichzelf als een New Yorkse artiest.

Dus wat maakt die New Yorkse artiesten zo anders?

Denkpauze: ‘We hechten, denk ik, hier aan waarden die ze minder belangrijk vinden op een plek als bijvoorbeeld Los Angeles. We zijn van mening dat het goed is als je geestig, gehard, belezen en intelligent bent.’

Check, check, dubbelcheck. Vanaf haar debuut was de zangeres (61), die dit jaar haar 35-jarig jubileum viert, de intelligent man’s singer-songwriter. Een verhalenverteller met een koel oog en dito stem. Vega neemt net zo objectief haar eigen liefdesleven onder de loep, met Marlene Dietrich in de rol van romantische raadgever (Marlene On The Wall), als die toevallige voorbijganger die haar haar fatsoeneert in de reflectie van een caféraam (Tom’s Diner). Wie afstand neemt, ziet de zaken scherp. Luka, dat liedje over het slachtoffertje van huiselijk geweld, is des te schrijnender omdat Vega op een reportage-achtige manier zingt over de gruwelen van haar bovenbuurjongen.

Vega: ‘Voordat ik een carrière in de muziek kreeg, heb ik op de toneelschool gezeten. Daar komt volgens mij die interesse voor verhalen vertellen en personages verzinnen vandaan. Het heeft uiteindelijk zijn weg gevonden in de liedjes die ik schrijf.’

En sinds kort ook in haar oude liefde. Vega schreef het stuk Carson McCullers Talks About Love, over de auteur Carson McCullers, waar ze in 2011 zelf in speelde en monologen afwisselde met songs. En ze schitterde als bandleider in het sixties-swingersrelaas Bob & Carol & Ted & Alice. Geweldig vond ze het.

Vega: ‘Ik wist op jonge leeftijd al dat ik een zuiver zelfzuchtig plezier beleef aan het staan op een podium.’Beeld Pal Hansen / Getty

Vega: ‘Ik wist op jonge leeftijd al dat ik een zuiver zelfzuchtig plezier beleef aan het staan op een podium. Ik wilde dolgraag acteren. Maar vergeleken bij popmuziek beweegt alles rond een theaterproductie in gletsjertempo. Dus toen ik succes had als muzikant heb ik het theater een beetje aan de kant gezet.’

Nu wil ze het acteren met zingen combineren. Ook in haar eigen stad waar ze graag optreedt. Bob & Carol & Ted & Alice werd Off-Broadway opgevoerd voordat de reeks voorstellingen wegens corona werd afgebroken. En An Evening of New York Songs and Stories werd, hoe kan het anders, opgenomen in het New Yorkse Café Carlyle, een chic café chantant waar de ‘tikkie kakkineuze, met parels behangen bezoekers naar de bohemiens op het podium komen kijken.’

En nu we het toch over leuke New Yorkse podia hebben; Carlyle is geweldig, maar ze heeft altijd een zwak gehad voor het minder pretentieuze Cornelia Street Café in de West Village. Vega is een trouwe bezoeker sinds ze daar begin jaren tachtig in het toen nog knusse knooppunt voor kleinkunstenaars haar eerste roem vergaarde.

Vega: ‘Net zo New York als de Carlyle, maar met de bohemiens als de bezoekers. Artiesten werden gesteund door de eigenaar en kregen een kortingskaart. Mijn man en ik zijn tot het einde trouwe bezoekers gebleven.’

Dat einde was in 2019. Het café, de laatste jaren al uitgegroeid tot een fiks restaurant, moest in dat jaar zijn deuren sluiten. Daarmee is weer een stek die deel uitmaakte van het folknetwerk verdwenen. Het koffiehuiscircuit waar ooit Bob Dylan zijn eerste singer-songwriterschreden zette.

Vega: ‘Acteren is een droom die is uitgekomen.’Beeld Pal Hansen / Getty

Vega: ‘Inderdaad, het is een New Yorkse traditie die verder aan het afsterven is.’

Maar ze maakt zich nog geen zorgen. Als ze al die typische kleine podia niet meer kan bezoeken, of er zelfs optreden, kan ze altijd nog als actrice in het theater schitteren.

‘Acteren is een droom die is uitgekomen. Dus als iemand me wil hebben... Zet er maar in dat ik bereid ben audities te doen. Hahaha.’

Boek 1: Jane Eyre van Charlotte Brontë

Charlotte Brontë, Jane Eyre.

‘Ik heb het als kind gelezen en werd erdoor weggeblazen. Ik was gek op de hoofdfiguur Jane. Als type is ze nogal gewoontjes, huiselijk bijna, en ze valt uit de toon binnen haar familie. Maar ze is ook heel intelligent en houdt haar hoofd boven water door in rampzalige situaties haar gezonde verstand te gebruiken. Tegelijk trekt door de roman een sterke onderstroom van duistere romantiek. En uiteindelijk wint Jane, de gouvernante, de liefde van haar raadselachtige werkgever Edward Rochester. Onze kleine slimme heldin gevangen in ongelooflijke situaties. Ik heb me met haar geïdentificeerd.’

Boek 2: L’étranger van Albert Camus

Albert Camus, L’étranger.

‘Vanwege Camus’ koele, spaarzame gebruik van tekst. Het boek is totaal anders dan Jane Eyre, in de zin dat het verstoken is van enige emotionaliteit, net zoals de hoofdfiguur, die blijkbaar niets voelt bij zijn moeders begrafenis. Het boek fascineert me enorm. Ook omdat je als lezer niet zeker weet of de hoofdpersoon wel de waarheid vertelt en je desondanks sympathie voor hem koestert. Alleen daarom al hou ik van dat boek. Het heeft ook zeker invloed gehad op de manier waarop ik schrijf. Je kunt in een song als The Queen and the Soldier iets herkennen van de onmogelijke liefde zoals bij Brontë. Cracking heeft die droge kou van Camus. Een soort dwarsdoorsnede van het leven, met distantie bekeken.’

Modeontwerper – Dries Van Noten

Dries van Noten.Beeld Getty Images

‘Hoe meer ik van hem zie, hoe groter fan ik word. De man heeft geniale ideeën. Ik heb een jack van hem en een brede riem met een soort mozaïek met blauwe stenen. Het ziet er nogal zwaar uit, maar op een of andere manier past het perfect bij bijna alles. Van Notens ontwerpen hebben altijd iets onverwachts en wilds. Maar niet wild zoals bij Dolce & Gabbana, die met overdaad de vrouw als een soort mythisch sexy figuur neerzetten. Van Noten lijkt iets moderns en intellectueels uit te drukken. En veel van zijn ontwerpen zijn ook heel praktisch. Een geslaagd huwelijk tussen functionaliteit en esthetiek.’

Filmster: Marlene Dietrich

Marlene Dietrich.Beeld Getty Images

‘Geweldige schoonheid die natuurlijk prominent voorkwam in mijn eerste single. Maar ik kan me niet herinneren ooit met journalisten over Marlene te hebben gesproken. Ze was in de film altijd meer een lichtende aanwezigheid dan een actrice die in een rol kroop. Een constant brandende kaars. Ik vind het ook geweldig hoe Dietrich zichzelf nooit te serieus nam in haar rollen. Het was tongue in cheek overgoten met sensualiteit. Ik ben helemaal verliefd geworden op die stijl. Ja, Mae West had dat ook, maar ik heb me nooit aangetrokken gevoeld tot haar. Die onverholen seksualiteit en haar dubbelzinnigheden hebben me altijd een beetje afgestoten. Dietrich had ook een bepaalde mystiek.’

Eten: De noedels van mams

Noedels met kaas en vlees.

‘Nu eet ik niet zoveel zuivel en vlees, maar toen ik nog een meisje was, maakte mijn moeder wel eens noedels met kaas en vlees. Het is mijn favoriete comfort food. Het zijn de smaken maar ook de textuur die me altijd zijn bijgebleven. De warmte van het vlees, de gladheid van de noedels en de koelte van de kaas. Mijn moeder was verder niet zo’n keukenprinses hoor. Ze was computeranalist.’

Museum: Metropolitan Museum of Art in New York

‘In de jaren zestig en zeventig sleepten onze leraren de klas geregeld mee naar het Museum of Modern Art. Dat was modern, dat was hip en veel cooler dan zoiets stoffigs als het Metropolitan. Niemand die iets om het Met gaf. Mijn ouders kwamen daartegen in opstand en lieten me het museum zien. De eerste keer voelde het alsof ik een balletschool betrad. Alles was er Victoriaans ouderwets, romantisch, een beetje intimiderend en alle vrouwen in de schilderijen droegen prachtige gewaden. Ik heb daar de Prerafaëlieten ontdekt. Het museum heeft twee van mijn favoriete kunstwerken. De eerste is De Eeuwige Lente van Rodin. Die titel is vreselijk oubollig, maar het beeld zelf is prachtig. Twee naakte figuren verstrengeld in een kus. Zo erotisch dat je jezelf voelt blozen als je ernaar kijkt. Die andere favoriet is Jeanne D’Arc van Jules Bastien-Lepage. Die heeft haar in haar simpele nobelheid neergezet als een soort melkmeid.’

Schoenen: Louboutin

Louboutins.Beeld Getty Images

‘Ik heb een beeldschoon paar. Zwart lakleer met een strik, de rode zolen natuurlijk en een beetje tenendecolleté. Mijn voeten hebben een rare vorm, maar deze doen helemaal geen pijn én ze zijn heel elegant. Komt door het economische ontwerp dat verbergt wat het moet verbergen en laat zien wat het mag laten zien. Je kunt ze aan op het podium of op een heel chic feest. Ik beschouw ze als goed gezelschap dat je aan je voeten draagt.’

Drank: Thee van PG Tips

PG Tips.Beeld Getty Images

‘Vijfentwintig jaar geleden schakelde ik over van koffie naar thee. Koffie maakte me gejaagd en nerveus. Nu maak ik elke ochtend een grote pot thee met amandelmelk en stevia, trek minstens een uur uit om het te drinken en lees de krant. Da’s mijn ochtendritueel.’

Make-up: de oogschaduw van Nars

Nars make-up.Beeld NARS

‘En mijn favoriete tint is Savage. Het heeft een warme goudbruine kleur en, ook belangrijk, het ziet er naturel uit. Als ik het op heb, lijkt het alsof ik geen make-up draag, en toch geeft het je ogen die warme gloed die je graag wil. Perfect.’

Suzanne Vega – An Evening of New York Songs and Stories (V2 Records) komt 11 september uit.

CV

11 juli 1959 Geboren in Santa Monica, Californië. Op 2-jarige leeftijd verhuisd naar New York.

1984 Platencontract na vele optredens op kleine podia in Greenwich Village.

1985 Debuutalbum Suzanne Vega. Single Marlene on the Wall niet in de Top 40, wel een hit in de VS en Engeland.

1986 Left Of Centre gebruikt in de tienerfilm Pretty in Pink.

1987 Album Solitude Standing. Miljoen verkochte exemplaren, single Luka wordt een wereldhit en komt hier op nummer 26 van de Top 40.

1989 Vega is de eerste vrouwelijke headliner van het Engelse popfestival Glastonbury.

1990 Het a cappella-nummer Tom’s Diner wordt geremixt door de Britse producers DNA. Het wordt haar grootste hit en bereikt hier de nummertweepositie. Het nummer wordt ook gebruikt als test bij de creatie van het muziekformat mp3 wat Vega de bijnaam The Mother of The MP3 oplevert.

1992 Een stilistische verandering op Vega’s vierde album 99.9Fº. Er zijn invloeden van dance en industrial music te horen. Vega trouwt met Mitchell Froom, de producer van het album.

1998 Scheiding van Vega en Froom.

1999 The Passionate Eye: The Collected Writings of Suzanne Vega komt uit, een bundel gedichten, songteksten, essays en journalistieke stukken.

2006 Vega is de eerste grote popster die een optreden doet in de online virtuele wereld Second Life. Op 17 augustus treedt ze op in New York Central Park tijdens het benefietconcert Save Darfur Coalition.

2011 Samen met singer-songwriter Duncan Sheik schrijft Vega het toneelstuk Carson McCullers Talks about Love over het leven van de auteur Carson McCuller. Ze acteert er ook zelf in.

2020 Vega speelt de rol van bandleider in de musical Bob & Carol & Ted & Alice.

Suzanne Vega is getrouwd met advocaat en dichter Paul Mills. Ze heeft een dochter, Ruby, uit haar huwelijk met Mitchell Froom.

Meer over