Zonder Moog geen gabbers of 'Space Odyssey' (Gerectificeerd)

Ze waren duur en namen veel ruimte in. Toch zorgden de Moog-synthesizers voor een revolutie in de pop, jazz en klassieke muziek....

Robert Moog, uitvinder van de 'Moog-synthesizer'. Zondag stierf hij inhet stadje Asheville in het Amerikaanse North Carolina, waar zijn bedrijfMoog Music symbolisch genoeg gevestigd was naast de plaatselijkeijzerhandel.

Moog, maker van muzikale hardware, leed aan hersentumor. Hij werd 71.Van zijn klanten gingen sommigen hem al voor: George Harrison. Jim Morrisonvan The Doors. John Cage. De cineast Stanley Kubrick, van 2001: A SpaceOdyssey. Andere spraakmakende gebruikers leven nog - op z'n minst in deherinnering van liefhebbers met een zwak voor de piloten in derock-cockpits van de jaren zeventig. Zie Yes, zie Pink Floyd. Keith Emersonvan Emerson, Lake and Palmer. Flodder-deuntjes die de filmmaker Dick Maasinspeelde op een eigen keyboard, zouden ondenkbaar zijn zonder hetsoldeerwerk dat Moog in de jaren 1960 verrichtte in een werkplaats in NewYork. Zonder het voorwerk van Moogs voltage-controlled synthesizer modules waren er ook geen gabbertjes.

Maar de term Moog staat ook voor Kraftwerk, voor Public Enemy en vooreen generatie techno-componisten. Conservatoria die de Moog ooit weerdenomdat er een klaviertje aan vast zat, wat het vrije denken inzaagtandgolven dreigde te blokkeren, hebben hun veto's op elektronica mettoetsen ook al lang laten varen.

Moog werd in 1937 geboren in New York. Hij studeerde er natuurkunde, enbegon een bedrijfje waarin hij theremins bouwde, elektronische instrumentenwier toonhoogte verandert door handbewegingen in de nabijheid van eenantenne. De Beach Boys gebruikten er een in Good vibrations. Maar toen hadMoog zijn eerste synthesizers al gebouwd.

Ze waren duur, namen veel ruimte in en hoorden tot het speelgoed vanrijke producers als van The Monkees. De doorbraak kwam in 1969, toen WalterCarlos (tegenwoordig Wendy Carlos) de Moog inzette als elektro-orkest vooreen LP met Bach-inspelingen, Switched-on Bach. Waarbij een bepruikteSebastian de hoes sierde temidden van schakelpanelen.

De compacte Minimoog die sinds 1970 het instrument betaalbaar maakte,bracht de maker weinig fortuin. Moog moest in 1973 zijn bedrijf verkopen.De analoge 'synth' werd voorbijgesneld door digitale neefjes van merken alsYamaha. Maar in de jaren negentig bleken techno-toondichters het Mooggeluidtoch het best te vinden. Moog zelf slaagde er in 2002 in het recht op zijnbedrijfsnaam terug te krijgen. Hij had er niet lang plezier van.

Roland de Beer

Meer over