Fotoserie

Zijn vrienden zijn z’n modellen geworden, Vlieland is hun decor

null Beeld David van Dartel
Beeld David van Dartel

Als je mannenvriendschappen zou moeten fotograferen, dan gaat het zo: David van Dartel fotografeert zijn vriendengroep al meer dan tien jaar. Jongens zonder geheimen voor elkaar, met een Waddeneiland als decor, met de duinen en de zee als rekwisieten.

De vakantievriendschap met Sil op Vlieland, nu bijna tien jaar geleden, heeft fotograaf David van Dartel, nu 25, voortgezet in zijn volwassen leven. Zijn vrienden en Sils vrienden hebben zich ook aangesloten en ze zoeken elkaar nog steeds op. En David fotografeert hen ook nog steeds. Vaak op Vlieland.

Minstens zevenhonderd zonsondergangen heeft David van Dartel (25) op Vlieland gezien. Sinds hij tien jaar geleden op het waddeneiland begon te fotograferen kent hij iedere duinpan en weet hij precies waar de Waddenzee overgaat in de Noordzee. En toch gaan zijn serie en het boek dat vandaag verschijnt níét over Vlieland. Vriendschap, dat is waar het om draait.

Op zijn 13de koopt David een camera. Onder invloed van Ryan McGinley en andere fotografen op Tumblr begint hij te experimenteren met portretten in de natuur van Raalte, het dorp in Overijssel waar hij opgroeit. ‘Ik heb geen fotografie gestudeerd en hoefde dus nooit in concepten te denken, ik vroeg me gewoon af: hoe maak ik een zo mooi mogelijk beeld?’

Vanaf zijn 16de logeert hij ’s zomers bij zijn oom en tante op Vlieland, waar hij overdag in een natuurcentrum werkt en ’s avonds het eiland fotografeert. In café De Oude Stoep komt hij Sil tegen, een eilander die ook in kunst geïnteresseerd is, en ze beginnen samen te werken; Sil als model, David als fotograaf. Hun vriendschap groeit, hun vriendengroepen beginnen te vermengen. ‘We gingen op pad en namen de camera mee, maar uiteindelijk is de camera ook een reden geworden om samen op pad te gaan.’

Sindsdien nemen ze een paar keer per jaar de boot naar Vlieland. Fotograferen, koken en praten, dat is waar het om draait. ‘We zijn allemaal heel open, geen onderwerp is taboe. Knuffelende mannen past misschien niet binnen de standaard mannenvriendschap die je vaak ziet, maar dit is echt hoe we zijn en hoe kwetsbaar we ons durven op te stellen. Het voelt zo natuurlijk dat ik het liefst altijd bij ze ben.’ Gaan vrienden verder dan modellen? ‘Zeker. Toen ik middenin de winter voorstelde om bij min 1 een poeltje in te duiken, vonden ze dat prima. Uiteindelijk waren de foto’s mislukt. We baalden, dronken een borrel bij de open haard en toen konden we er weer om lachen. Ze helpen me met de belichting, geven me aanwijzingen, waarschuwen als er een hoge golf aankomt; eigenlijk zijn mijn foto’s altijd een coproductie.’

Al die tijd deed Van Dartel niets met zijn beelden, hij maakte ze voor zichzelf. ‘Maar nu is het een beetje uit de hand gelopen.’ Vlak nadat hij er na een master Mediastudies achter kwam dat de tv-wereld toch niet bij hem paste, kwamen zijn foto’s via Instagram terecht bij ElliottHalls Gallery in Amsterdam. ‘Ze wilden me vertegenwoordigen, er kwam een tentoonstelling en ineens wordt mijn werk verkocht. Er hangt nu een foto van Vlieland in Chicago, heel bijzonder. ‘Is het een stel’, vroeg een van de kopers over de jongens op de foto. ‘Nee, het zijn twee vrienden’, zei ik. ‘Eigenlijk nóg mooier’, zei hij, en ik snap wat hij bedoelt. Zo’n intieme vriendschap is toch wat iedereen zoekt, en ik ben gezegend dat ik die heb.’

1. David van Dartel: ‘Als we op Vlieland zijn, denken we niet na over ons leven aan de wal. We kijken geen nieuws, onze telefoons staan uit. Deze tijd heeft nog eens extra benadrukt hoe fijn het kan zijn om te ontsnappen aan het dagelijks leven, maar voor ons is het iets dat we al jaren doen.’

null Beeld David van Dartel
Beeld David van Dartel

2. ‘Deze foto is gemaakt aan de Spaanse kust bij Malaga. Ja, de serie heet ‘Op Vlieland’, maar dat is steeds meer een gevoel geworden dan een plaatsbepaling.’

null Beeld David van Dartel
Beeld David van Dartel

3. ‘Na een dag fotograferen reden we over de dijk, het regende hard. Lekker naar huis en koken, dacht ik. Maar de rest haalde me over: kijk nou naar dat licht. Dat vind ik het allermooist aan deze serie: we hebben hem echt samen gemaakt.’

null Beeld David van Dartel
Beeld David van Dartel

4. ‘Boje, Ruben en Sil zaten in de branding terwijl ik om ze heen liep en foto’s maakte. Niets hieraan is gestileerd, zo werk ik het liefst; ze zaten gewoon te praten en naar de zonsondergang te kijken. Het enige dat ik na een half uur hoorde, was dat ze het koud kregen.’

null Beeld David van Dartel
Beeld David van Dartel

5. ‘Ik wil Vlieland blijven vastleggen maar dan meer met kunstlicht in de natuur, zoals hier. Ook dit is weer een coproductie: Jasper zat op het dak van onze Landrover met een kleurenfilter voor de lampen, Sil poseerde.’

null Beeld David van Dartel
Beeld David van Dartel

6. ‘Wie zijn dit, wat zijn ze van elkaar? Je kunt je eigen betekenis eraan geven, daarom is dit een van mijn meest populaire beelden, denk ik. Het is net of je er zelf bij bent, bijna voyeuristisch.’

null Beeld David van Dartel
Beeld David van Dartel

7. ‘Dit is een zelfportret. Ik vond de plek zo majestueus, het deed me denken aan de sfeer in de schilderijen van Caspar David Friedrich.’

null Beeld David van Dartel
Beeld David van Dartel

8. ‘Nee, ik ben niet bang dat we ooit uit elkaar groeien. We maken weleens grappen: over twintig jaar zitten we hier met onze kinderen. Dat is het mooie van een plek waar je altijd samen naartoe kunt, maar die niet dagelijks in je leven is: wat wij hier hebben, blijft bestaan.’

This time tomorrow, het eerste boek van David van Dartel, is vandaag verschenen bij uitgeverij Mendo.

Meer over