dagboekMalcolm Muggeridge (1903-1990)

Zijn de Sovjet-bestuurders wel geïnteresseerd in hun arbeiders?

Erik van den Berg deelt dagelijks een opmerkelijk fragment uit zijn verzameling historische dagboeken.

De dam van Dnjepropetrovsk in Oekraïne, circa 1932. Beeld D.E. Johnston/Royal Geographical Society via Getty Images
De dam van Dnjepropetrovsk in Oekraïne, circa 1932.Beeld D.E. Johnston/Royal Geographical Society via Getty Images

Oekraïne, 7 oktober 1932

De Sovjet-regering nodigde alle buitenlandse correspondenten, mijzelf inbegrepen, uit voor een bezoek aan Dneprostroi. We reisden in slaaprijtuigen, vooroorlogs maar comfortabel.

’s Nachts keek ik uit het raam en ik wilde dat ik dood was. De nacht was koud en helder. Ik had er part noch deel aan. Ik bevond mij in een slaaprijtuig en werd op kosten van de Sovjet-regering getransporteerd om een nieuwe dam te bewonderen.

In Dneprostroi werden we verwelkomd door Oumanski, een apparatsjik met een reusachtige klepmuts op. De dam was met zoeklichten verlicht, op de top stonden neonletters die Lenin citeerden. ‘De grootste krachtcentrale ter wereld’, zei Oumanski almaar. Een klassiek Sovjet-type: middelmatig en juist daarom geslaagd. In een kapitalistische samenleving was hij handelsreiziger geweest.

De stad bij Dneprostroi staat nog in de steigers; een soort Verre Westen: rijen flats, een hotel, half voltooide fabrieken. Wat stelt het voor, vroeg ik mij af, is hier iets van betekenis te vinden? Een greintje oprechtheid? Geven de lieden die Rusland besturen werkelijk iets om hun arbeiders?

Moet deze dam elektriciteit ­leveren voor een betere maatschappij, of is het iets waarmee een norse Georgiër en zijn vrienden indruk proberen te maken?

Malcolm Muggeridge (1903-1990), Engelse schrijver. Ingekort fragment uit Like it Was – A Selection from the Diaries. Collins, 1981.

Meer over