NIEUWSmusea in nood

Zeker tien musea dreigen binnen een halfjaar te moeten sluiten

Ten minste tien musea dreigen binnen een halfjaar te moeten sluiten. Dat blijkt uit een enquête van de Museumvereniging. Zestig procent van de 438 musea die bij de­ brancheorganisatie zijn aangesloten heeft de enquête ingevuld. Een kwart daarvan vreest over een jaar in grote problemen te komen.

Museum aan het Vrijthof in Maastricht is één van de musea die in financiële nood verkeert.  Beeld Hollandse Hoogte / Novum RegioFoto
Museum aan het Vrijthof in Maastricht is één van de musea die in financiële nood verkeert.Beeld Hollandse Hoogte / Novum RegioFoto

Musea ontvangen sinds het begin van de coronacrisis steun van de overheid, door regelingen als de Noodmaatregel Overbrugging voor Werkgelegenheid (NOW, waarmee werknemers kunnen worden doorbetaald), de Tegemoetkoming Vaste Lasten (TVL) en de Tegemoetkoming Ondernemers Getroffen Sectoren (TOGS). Daarnaast heeft het ministerie voor Onderwijs, Cultuur en Wetenschap volgens de vereniging voor de culturele en creatieve sector tot juni 2021 782 miljoen euro extra steun uitgetrokken. Toch dreigen veel musea volgens de Museumvereniging buiten de boot te vallen, omdat veel steun niet bij hen terechtkomt.

Wanneer een museum bijvoorbeeld extra gemeentelijke subsidie ontvangt, wordt die verrekend met de NOW-regeling. Volgens Janneke Visser, woordvoerder van de Museumvereniging, gebeurt het daardoor steeds vaker dat musea minder geld ontvangen van ofwel de gemeente ofwel de noodsteun van het ministerie.

Visser: ‘Als je NOW en daarnaast nog andere tegemoetkomingen ontvangt, of bijvoorbeeld kwijtschelding van huur, kun je er met wat pech zelfs op achteruit gaan. De bedoeling is nu juist dat de extra steun bijdraagt aan het voortbestaan.’ Daarom doet de Museumvereniging een beroep op het kabinet en de Tweede Kamer erop toe te zien dat het geld daadwerkelijk terechtkomt bij de musea, in plaats van weer terug te vloeien naar de overheid. Ook spreekt de vereniging zich uit tegen het gebruik van steungelden door gemeenten voor andere zaken.

De Kantfabriek in het Limburgse Horst, de enige werkende mini-kantfabriek in West-Europa, is een van de tien musea die sterk getroffen worden door de crisis. Voorzitter Marcella Dings ziet de toekomst somber in. ‘Wij teren in op onze reserves, daarmee redden wij het slechts tot juni. Hoe het daarna verder moet, weet ik niet. Wij hebben nu bijna geen inkomsten en hoewel wij volledig op vrijwilligers draaien, gaan onze vaste lasten wel door.’

Overigens ontvangt 10 procent van de musea geen enkele noodsteun van de overheid. Dit zijn veelal privémusea, zoals het in Maastricht gevestigde Fotomuseum aan het Vrijthof. Deze musea komen evenmin in aanmerking voor gemeentelijke steun. Directeur Erik de Jong is optimistisch en zoekt naar nieuwe manieren om inkomsten te generen. ‘Wij willen een fotogalerie beginnen, waar fotografen hun werk kunnen verkopen.’ Maar hij geeft toe dat het moeilijke tijden zijn. ‘Op sommige dagen ben ik somberder dan op andere. Het doet pijn. De coronacrisis zorgt voor een forse aderlating’.

Grote musea hebben het moeilijk door de coronacrisis, maar kleine musea voelen de pijn pas goed.

Meer over