Kunstwerk van de week

Ze zijn mooi, griezelig en reusachtig groot en zweven zoemend boven je hoofd

Wekelijks bespreken we een kunstwerk dat nú om aandacht vraagt. Deze week: In Love with the World van Anicka Yi.

In Love with The World  van Anicka Yi  in Tate Modern, Londen.  Beeld Anna van Leeuwen
In Love with The World van Anicka Yi in Tate Modern, Londen.Beeld Anna van Leeuwen

Opgelet allemaal, de robots komen eraan, het is menens nu in Londen. Luid zoemend zweven reusachtige ‘aerobes’ door de gigantische turbinehal van Tate Modern. Het zijn er een stuk of tien, twee verschillende soorten: doorzichtige exemplaren met tentakels, als metersgrote kwallen, en ondoorzichtige lichtgele vormen, die doen denken aan zeppelins. Ze lijken behoorlijk op hun gemak.

Iedere winter wordt de turbinehal door een kunstenaar omgetoverd tot installatiekunstwerk. Volgens traditie leveren kunstenaars in deze gesponsorde reeks (vroeger door Unilever, inmiddels door Hyundai) spektakel. De ruimte, 3.300 vierkante meter, vraagt daarom. Hier toonde Olafur Eliasson zijn kunstmatige zon (2003), stortte Ai Weiwei honderd miljoen zonnebloempotjes van porselein (2010) en presenteerde Kara Walker een 13 meter hoge fontein (2019).

In Love With The World van Anicka Yi  in Tate Modern, Londen.  Beeld Anna van Leeuwen
In Love With The World van Anicka Yi in Tate Modern, Londen.Beeld Anna van Leeuwen

Dit keer is Anicka Yi aan de beurt, een Koreaans-Amerikaanse kunstenaar, die naar eigen zeggen ‘beeldhouwt met lucht’. Het zweefballet dat zij met haar robots heeft gecomponeerd is adembenemend, traag en elegant. Op de vloer verrekken toeschouwers hun nekken om de charmante blobs te volgen. Een oma, moeder en baby hebben zich op een picknickkleedje geïnstalleerd om op hun rug naar boven te turen.

Natuurlijk is het mogelijk om te zien hoe deze zweefmachines werken, ze hebben kleine propellertjes rondom, die veroorzaken het gezoem. Toch ziet het eruit alsof ze vanzelf bewegen, of meedeinen op de luchtstroom. Ik moest denken aan de strandbeesten die de Nederlandse kunstenaar Theo Jansen (73) maakt. Die bewegen echt ‘zelf’ door de wind en lijken me ontzagwekkend om in het echt te zien.

Anicka Yi: In Love With The World in  Tate Modern, Londen.  Beeld Anna van Leeuwen
Anicka Yi: In Love With The World in Tate Modern, Londen.Beeld Anna van Leeuwen

Het visuele spektakel is slechts een deel van Yi’s installatie. Ze maakte ook een compositie van geuren die iets te maken hebben met de geschiedenis van de locatie. Het zou op bepaalde plekken in de hal moeten ruiken naar de zee, naar kolen of naar kruiden. Het lukt me vanachter mijn mondkapje niet daar iets van op te pikken. ‘Ruik jij eigenlijk iets?’, hoor ik een vrouw aan haar man vragen, terwijl ze de toelichting bij het kunstwerk leest.

Ondertussen zweven de aerobes ongestoord verder. Is dit een vredelievende invasie? Af en toe twijfel ik. De robots kunnen reageren op de lichaamswarmte van mensen. Soms dalen ze precies boven iemand. Om zich aan diegene te warmen? Even doen die tentakels dan denken aan zo’n grijparm op de kermis. Die spanning, van iets dat mooi en eng is, heeft Yi goed weten te vatten. De robots komen eraan en ze zijn schitterend.

Anicka Yi  Beeld David Heald
Anicka YiBeeld David Heald

Wie? Anicka Yi (50)
Hoe heten ze? De ondoorzichtige heten planulae, de doorzichtige xenojellies.
Citaat van de kunstenaar: ‘We proberen grenzen te dichten – tegen virussen, tegen mensen en tegen andere levensvormen. Maar dat blijkt onmogelijk. We moeten beseffen dat alles poreus is.’
Waar en wanneer? Tate Modern, Londen, t/m 16/1.

Meer over