Weblog

Zaterdag in Vonk: Het verscheurde oude land

Heeft u wel eens een fabriek van binnen gezien die vol in bedrijf was? Heeft u een goede autochtone vriend(in) die bijna elke zondag naar de kerk gaat? Bent u het afgelopen jaar wel eens onbeperkt spare ribs gaan eten?

Percentage uitkeringen per gemeente gecorrigeerd op niet-westerse allochtonen. De percentages liggen hoog in het noordoosten van het land en in Limburg. De percentages liggen laag in de provincies Zuid-Holland en Utrecht, vooral in de christelijke gemeenten. Bron: CBS Beeld de Volkskrant
Percentage uitkeringen per gemeente gecorrigeerd op niet-westerse allochtonen. De percentages liggen hoog in het noordoosten van het land en in Limburg. De percentages liggen laag in de provincies Zuid-Holland en Utrecht, vooral in de christelijke gemeenten. Bron: CBSBeeld de Volkskrant

In zijn boek Coming Apart (2012) schrijft de Amerikaanse politicoloog Charles Murray over uiteenvallend Amerika, in sociaal, geografisch en moreel opzicht. De vragen hierboven zijn daarbij minder willekeurig dan ze lijken.

Murray (1943) is een omstreden conservatief. Zijn eerste belangrijke boek was Losing ground (1984). Daarin betoogde hij dat de uitbreiding van de verzorgingsstaat de Verenigde Staten van hun vitaliteit had beroofd. Zijn beroemdste boek is The Bell Curve (1995) met als strekking dat iq beslissend is voor de sociale gelaagdheid in de samenleving. In Coming Apart beschrijft hij hoe de afgelopen decennia goed opgeleid, welvarend, succesvol Amerika zich van de lagere middenklasse heeft afgekeerd. De rijken besturen weliswaar het land maar ontmoeten de mensen over wie het gaat nauwelijks meer.

Hoe zit dat in Nederland? Welke groepen hebben hier nog wat met elkaar van doen en welke niet? Welke levensstijlen houden zij erop na? En wat zegt dat over hun politieke voorkeur? Morgen in Vonk een verkenning van deze vragen. Nederland bekeken door de bril van Charles Murray. En het oude Nederland is verscheurd, zal blijken.
Naast het artikel en de onderzoeksresultaten in de papieren krant zullen hier op www.volkskrant.nl/vonk vele extra gegevens verschijnen. Op bijbehorende kaart van onderzoeker electorale geografie Josse de Voogd alvast een voorproefje: het percentage uitkeringen per gemeente, gecorrigeerd op niet-westerse allochtonen (waarom dat laatste, wordt ook morgen duidelijk). De percentages liggen hoog in het noordoosten van het land en in Limburg. De percentages liggen laag in de provincies Zuid-Holland en Utrecht, vooral in de christelijke gemeenten (bron: CBS).

Ter voorbereiding kun je hier vast Murrays eigen samenvatting van Coming Apart vinden. En hier een interview met Murray in de Financial Times.

Wil je meedenken over journalistiek en over Vonk? Mail dan naar vonk@volkskrant.nl of benader chef Kustaw Bessems via Twitter of Facebook.

Meer over