InterviewTheatermaker Peter van Rooijen

Zanger en theatermaker Peter van Rooijen verklaart zijn muzikale stijl aan de hand van vier van zijn liedjes

Singer-songwriter, theatermaker, cabaretier, tekstschrijver en acteur Peter van Rooijen. Beeld Marie Wanders
Singer-songwriter, theatermaker, cabaretier, tekstschrijver en acteur Peter van Rooijen.Beeld Marie Wanders

Wie Van Rooijen in het theater bezoekt, merkt dat zijn liedjes alle kanten op gaan: zowel in stijlen als in toon, die soms serieus maar vaker nog komisch en satirisch is.

Peter van Rooijen schrijft en zingt geweldige Nederlandstalige liedjes, in de traditie van cabaret- en kleinkunsthelden als Jeroen van Merwijk, Maarten van Roozendaal en Boudewijn de Groot. Alleen is nog niet iedereen daarvan op de hoogte. De 37-jarige Van Rooijen moet lachen als zijn best beluisterde lied op Spotify ter sprake komt. Wat ik moet doen staat bovenaan zijn pagina, met veertienduizend afspeelbeurten. ‘Dus dat is relatief gezien het best beluisterde nummer’, zegt Van Rooijen vanachter zijn appelsap in Grand Café Central in Gouda, de stad waar hij woont met zijn jonge gezin. ‘Als je kijkt hoeveel streams mijn collega’s Yentl en De Boer bijvoorbeeld hebben ... Dat loopt in de honderdduizenden.’

In de theaterwereld oogst Van Rooijen al jaren lof, als solocabaretier en als vast lid van theatergroep Circus Treurdier. In 2018 kreeg hij lovende recensies voor Liefde, dood & zwaartekracht, een theaterconcert waarin hij werd begeleid door vijf muzikanten. Hij werd ermee genomineerd voor cabaretprijs Poelifinario. ‘Van Rooijen heeft zijn ideale vorm gevonden’, schreef de jury. En ook: ‘Hij neemt ons mee naar zijn zeer persoonlijke, tegendraadse universum waarin menig modeverschijnsel door de mangel wordt gehaald.’

Nu komt Van Rooijen met een nieuwe voorstelling, getiteld Liefde, dood & Bob Ross. Hij gaat hierin verder op de ingeslagen weg: opnieuw staat hij met zijn band op het podium en vormen liedjes de hoofdmoot van de voorstelling. Maar waarom koos hij voor Bob Ross, de Amerikaanse tv-schilder die bekendstaat om zijn kitscherige schilderijen van keurige landschappen? Van Rooijen: ‘Ik vind Bob Ross een leuk voorbeeld van het omarmen van ambitieloos zijn. Ross zei: je gaat gewoon schilderen en we gaan niet oordelen. Je bent gewoon lekker bezig en na een tijdje denk je: verrrek, het is best wat geworden. Dat vind ik een interessant uitgangspunt, omdat ik zelf in een theaterbubbel leef waarin ik de hele tijd wordt omringd door ambitieuze mensen met ambitieuze kreten. Maar waarom zou je jezelf de hele tijd jezelf laten voortduwen en kapotmaken door de illusie dat je iets moet bereiken?’

Wie Peter van Rooijen in het theater bezoekt zal merken dat zijn liedjes alle kanten op gaan: zowel in muziekstijlen als in de toon, die soms serieus maar vaker nog komisch en satirisch is. Hij verklaart zijn muziek aan de hand van vier liedjes.

Peter van Rooijen: ‘Ik neem graag een antihouding aan tegen het rock-’n-rollbestaan.’ Beeld Marie Wanders
Peter van Rooijen: ‘Ik neem graag een antihouding aan tegen het rock-’n-rollbestaan.’Beeld Marie Wanders

Backpack

Ze zei ‘Ik voel de behoefte de wereld over te reizen’
Ze zei ‘Ik moet in de jungle naar mezelf op zoek’
Ze zei ‘Op reis met jezelf dat is echt iets voor jou’
Ik zei ‘Behalve dat ik niet van reizen hou
En als ik mezelf zoek
Pak ik gewoon een boek’

Peter van Rooijen: ‘Ik houd dus niet van reizen. Dat heb ik altijd wel gehad, maar het werd echt duidelijk toen ik ging studeren aan de Toneelschool & Kleinkunstacademie. In Amsterdam belandde ik in een omgeving met allemaal mensen die steeds maar zeiden ‘Wij gaan weg’ en me vroegen ‘Ben jij nog op vakantie geweest?’ En dat ik dan zei: ‘Eh, nee, waarom?’

‘Dat soort gesprekken heb ik verwerkt in dit liedje. Het gaat over twee mensen die een discussie hebben: de een houdt van reizen en de ander niet. De ik-figuur wordt in de positie gedwongen dat hij het reisgedrag van de ander moet aanvallen, omdat zij het niet trekt dat iemand niet dezelfde uitvluchten zoekt. Maar het is volgens mij een illusie dat je de dingen die niet in jezelf zitten, ergens anders kunt halen.

‘Ik zing graag over gesprekken op feestjes. Daar gebeuren altijd leuke dingen die ik kan gebruiken in een liedje: het zijn situaties waar mensen bij elkaar komen om het leuk te hebben, je wordt gedwongen om sociaal te zijn en daarom zit er ook een bepaalde spanning op. In dit lied gebruik ik de dialoogvorm, die ik voor het eerst heb gehoord op het album Graceland van Paul Simon. In liedjes als I Know What I Know beschrijft hij dialogen, met ‘zij zei’ en ‘ik zei’. Hij zet gewoon gesprekken op muziek. Wat een goede vorm, dacht ik. Het is zo wendbaar en je kunt letterlijk worden zonder dat het plat of eentonig wordt.’

Bedankt

Bedankt voor je bijdrage aan de discussie
Bedankt voor het verspillen van ieder zijn tijd
Mooi dat je je mening hebt gegeven
Ondanks je gebrek aan deskundigheid

‘Ook dit is typisch zo’n gesprek dat op een feestje kan ontstaan. Ik zie twee mensen voor me die op een heel fijne manier een discussie voeren. Echt tegen het ruzieachtige aan, maar toch aangenaam, ken je dat soort gesprekken? En dat er dan iemand bij komt staan die dat helemaal kapotmaakt door met verschrikkelijk slechte punten te komen, dingen die er niks mee te maken hebben, die helemaal niet over ratio gaan, maar over ‘dat ervaar ik zo’.

‘Het lied wordt verteld als een persoonlijke ervaring, maar tijdens het schrijven merkte ik dat het ook resoneert met politiek populisme in het maatschappelijk debat. Ik benoem dat expres niet letterlijk. Ik denk dat het sterker is als ik het bij mezelf hou en veel aan de verbeelding van de luisteraar overlaat.

‘Er werd goed gelachen om dit lied tijdens mijn vorige tournee, dankzij de drammerige piano die eronder zit, denk ik, en omdat de tekst lekker hard is, een beetje gemeen en genadeloos. Dat is prettig. Ik heb geleerd dat ik geen aardig iemand hoef te zijn op het toneel. Dat werkt, waarschijnlijk ook omdat ik gewoon echt zo ben. Maar het werkt veel beter als je zegt tegen het publiek: ‘Moet je horen: dit is mijn onredelijke, onhebbelijke kijk op het leven. En misschien heb ik pech en ben ik de enige, en lacht niemand erom. Maar ik gok erop dat er nog veel meer rotzakken zoals ik zijn.’

Peter van Rooijen: ‘Ik heb geleerd dat ik geen aardig iemand hoef te zijn op het toneel.’ Beeld Marie Wanders
Peter van Rooijen: ‘Ik heb geleerd dat ik geen aardig iemand hoef te zijn op het toneel.’Beeld Marie Wanders

Mensen zoals jij en ik

Je hebt mensen die nooit zwoegen,
want de wind waait altijd mee
en die varen, vol genoegen,
op een altijd kalme zee.
Die de ware liefde fixen
met een achteloze knik
en mensen zoals jij en ik.

‘Het openingslied uit mijn nieuwe voorstelling. Het heeft een heel opgewekt deuntje met meerstemmige zang van mij en de vier muzikanten. Ik heb geprobeerd om het te schrijven in de stijl van gipsy jazz à la gitarist Django Reinhardt. Ik zing over drie typen mensen: je hebt mensen die het heel goed hebben en het altijd voor de wind gaat, je hebt mensen die het heel slecht hebben en toch overal een positieve draai aan geven, en dan heb je ook nog mensen die altijd worstelen met het leven, hoe de omstandigheden ook zijn, goed of slecht. Deze mensen zullen altijd tegen een probleem aanlopen, en dat probleem zijn ze natuurlijk zelf.

‘Ja, ik reken mezelf ook wel tot die derde groep. Dit lied is ook bedoeld om mezelf neer te zetten in de voorstelling. Ik ben een tobber en niet bepaald een zonneschijntje, maar inmiddels ook wel rustig en volwassen genoeg om daar mee om te kunnen gaan.’

Flikker op met je panache

Alles moet voor jou een spel zijn
Jij wil na je dood pas rust
Spring in Godsnaam voor een sneltrein
met je stomme levenslust

‘Dit komt ook uit de nieuwe voorstelling. Het is een lied in de stijl van Jacques Brel, maar dan juist over iemand zonder grote emoties en met een wild leven. Het leek me grappig om juist iemand met veel levenslust kapot te maken. Terwijl, als je ernaar luistert kun je ook denken ‘wat is de verteller in dit lied een saai, truttig iemand’. Maar het is veel leuker om zo iemand als een held op te voeren. Interessanter ook, want er zijn veel meer van dat soort mensen op de wereld dan dat er Jacques Brel-achtigen zijn.

‘Ik ga niet het podium op om een held te zijn, ik neem graag een antihouding aan tegen het rock-’n-rollbestaan. Het uitspelen van die tegenstelling vind ik leuk, om te doen alsof de burgerlijkheid ook heel stoer kan zijn. Om gewoon te zeggen: ‘Tief op met je wanhopige zoektocht naar kicks.’ Het leven bestaat niet uit hoogtepunten. Het leven bestaat uit een heel lange, vlakke lijn, en als je daar nu juist iets van weet te maken, dan heb je volgens mij een grotere kans op een duurzame vorm van geluk.’

Liefde, dood & Bob Ross van Peter van Rooijen & Band, première 11/10 in De Kleine Komedie in Amsterdam, daarna tournee.

Nieuwe voorstelling Circus Treurdier

Peter van Rooijen is een van de vaste makers bij Circus Treurdier, dat bekendstaat om zijn geëngageerde en absurdistische muziektheater. Naast theatervoorstellingen maakte Treurdier bij de VPRO twee seizoenen van de serie TreurTeeVee. In maart 2022 komt er een nieuwe voorstelling, getiteld BAAAAAA. Het is een ‘muzikale voorstelling over blaten’. We volgen de bescheiden Guido, die continu wordt overtroefd door zijn mondige collega’s. Naast bekende Treurdier-leden als Peter Van Rooijen en Jan-Paul Buijs worden er ook een aantal nieuwe acteurs geïntroduceerd.

Meer over