Taalgebruik!

Woord van de week: ‘merken’ en andere therapiepraat

Dialect, jargon, straattaal of neologisme – elke week ontwaart de Volkskrant een opvallend woord. Zoals merken.

Mijn man ‘merkt’ opeens van alles. Bij zichzelf. Hij ‘merkt’ dat hij het vervelend vindt dat ik keer op keer mijn natte handdoek op de slaapkamervloer laat liggen, dat hij het vermoeiend vindt dat er in huis migrerende hoopjes spullen ontstaan. Redelijke verwijten. Het is ook irritant als je vrouw haar troep niet opruimt.

Maar ben ik dan kinderachtig als ik opmerk dat zijn taalgebruik minstens zo irritant is? Mensen die ‘merken’ dat ze toe zijn aan een vrije dag, dat ze ergens boos van worden, gaan als echte therapieveteranen buiten zichzelf staan om te reflecteren op hun innerlijke leven.

In de New Yorker beschreef Katy Waldman onlangs hoe termen uit de psychologie naar het echte leven overspringen: vooral op Twitter ‘nemen we graag ruimte in’ en ‘benoemen we onze trauma’s’. Misschien komt het doordat bijna iedereen die ik ken al eens een burn-out had, maar ik kijk niet op van collega’s die ‘hun grenzen aangeven’ in plaats van te zeggen dat ze geen zin hebben om een vervelend klusje over te nemen, van vriendinnen die vertellen dat het ze momenteel aan ‘cognitieve bandbreedte’ ontbreekt. Op1-presentator Giovanca Ostiana zei vorige week in Volkskrant Magazine dat ze afscheid nam van mensen die ‘toxische toestanden’ opleverden.

Moet ik me er maar bij neerleggen dat we die taalsluier over onze rauwe gevoelens nodig hebben? Dat we eufemistisch ‘spannend’ zeggen, in plaats van ‘eng’?

Laatst vroeg een vader op het schoolplein of ik de dag ervoor misschien wat ‘overprikkeld’ geweest was, toen ik grommend een maillot over mijn dochters tegenstribbelende tenen had gewurmd. Ik kende tot dan toe alleen overprikkelde huilbaby’s, maar blijkbaar kunnen doodnormale stadsbewoners die graag te lang naar een beeldscherm staren dat ook zijn.

Hoog tijd voor wat me-time, dacht ik bitter.

Lees hier alle afleveringen van alle rubrieken van de pagina Taalgebruik! uit de Volkskrant.

Meer over