Review

Woodstock: epicentrum voor heel even

The Band, Bob Dylan en, achter de schermen, de legendarische rockmanager Albert Grossman: het plaatsje Woodstock was eind jaren 60 hoofdstad van de wereld. Tot alles tragisch uiteenviel.

Bob Dylan met zoon Jesse (1968).Beeld ©Elliott Landy / Magnum Photos

Toen Bob Dylan in april 1969 zijn negende studioalbum Nashville Skyline uitbracht, waren veel fans teleurgesteld. Dit was geen folk meer, en ook geen rock, maar gewoon country. En wat was er gebeurd met Dylans teksten? Geen spoor meer van het sociaal protest uit zijn beginjaren, en alleen nog maar burgermansonderwerpen, zoals liefde en huiselijk geluk.

Wie nu opnieuw luistert naar songs als Lay Lady Lay en Country Pie beseft dat de critici toen ongelijk hadden. Nashville Skyline was en is een prachtig Dylan-album. Met dank, leren we uit het nieuwe boek van Barney Hoskyns, aan Shirley Glaser. Want zij was het, de vrouw van fameus grafisch ontwerper Milton Glaser, die zomer 1963 tegen Albert Grossman zei: waarom koop je niet, net als wij, een huis in Woodstock?

Albert Grossman (1926-1986) was een van de meest legendarische rockmanagers ooit, maar wacht nog steeds op een goeie biografie. Barney Hoskyns' Small Town Talk is daarom extra welkom. Als een mooi cultuurhistorisch portret van Woodstock, een plaatsje midden in de Catskill Mountains bijna 180 kilometer boven New York City. Maar ook een boek waarin vooral één man centraal staat.

Het was Grossman die in 1962 een nog redelijk onbekende Bob Dylan onder contract nam. Dylans doorbraakalbum The Times They Are a-Changin' maakte Grossman daarna snel tot een welgesteld man, met de middelen om een mooi (buiten)huis te kopen. Wat hij dus deed in Woodstock, al sinds het begin van de twintigste eeuw een locatie waar (beeldend) kunstenaars graag neerstreken: perfect geschikt voor artistieke retraite midden in onbedorven natuur, én maar twee uur rijden van de grote stad.

Barney Hoskyns

Small Town Talk - Bob Dylan, The Band, Van Morrison, Janis Joplin, Jimi Hendrix & Friends in the Wild Years of Woodstock.
Non-fictie
Faber & Faber; 477 pagina's; euro 24,99.

De grote drie

Dylan kwam in Woodstock vaak bij Grossman over de vloer, en kocht er in 1965 zelf zijn eerste huis. Hij was toen toe aan een wending in zijn leven. Aan een breuk met de hectiek van zijn eerste succesjaren, waarin de wereld hem leerde kennen als een complexe en ontoegankelijke man. Maar in Woodstock transformeerde Dylan tot (tijdelijk) een gelukkige echtgenoot en huisvader, met vier kinderen in vijf jaar. Die in die jaren niet alleen muzikaal nieuwe wegen insloeg, zoals met Nashville Skyline en eerder al, in 1967, met John Wesley Harding. Maar ook prettig leerde samenwerken met een begeleidingsband die aanvankelijk The Hawks heette maar later gewoon The Band.

Dat is, na het verhaal van Albert Grossman, die ook deze groep onder zijn hoede nam, de tweede rode draad in Small Town Talk: de lotgevallen van het vijfmansgezelschap dat George Harrison eens 'the best band in the history of the universe' noemde. Ook de leden van The Band vestigden zich in Woodstock. Daar namen ze hun sensationele debuutalbum Music From Big Pink (1968) op, vernoemd naar het huis waar ze woonden en in de kelder werkten. Samen met Dylan maakten ze er ook de legendarisch geworden Basement Tapes.

Ingetogen 'roots rock', professioneel knap gemaakt, een mixture van folk, zuidelijke blues en country rock. Met een aura van terugkeer naar het authentieke leven op het Amerikaanse (platte)land; de aftrap, schrijft Barney Hoskins, van het genre dat Americana zou gaan heten.

Albert Grossman met Bob Dylan (1965).Beeld Gamma / HH
De lp Basement Tapes (1970).Beeld Hollandse Hoogte

Ruzie

Albert Grossmans derde grote naam werd Janis Joplin. Hij contracteerde haar in 1967, toen ze nog in Big Brother and The Holding Company zat, maar stuurde haar naar een toekomst als solo-performer. Die eindigde tragisch in oktober 1970, toen Joplin dood werd gevonden in een hotelkamer in Hollywood, kort voor het uitkomen van haar album Pearl.

Ook Bob Dylan was Grossman toen al voorgoed kwijt, na ruzie over geld en Dylans vertrek naar Californië. In 1973 maakte ook The Band die oversteek, en bleef Grossman in Woodstock achter met een opeenvolging van acts die nooit meer de kwaliteit en roem zouden evenaren van zijn Grote Drie; en met een eigen platenlabel dat nooit goed van de grond zou komen.

Janis Joplin met Albert Grossman.Beeld Hollandse Hoogte

Serieuze namen

Woodstock zelf had nog wel andere serieuze namen langs zien komen, maar grote succesverhalen werden dit niet. Jimi Hendrix zat er een tijdje, maar het ging toen al niet goed meer met hem, zowel muzikaal als zakelijk. Een maand na Janis Joplin was ook hij op zijn 27ste dood.

Ook Van Morrison spoelde in Woodstock aan, financieel aan de grond en artistiek de weg kwijt. Om zich daar muzikaal te hervinden met zijn hoog aangeschreven album Moondance (1970). Maar kort daarop was hij weer weg uit Woodstock, waar iedereen zich hem bleef herinneren als een hopeloos slechtgehumeurd mens.

In de eerste decennia die volgden, heroverde Woodstock nooit meer die reputatie van magisch-creatieve woonplaats van groten zoals Dylan en The Band. In hun plaats volgde een stroom van navolgers zonder talent, en het circus van junkies, dealers, pushers, profiteurs en meelopers dat als vanzelf neerstreek waar iets met (rock)muziek te doen was.

Bob Dylan met kinderen (1970).Beeld ©Elliott Landy / Magnum Photos

Nostalgie-toeristen

In 2016 is Woodstock een dure tweede-huislocatie voor New Yorkers van progressief-correcte culturele signatuur. 's Zomers is het een favoriete dagbestemming voor nostalgie-toeristen die willen weten waar precies Bob Dylan dat motorongeluk had, en waar ze Big Pink kunnen vinden. En die, citeert Barney Hoskyns een Woodstock-bewoner van nu, natuurlijk ook steevast willen weten, als ze tenminste uit Duitsland komen: 'Excuse me, veer vas de concert?'

Het antwoord is altijd een teleurstelling. Natuurlijk waren de organisatoren van het festival der festivals, in augustus 1969, zo slim om gebruik te maken van de naam Woodstock. Maar een geschikte locatie vonden ze pas zo'n honderd kilometer verderop, bij het plaatsje Bethel in Sullivan County, anderhalf uur met rijden met de auto - dus laat iedereen gewaarschuwd zijn.

Meer over