INTERVIEWWolf Hekkema, winnaar Project Rembrandt

Wolf Hekkema (21) wint de NTR-wedstrijd Project Rembrandt met een schilderij vol corona-angst

Wolf Hekkema, winnaar van Project Rembrandt 2020. Hier bij zijn schilderij Hou vast, achter het glas in het Rijksmuseum. Het werk is te bezichtigen door een raam aan de voorzijde van het museum aan de Stadshouderkade.  Beeld Simon Lenskens
Wolf Hekkema, winnaar van Project Rembrandt 2020. Hier bij zijn schilderij Hou vast, achter het glas in het Rijksmuseum. Het werk is te bezichtigen door een raam aan de voorzijde van het museum aan de Stadshouderkade.Beeld Simon Lenskens

Hekkema’s schilderij wordt tentoongesteld bij de passage van het Rijksmuseum in Amsterdam.  

‘Het enige schilderij dat de komende weken in het Rijksmuseum is te zien, is dat van mij! Is dat niet gaaf?’ Wolf Hekkema (21), student kunstgeschiedenis aan de Universiteit van Amsterdam, staat breed lachend aan de voorkant van het Rijksmuseum, naast de vitrine waar zijn schilderij Hou vast hangt. En hij heeft gelijk: nu ook het Rijksmuseum tot 19 januari is gesloten, is zijn Hou vast het enige kunstwerk dat er te bezichtigen valt.

Normaal gesproken zou het werk een aantal weken in de voorhal van het museum hangen, want dat is de eer die ook de vorige winnaar van het NPO-schilderprogramma Project Rembrandt ten deel viel. Vorige week zondag won Hekkema de tweede editie van dit populaire programma (de finale trok 1.5 miljoen kijkers). Hij was vooral de favoriet van de vakjury, bestaande uit Pieter Roelofs (hoofd schilder- en beeldhouwkunst van het Rijksmuseum) en kunstenares Litha Cabellut. Bij de publieksjury was Hekkema minder populair, hetgeen zeker te maken had met zijn eigen stijl én eigengereidheid.

In Project Rembrandt streden tien deelnemers acht afleveringen lang voor een plek in de finale. Daarin mochten ze hun ‘meesterwerk’ presenteren, het schilderij waaraan zij thuis of in hun atelier in alle rust konden werken. Wolf Hekkema koos als enige voor het thema ‘corona’. Tijdens de opnamen van het programma werd hij daadwerkelijk door het virus getroffen en moest hij in quarantaine.

Eenzaamheid

‘Die titel Hou vast is dan ook dubbel: voor mij was het schilderen in eenzame afzondering een houvast. Maar met dit werk wil ik ook iets zeggen over de eenzaamheid van studenten en van jonge mensen in het algemeen, in deze bijzondere periode. Wij mogen niemand meer ontmoeten, je voelt je eenzaam, zelfs als je op afstand even met elkaar bent. Het schilderij is niet fijn om naar te kijken, maar het zijn nu eenmaal angstige tijden waarin wij leven. Ik begon mij de afgelopen tijd af te vragen waarom wij niet bang mogen zijn voor de toekomst. Wij moeten die angst juist uit durven te spreken. In die zin heeft het schilderen van Hou vast voor mij ook therapeutisch gewerkt.’

Dat klinkt somber, maar Wolf Hekkema is een allesbehalve sombere jongen. Eerder een vrolijke gast, een beweeglijke spring-in-het -veld, waarachter je wel een zekere ernst vermoedt. In Project Rembrandt was er vaak ook iets met hem aan de hand: soms was hij een tikkeltje hyper, maakte grapjes met andere deelnemers, of hij werd bijna weggestuurd, dan weer had hij een mentale inzinking.

Wolf Hekkema poseert bij zijn schilderij Hou vast. Beeld Simon Lenskens
Wolf Hekkema poseert bij zijn schilderij Hou vast.Beeld Simon Lenskens

‘Klopt ja, ik heb altijd wel de nodige theatraliteit om me heen. Ik houd dingen nooit voor me en kan me voorstellen dat sommigen me een bijdehante gast vinden. Toen ik aan dit programma ging meedoen, kreeg ik ook adviezen in de trant van: hou je maar een beetje gedeisd voor de camera. Maar hoe serieuzer ik volgens anderen moet zijn, hoe rebelser ik word.’

Dat laatste lijkt geen slechte eigenschap voor een beginnend kunstenaar. Hekkema is nu derdejaars student kunstgeschiedenis en is van plan ook een masteropleiding conservatie en restauratie te gaan volgen. Nu hij Project Rembrandt heeft gewonnen, wil hij zich naast zijn studie verder ontwikkelen als serieus kunstenaar. De winnaar van Heel Holland bakt mag een kookboek schrijven, die van The Voice of Holland krijgt een platencontract, maar de winnende schilder moet het zelf doen, in zijn atelier.

‘Ik had het soms best lastig tijdens de opnamen, met alle stress en adviezen, maar het meedoen aan Project Rembrandt heeft mij geholpen en ik ben er qua schilderen zeker door gegroeid. In die zin was dit een van de belangrijkste gebeurtenissen in mijn leven. Het heeft mij geleerd dat het goed is af en toe te kappen met dat eigenwijze gedoe. Je moet je soms ook kunnen onderwerpen om beter te worden.’

Caravaggio

Van de schilderijen die hij sinds zijn 17de maakte, zijn er intussen een aantal verkocht. Voor zijn meesterstuk Hou vast liet hij zich inspireren door de Italiaanse schilder Caravaggio – en juist dat, gecombineerd met zijn eigen, persoonlijke invulling, overtuigde de jury. Naast Caravaggio is vooral Lucian Freud zijn grote held. ‘Ik heb veel portretten geschilderd, en Freud zei dat als een portret goed lijkt, het juist dan zijn doel voorbij schiet, want dan had je net zo goed een foto kunnen maken. Die angstig kijkende jongeman in Hou vast, dat ben ik, maar het is vooral mijn gemoedstoestand die je daar ziet.’

Wolf Hekkema’s Hou vast, het winnende schilderij van Project Rembrandt 2020. Beeld Simon Lenskens
Wolf Hekkema’s Hou vast, het winnende schilderij van Project Rembrandt 2020.Beeld Simon Lenskens

Vanaf buiten kijken we samen nog even goed naar zijn winnende schilderij. Ik vraag hem waar die vrolijke lampjes voor staan, in dit verder duistere schilderij. Hekkema: ‘Die lampjes, dat zijn wij: eenzame individuen in een pandemie. Ze lijken allemaal los te hangen, maar ze zijn onderling wel verbonden door een snoer.’

Op dat moment komt er een mooi meisje langs. Lauren heet ze, ze is een medestudent van Hekkema en was nieuwsgierig naar zijn schilderij. Ze is verrast de kunstenaar zelf aan te treffen, die vrolijk poseert voor de fotograaf. Lauren is zichtbaar trots op hem, en vindt zijn schilderij heel treffend. Binnen de kortste keren hebben ze het over het tentamen dat zij pas geleden heeft afgelegd. Het onderwerp daarvan was ‘Vrouwen in de kunst’.

Competitie en educatie

Het NTR-programma Project Rembrandt, sfeervol en empathisch gepresenteerd door Annechien Steenhuizen, werd dit seizoen opgenomen in onder meer Rijksmuseum, Paleis Het Loo en Paleis Soestdijk. In elke uitzending geeft Pieter Roelofs van het Rijksmuseum een korte inleiding op specifieke onderdelen uit het werk van schilders als Rembrandt, Vermeer en Frans Hals. Naast het educatieve deel is  het wedstrijdelement belangrijk. De winnaar van vorig jaar was Sebas Groot (22), die nu naast zijn studie een praktijk als kunstschilder heeft.

Meer over