Beeldende kunst

Wilt u een wolk kopen? Kunstenaar Noa Jansma biedt ze aan, van 50 cent tot 1.000 euro

Met haar project Buycloud levert Jansma commentaar op de financiële exploitatie van de natuur.

Sarah van Binsbergen
Noa Jansma Beeld
Noa Jansma

Op de rug naar de wolken liggen kijken is leuk, maar heeft u er ooit aan gedacht hoe het zou zijn om een wolk te bezitten? Dit is uw kans. Kunstenaar Noa Jansma (25) verkoopt namelijk wolken. In Buycloud, de interactieve installatie waarmee ze afstudeerde aan de Design Academy Eindhoven (2020), drijven ze voorbij, voorzien van een QR-code. Scant u de code van een wolk naar keuze, dan is die binnen een paar stappen van u. Prijskaartjes variëren van vijftig cent tot duizend euro.

Het klinkt eigenaardig. Zoiets ongrijpbaars als een wolk verhandelen, lijkt onmogelijk. Maar is het dat wel, in een wereld waarin we stukken land, oliebronnen of een stukje maan kunnen kopen? ‘Mijn kunstwerken beginnen vaak bij een naïeve vraag over hoe iets werkt’, vertelt Jansma aan de telefoon. ‘In dit geval was ik in verwarring over het idee dat we eigenaar kunnen zijn van natuurlijke fenomenen. We lijken dat logisch te vinden. Maar hoe kan het eigenlijk dat we ze als bronnen zijn gaan zien? Wat zegt dit over onze verhouding met de natuur?’ En bovendien: mensen handelen ook in virtueel geld zoals bitcoins. En een van de duurste geveilde kunstwerken ter wereld is geen fysiek object maar een NFT, een digitaal eigendomscertificaat.

Door Jansma geselecteerde wolken in uiteenlopende prijsklassen.  Beeld Noa Jansma
Door Jansma geselecteerde wolken in uiteenlopende prijsklassen.Beeld Noa Jansma

Op dagen met gunstige omstandigheden legt Jansma de wolken vast op film, bijvoorbeeld vanaf een dak in Amsterdam, waarna ze er met digitale technieken een lijntje omheen trekt. Dat lijntje symboliseert het toe-eigenen van de wolk, wat ze 'mijnen’ noemt. Vervolgens biedt ze de wolken te koop aan in de video-installatie Buycloud, die op dit moment te zien is in Berlijn. De verkochte exemplaren (de eigenaar ontvangt een certificaat en een foto van de wolk) belanden op de site www.buycloud.space, een 'virtueel kadaster’ waarop de verkochte wolken tegen een hemelsblauwe achtergrond voorbij zweven. In elk exemplaar is de naam en een portretje van de eigenaar ingemonteerd.

Het virtuele kadaster van Jansma, www.buycloud.space, waarop de verkochte wolken traag voorbij zweven.  Beeld Noa Jansma
Het virtuele kadaster van Jansma, www.buycloud.space, waarop de verkochte wolken traag voorbij zweven.Beeld Noa Jansma

In verband met de lockdown is Buycloud momenteel niet als installatie in Nederland te zien. Daarom geeft Jansma Volkskrant-lezers exclusief de kans om via de QR-code in de krant een wolk te kopen. Het is een goede investering, belooft ze: ‘Sommige wetenschappers voorspellen dat er over honderdvijftig tot tweehonderd jaar geen stapelwolken meer zullen zijn als gevolg van klimaatverandering. Dat is slecht nieuws voor de aarde, maar goed nieuws voor de wolkenmarkt.’

De video-installatie Buycloud.  Beeld Foto Iris Rijskamp
De video-installatie Buycloud.Beeld Foto Iris Rijskamp

--

Meer over