Wilsons goddelijke stem vol expressie

Omdat Cassandra Wilson, de grootste jazzdiva van het moment, maar één ononderbroken set speelde, kregen de bezoekers van dit concert een interessante double bill: pianist Michiel Borstlap opende de avond met zijn eerste solo-optreden....

Er is moed voor nodig om dat gevoel van naaktheid te overwinnen als je daar zit zonder band, maar Borstlaps moed werd beloond. Een kleine vijftig minuten lang wist hij het publiek te boeien, ondanks obstakels als griep, een pijnlijke rechterhand en een idioot wiens gsm kort na de eerste verstilde noten begon te jengelen.

Sommige delen van het grotendeels geïmproviseerde recital waren door een meer ervaren solist misschien strenger geredigeerd. Maar naarmate de set vorderde, werden de frasen kernachtiger, met ideeën die helder werden overgebracht en van interpunctie voorzien door verrassende effecten als abrupt afgebroken trillers en opvallende samenklanken uit het hele bereik van de vleugel.

Borstlaps interesse voor twintigste-eeuwse klassieken bepaalde een belangrijk deel van de muziek: de lineaire harmonische voortgang werd vaak diffuus gemaakt door het mengen van allerlei kleurencombinaties, lang doorzingende noten die samen nieuwe tinten vormden en soms zweemden naar atonaliteit.

Cassandra Wilsons website heet niet voor niets 'jazztrance'. Dat zij met haar groep bijna anderhalf uur het ene nummer in het andere over liet vloeien, heeft alles te maken met haar stijl, die meer gericht is op stemmingen dan op het uitvoeren van een reeks kunstjes. Vooral tijdens haar huidige tournee, die gewijd is aan haar laatste cd Traveling Miles, waarop de puntige blues- en popliedjes van haar vorige platen veelal vervangen zijn door wat losser gestructureerde, kabbelende mijmeringen.

Ze zijn bedoeld als eerbetoon aan Miles Davis, en vaak gebaseerd op zijn opnamen. Er is geen tekort aan de tributes aan de grote trompettist, maar die van Wilson is een van de weinige die iets weten te vangen van de sfeer en grootsheid van het origineel, zonder de eigen persoonlijkheid in te leveren. Haar stem is net als de toon van Miles een goddelijk geluid, en net als hij heeft ze van een relatief beperkte techniek een deugd gemaakt. Ze legt alle expressie in de nuances, in veelzeggende stiltes, in ombuigingen en verfraaiingen van de melodie.

Wat op de cd prachtig werkte, verwaterde tijdens het concert echter wel eens doordat stukken te lang werden uitgesponnen. Bas- en percussiesolo's lieten de spanning inzakken. Wilsons zwakke scat voegde niets toe, en hoewel Kevin Breit een begaafd slide-gitarist is, hoeft hij dat niet zo uitvoerig te bewijzen. Het intrigerende concept werkte het beste als iedereen zich beperkte tot wat compactere impressies; dan ontstonden er magische momenten als in Sky And Sea (Blue In Green) en Never Broken (ESP).

Meer over