PostuumWilliam Goldman

William Goldman (1931-2018) maakte de ene filmklassieker na de andere

Nobody knows anything, schreef de legendarische scenarioschrijver William Goldman, maar hij won wel twee Oscars voor twee filmklassiekers. En verwerkte in een dialoog het officieuze motto van alle onderzoeksjournalistiek: ‘Just follow the money.

William Goldman in 2003.Beeld AFP

De op 15 november op 87-jarige leeftijd overleden scenarioschrijver William Goldman wist echt wel waar hij het over had. Hij won twee Oscars voor zijn scenario’s, voor films die nog altijd als klassiekers worden beschouwd: Butch Cassidy and the Sundance Kid (1969) en All the president’s Men (1976). En dan schreef hij ook nog de scenario’s voor Marathon Man (1976) en The Princess Bride (1973), beide gebaseerd op zijn eigen romans. Niettemin schreef hij in Adventures in the Screen Trade, een van de beste boeken over Hollywood, de volgende observatie: ‘Nobody knows anything…‘(Niemand weet iets). Niemand in de filmbusiness heeft enige zekerheid over wat gaat werken. Iedere keer weer is het een gok.’

De naam van Goldman is verbonden aan een paar van de grootste kritische successen uit de jaren zeventig en aan een van de beroemdste dialoogzinnetjes. Dat zinnetje galmt tot op de dag van vandaag na: Goldman vatte de essentie van het Watergate-onderzoek van Carl Bernstein en Bob Woodward samen in een hint die ze van hun geheime tipgever Deep Throat meekrijgen. In een scène in de parkeergarage fluistert de man in de schaduw Robert Redford toe: ‘Just follow the money.’ Het zou het officieuze motto van alle onderzoeksjournalistiek worden.

Hoewel Goldman een Oscar overhield aan zijn imposante poging om een buitengewoon complex journalistiek onderzoek in een toegankelijke publieksfilm te vertalen, dacht hij met weinig plezier terug aan dit script. Voor geen van de films waar hij aan werkte heeft hij zoveel versies van een scenario geschreven, bekende hij later.

William Goldman ontvangt een Oscar voor zijn scenario van ‘All The President‘s Men.‘ 28 maart 1977.Beeld AP

Na zijn hoogtijdagen was Goldman actief als een superieure ‘scriptdokter’ die probleemgevallen van de rand van de afgrond kon trekken of net die catchy zinnen kon bedenken waar het script op zat te wachten. Hij publiceerde een tweede deel van zijn memoires waar hij een aantal wetmatigheden formuleerde die altijd opgingen. Hij wilde daarmee aangeven hoe geconditioneerd de gemiddelde filmkijker was: ‘Alle bommen zijn voorzien van een duidelijk oplichtende display waarop wordt aangegeven hoeveel tijd u nog heeft om de bom te ontmantelen.’ En natuurlijk: ‘Er is altijd een kettingzaag in de buurt als je er werkelijk een nodig hebt.’

Het raadsel dat hij niet kon oplossen was persoonlijk: waarom had hij tien jaar lang de ene na de andere klassieker afgeleverd en kon hij dat later niet meer. Maar ook daarvoor gold: ‘Nobody knows anything.’

Meer over