Luisterboeken

Wie van voetbalboeken houdt, heeft meer dan genoeg te lezen (en luisteren)

Het EK komt eraan en de boekwinkels puilen uit met boeken van en over voetballers. Wat is er zoal te beluisteren?

null Beeld

Je moet op het juiste moment op de juiste plek staan. Zal Raba Madjer ook vaak gedacht hebben nadat hij met een hakje… MET EEN HAKJE de gelijkmaker had gescoord in de Europa Cup 1-finale van FC Porto tegen Bayer München op 27 mei 1987, waarna een doelpunt van zijn teamgenoot Juary het feest compleet maakte. Zoveel poëtischer was dat hakje dan die struikelbal van Kai Havertz in het Engelse onderonsje twee weken geleden. Havertz schijnt tweebenig te zijn, maar het leken er wel vier en die benen kostten Chelsea 80 miljoen euro toen hij overkwam van Bayer Leverkusen. Dat zijn bijna negen Sywerts. U voelt al een beetje waar ik heen wil: miljonairs. Maar dan met ballen. Voetballen.

De Boekenweek ging aan onze oren voorbij, nu zijn alle ogen gericht op het nakende EK. En laten we eerlijk zijn, er verschijnen veel boeken over voetballers, soms zogenaamd ván voetballers, dus wie weet wat er zoal te luisteren is. Zetten we het commentaar stil en draaien we bijvoorbeeld Derksen aan, het boek geschreven door Michel van Egmond en Antoinnette Scheulderman, waarbij de eerste verantwoordelijk was voor de reportages en de tweede vanzelfsprekend voor de interviews. Het boek wordt verkocht onder de vlag ‘het spraakmakende leven van Johan Derksen’.

Alsof die aanbeveling nodig was bij iemand die iedere keer dat hij zijn mond open doet reuring of verontwaardiging teweegbrengt. En wat is er eigenlijk precies spraakmakend aan het leven van een man die voor zijn geld heeft gevoetbald, een blaadje (VI) heeft gemaakt en nu alweer bijna een kwarteeuw op tv meningenmachine is? Acht uur luisteren naar Yannick de Waal, die het boek voorleest, kan misschien antwoorden opleveren. De Waal hanteert een hoog tempo en vertelt bijna en passant. Acht uur, dat zijn alle wedstrijden in de groepsfase, en dan weten we meer.

null Beeld Nieuw Amsterdam
Beeld Nieuw Amsterdam

Indrukwekkender is het misschien te luisteren naar Menzo – Het gevecht onder de lat. Zoals Pep Guardiola zijn Manchester City zonder spits liet spelen, zo gaf Johan Cruijff zijn Ajax een vliegende keep zoals er daarna nooit meer een geweest is. Met brevet. Tegenwoordig is Menzo bondscoach van Aruba. Mike van Damme schreef zijn verhaal, en ook dit wordt voorgelezen door Yannick de Waal, over wiens stijl en stem ik dus niets meer hoef te zeggen. Misschien nog wel iets over Menzo’s verhaal, dat geen doorsneeverhaal van een voetballer is, maar het verhaal van hoe racisme dertig jaar geleden in Nederland eenvoudigweg niet werd erkend, ook al stond het paginagroot in NRC toen Menzo geïnterviewd werd.

Zijn naam kwam net al even voorbij en omdat ik op de een of andere manier toch graag nog een stukje naar de literatuur zou willen opschuiven, is hier Johan Cruijff. Over hem te kust en te keur te luisteren natuurlijk: Johan Cruijff van Auke Kok, Johan Cruijff – Mijn verhaal (voorgelezen door Jan Donkers), Johan Cruijff – Mijn voetbal, Johan Cruijff – De jonge jaren (en ook De gouden jaren én De magere jaren), maar leuker zou zijn te luisteren naar wat hij ooit zijn favoriete boek noemde, Knock on Any Door, geschreven door de Afro-Amerikaan Willard Motley (1909-1965) en gepubliceerd in Cruijffs geboortejaar 1947. Maar daar is in geen velden of wegen een audioversie van te bekennen. Da’s niet logisch.

null Beeld Ambo Anthos
Beeld Ambo Anthos

Er zit niets anders op dan te besluiten met een niet-voetballer. Dries Muus debuteerde onlangs met de roman De afwijking, over een jonge voetballer die gezien wordt terwijl hij met een erectie onder de douche staat en vervolgens te maken krijgt met verschrikkelijke pesterijen omdat hij homo zou zijn. Gebaseerd op een ware gebeurtenis, fictief verteld. Acteur Roeland Fernhout leest voor met een mooie, diepe stem en neemt ons mee naar de veldjes waar een schrijver op het juiste moment op de juiste plek staat. Hakje.

Meer over