Wellust, te pas en te onpas

Je had al de Flaubert van Julian Barnes en de Proust van Alain de Botton, maar er is nu ook een Kafka van Robert Crumb....

Kafka koppelen aan Crumb is geen gek idee, want beide auteursworden gedreven door paranoïa, minderwaardigheidscomplexen ende vurige wens hun gebreken met talent te compenseren. In hetboek, simpelweg Kafka geheten, wint de tekenaar het overigens vande schrijver. De biografische schetsen van Mairowitz zijn nogalkarig en als je Crumbs bijdragen eruit zou halen, bleef er eenmagere 'Kafka for dummies' over.

Gelukkig vult Crumb de notities aan met sappige verstrippingenvan Een hongerkunstenaar, In de strafkolonie, Het Slot, Amerikaen natuurlijk de angstaanjagende geschiedenis van Gregor Samsa.Toch laat ook Crumb af en toe steekjes vallen, terwijl dezevirtuoos normaal gesproken nooit op een zwakte valt te betrappen.Er is een raar getekende meisjesvuist op bladzijde 120, eenronduit slechte panter op bladzijde 153 en een onmogelijke duimop Kafka's eigen keel op bladzijde 169.

Details die in het niet vallen bij de schoonheid van hetgeheel, en veel bezwaarlijker is dan ook de manier waarop Crumbde handen van de schrijver weergeeft. Franz Kafka had de waakzamenervositeit van een nachtdiertje, hij was verfijnd op hetvrouwelijke af. Daar horen handen bij die breekbaarheiduitstralen, niet de behaarde klauwen van de wellusteling dieCrumb hem gegeven heeft.

Die wellust hoort natuurlijk wel thuis in Recreatie - Helseliederen & Heftige prenten van Theo van Gogh en EricSchreurs, dat precies twintig jaar geleden voor het eerstverscheen. Vijfduizend exemplaren werden ervan gedrukt, eenfractie ervan werd verkocht.

Niemand wilde zijn vingers eraan branden, vertegenwoordigersnoch winkeliers. Het boek was te smerig voor Nederland. Vier jaarna de verschijning schreef Van Gogh teleurgesteld in Het Parool:'Mijn stem zal nooit gehoord worden. Bij leven reeds vond dezedichter zijn graf.'

Nu, een jaar na zijn dood, durft dezelfde uitgever van toen(Ger van Wulften) het aan om de helse liederen en heftige prentennogmaals uit te brengen. De voorgeschiedenis van Recreatie maaktnatuurlijk nieuwsgierig: hoe erg was het? Erg. Schreurs tekendeseks met poep, stervende junks, overjarige hoeren, mannen met eendelirium en dat alles in een allerzwartste-humor-stijl.

Van Goghs liedteksten gaan van: 'De bagger druipt weer uitmijn aars./ Ik spuit haar vragende mond vol./ Eerst likt zij haarbril schoon, de strontsnol/ zuigt begerig mijn hol paars.' Detitel van dit vers is 'Babbelonië', naar het spelletjesprogrammavan wijlen Pim Jacobs.

Bij dit onbeheerste boek wordt een cd uitgegeven waarop HansTeeuwen, Spinvis, Theodor Holman en Theo van Gogh zelf te horenzijn. Vies is het allemaal wel, maar nog lang niet zo obsceen alsdat slagersmes met het briefje van meneer B.

Meer over