Watson, DiCaprio, Jolie: de filmster als uithangbord voor de VN

Zaterdag sprak actrice Emma Watson de Verenigde Naties toe, drie dagen later greep acteur Leonardo DiCaprio zijn kans. Binnen een mum van tijd gingen hun speeches de wereld over, met klikhits op YouTube tot gevolg. Watson zou in haar eentje het feminisme nieuw leven hebben ingeblazen, DiCaprio zou eindelijk eens zeggen hoe de wereld er qua klimaatverandering voor staat. Door die plotselinge sterren-injectie belandden doorgaans 'stoffig' bevonden kwesties ineens weer op de voorgrond. En dat leek precies de bedoeling van de VN.

Lisa van der Velden
Leonardo DiCaprio en Ban Ki-Moon Beeld ap
Leonardo DiCaprio en Ban Ki-MoonBeeld ap

Hiervoor kenden veel mensen vooral actrice Angelina Jolie als VN-ambassadeur, maar zij is lang niet de enige beroemdheid met een ambassadeurschap. Van Whoopi Goldberg tot Jackie Chan, een scala aan filmsterren verbonden hun naam aan de Verenigde Naties. Op de achtergrond zamelden ze geld in, bezochten ze ontwikkelingslanden en organiseerden ze allerlei projecten, maar zichtbaar waren ze lang niet altijd. Wie wist bijvoorbeeld dat ex-007 Roger Moore sinds 1991 een zogeheten Goodwill Ambassador was?

Watson en DiCaprio, beiden sinds kort ambassadeurs, pakten het anders aan: ze bezochten meteen de VN, spraken wereldleiders toe en gaven indrukwekkende speeches. Of hun woorden effect op het uiteindelijke beleid zullen hebben, moet natuurlijk nog blijken, maar één ding is ze alvast gelukt: wat met een duur woord awareness heet. Hun roep om aandacht voor de problemen rondom ongelijkheid tussen mannen en vrouwen en klimaatverandering zijn op zijn zacht gezegd luid en duidelijk overgekomen. Precies waar de VN op had gehoopt. 'Hun wereldwijde sterrendom is de perfecte opponent voor wereldwijde problemen', aldus VN-secretaris Ban Ki-moon.

Bekijk hier een overzicht van bejubelde VN-speeches:

'Ik speel toneel om mijn brood te verdienen, maar jullie niet'
Acteur Leonardo Dicaprio is al jaren zeer begaan met het milieu, maar werd vorige week benoemd tot vredesambassadeur. Hij zou vooral aandacht gaan vragen voor de gevolgen van klimaatsverandering, en deed dat dus maar meteen. In een drie minuten durende toespraak zei hij bijvoorbeeld:

'Als acteur 'doe ik alsof' voor de kost. Ik speel fictieve personages, die vaak fictieve problemen oplossen. Ik geloof dat de mensheid naar klimaatverandering kijkt op diezelfde manier: als ware het fictie, iets dat andermans planeet overkomt. Als we doen alsof klimaatverandering niet bestaat, hopen we dat het op de een of andere manier zal verdwijnen.

'Maar jullie weten beter. Niets van dit alles is retoriek, niets van dit alles is hysterie. Het zijn feiten. De wetenschappelijke gemeenschap weet het, de industrie weet het en overheden weten het. Hooggeëerde afgevaardigden, leiders van de wereld, ik doe alsof voor de kost. Maar jullie niet.'

Grappig detail: het veelzeggende shot van de Chinese delegatie tussendoor.

null Beeld afp
Beeld afp

'U denkt misschien, wat komt dat meisje uit Harry Potter hier doen?'
Met trillende stem maar desondanks zelfverzekerd deed de 24-jarige Emma Watson, sinds juli VN-ambassadeur voor vrouwenrechten, zaterdag een krachtig appel aan wereldleiders. De Britse actrice wilde vooral duidelijk maken dat feminisme en gendergelijkheid geen 'vrouwending' is.

'Mannen, ik wil deze kans gebruiken om jullie formeel uit te nodigen. Gendergelijkheid is ook een mannenzaak. Want ik merk dat de maatschappij de rol van mijn vader als ouder minder waardeert, hoewel ik als kind zijn aanwezigheid even erg nodig had als die van mijn moeder. Ik zie jongens met psychologische problemen die geen hulp durven te zoeken, uit angst niet 'macho' genoeg te zijn. Ik zie mannen die kwetsbaar en onzeker zijn omdat ze een vervormd besef hebben van wat mannelijk succes inhoudt. Mannen plukken evenmin als vrouwen de vruchten van de gelijkheid.

'We praten zelden over de manier waarop mannen gevangenzitten in genderclichés, maar ik zie dat ze het zijn. Wanneer zij zich ervan bevrijden, zal dat automatisch ook gevolgen hebben voor de vrouwen. Als mannen niet agressief moeten zijn om aanvaard te worden, zullen vrouwen zich niet gedwongen voelen om onderdanig te zijn. Als mannen niet moeten controleren, zullen vrouwen niet gecontroleerd worden. Mannen en vrouwen moeten zich vrij voelen om gevoelig te zijn. Vrouwen en mannen moeten zich vrij voelen om sterk te zijn. Het is tijd om gender op een spectrum te zien, en niet als twee tegenovergestelde reeksen idealen.'

Grappig detail: VN secretaris-generaal Ban Ki-moon kan het niet laten om de associatie met de Harry Potter-films te maken. 'Emma zwaait hier met haar toverstaf. Ik hoop dat ze vrouwen kan helpen om meer rechten te krijgen.'

null Beeld epa
Beeld epa

'Ik begrijp dat de VN het over sommige kwesties moeilijk eens kunnen worden, maar seksueel geweld mag daar niet bij horen'
Al meer dan tien jaar is Angelina Jolie VN-ambassadeur, en bezoekt landen waar ze met vrouwen en kinderen spreekt die zijn misbruikt door strijders en soldaten. Afgelopen juni sprak ze de VN Veiligheidsraad toe over dit onderwerp:

'Deze misdaden gebeuren niet omdat ze inherent zijn aan oorlog, maar omdat het wereldwijde klimaat het toelaat. Vrouwen en kinderen lijden het meest in de handen van hun verkrachters, maar ze zijn ook het slachtoffer van deze cultuur van straffeloosheid. Dat is de trieste, schokkende en beschamend realiteit.

'Jullie bepalen waar de grens ligt. Als de Veiligheidsraad verkrachting en seksueel geweld in conflicten een prioriteit maakt zal er vooruitgang worden geboekt. Wanneer u dat niet doet, gaan de verschrikkingen door.'

Na Jolie's toespraak nam de Veiligheidsraad een juridisch bindende resolutie aan die de volledige en onmiddellijke stopzetting van alle daden van seksueel geweld door alle partijen bij een gewapend conflict eist.

Jolie in Somalië Beeld ap
Jolie in SomaliëBeeld ap
Meer over