Wat wil de Amazon-baas met The Washington Post?

Jeff Bezos, de oprichter en CEO van Amazon.com en een van 's werelds rijkste mensen, heeft de krant The Washington Post gekocht. Bezos betaalde 250 miljoen dollar uit eigen zak voor één van de meest prestigieuze kranten ter wereld, in een tijd waarin kranten het zeer moeilijk hebben. Wat wil de internetgoeroe met een krant?

Heleen van Lier
Jeff Bezos. Beeld epa
Jeff Bezos.Beeld epa

Bezos (49) is één van 's werelds succesvolste internetondernemers. In 1994 richtte hij Amazon.com op, dat inmiddels is uitgegroeid tot de grootste online winkel ter wereld. Hij schreef het plan voor de site tijdens een roadtrip van New York naar Seattle. Vlak daarvoor had hij zijn goedbetaalde baan bij een hedgefonds in New York opgezegd. Vanuit een garage in Seattle begon hij vervolgens Amazon.

In New York had hij ingezien hoe snel het internet groeide, en met een online boekenwinkel wilde hij hier een graantje van meepikken. Amazon groeide al snel uit van boekenwinkel tot webwinkel waar eigenlijk alle fysieke en digitale goederen te koop zijn, van software tot voedsel en van meubels tot - vanaf vandaag - kunst. Inmiddels heeft het bedrijf ook eigen producten geproduceerd, zoals de populaire e-reader Kindle, en is het één van de belangrijkste aanbieders van cloud-computing-services.

Hippe startups
Daarnaast was Bezos één van de eerste investeerders in Google en investeert hij in Twitter en hippe startups als Uber. Het ontwrichten van oude bolwerken en het opschudden van oude modellen lijkt zijn hobby te zijn - de opmars van Amazon heeft een verwoestende werking gehad op onder andere de traditionele boekhandel, de winkelstraat, de vlooienmarkt en op zowat iedere industrie die het op zijn pad tegenkwam.

En nu heeft Bezos - het bedrijf Amazon staat los van de overname - de legendarische krant en het toppunt van oude bolwerken The Washington Post in zijn bezit. The Washington Post, opgericht in 1877, is de op vijf na grootste krant van Amerika. De krant heeft vooral een goede reputatie wat betreft de verslaggeving van Amerikaanse politiek en verkreeg wereldwijde faam in het begin van de jaren zeventig door de onthullingen in het Watergateschandaal, die tot het aftreden van president Nixon leidden. Er werken 740 journalisten bij de krant, die een dagelijkse oplage van 475 duizend exemplaren heeft.

Net als vrijwel alle andere kranten wereldwijd heeft The Post het moeilijk. Abonnees lopen weg vanwege de concurrentie van het internet, en op het internet zelf weet de krant geen duurzaam verdienmodel te creëren. The Post heeft de laatste jaren te kampen met een sterke terugval in abonnees en omzet. Het bedrijf weet nog een kleine winst te boeken, maar zag deze vorig jaar met 85 procent afnemen. Een aantal maanden geleden kondigde de krant aan de website achter een betaalmuur te zetten.

Gloriejaren
De gloriejaren van de papieren krant zijn allang voorbij, en volgens sommigen ook die van de traditionele journalistiek. Vanwaar dan de interesse van Bezos in die oude krant? Voor Bezos is het niet veel geld, met zijn geschatte vermogen van 25 miljard dollar kan hij 250 miljoen missen als het lunchgeld van zijn vier kinderen. Dus wellicht is het liefdewerk. De huidige eigenaar van The Post, Don Graham, is al meer dan tien jaar een goede vriend van hem.

En Bezos is een verwoed lezer. 'Hij leest meer dan welke CEO ik ken', zegt Business Week-journalist Brad Stone, die in oktober een boek over Bezos en Amazon uitbrengt genaamd 'The Everything Store'. Toch kwam het voor hem kwam als een grote verrassing dat Bezos The Post had gekocht. Stone vermoedt dat er misschien politieke motieven in het spel zijn. 'Met The Washington Post koopt hij een grote politieke invloed. Dat kan van pas komen als Amazon aan de onderhandelingstafel zit over bijvoorbeeld retail-belastingen'.

De oude, maar nog altijd invloedrijke journalistieke bolwerken blijken in al hun vergankelijkheid toch een soort aantrekkingskracht op de snelle internetjongens te hebben. Zo kocht Chris Hughes, een van de oprichters van Facebook, vorig jaar het prestigieuze maar noodlijdende tijdschrift The New Republic. In ruim een jaar tijd heeft hij de papieren versie in een nieuw jasje gegoten en heeft hij een digitale strategie ontwikkeld: een moderne site met lange artikelen - die deels achter een betaalmuur zitten. Het abonneebestand kent een opleving en de sitebezoekers zijn hoger dan ooit, maar zijn doel om binnen twee jaar winstgevend te zijn is nog bij lange na niet gehaald.

'Misschien heeft Bezos een uniek inzicht dat niemand anders heeft, maar er is nog niemand die de formule heeft ontdekt om kranten van de ondergang te redden', schrijft Chris Hughes op de site van The New Republic. De drukbezette Bezos zal echter geen tijd en 250 miljoen doneren aan iets waar hij niet in gelooft, denkt Stone. Toen hij hem vertelde dat hij een boek over hem wilde schrijven, zei Bezos: 'Het is te vroeg, mijn levenswerk is nog lang niet voltooid.'

Uiteraard heeft Bezos een dag na de bekendmaking van zijn aankoop zijn strategie nog niet uit de doeken gedaan. Volgens Stone zal het in de lijn van Amazon liggen. 'Hij denkt dat de stijl en filosofie van Amazon breed toepasbaar zijn op alle hoeken van het bedrijfsleven: veel experimenteren, innoveren en veel aandacht besteden aan data.'

Nieuwscycli
Wel zegt Bezos alvast in een brief aan zijn personeel dat er veel zal veranderen de komende jaren. 'Dat zal ook gebeurd zijn zonder nieuw leiderschap', schrijft Bezos. 'Internet transformeert ieder aspect van de nieuwsindustrie, nieuwscycli worden verkort, de verdienmodellen waar we lang op konden vertrouwen zijn aan erosie onderhevig en er zijn vele nieuwe concurrenten bijgekomen die nieuws tegen lage kosten produceren.'

Hij belooft dat hij bij het heruitvinden van The Washington Post de oude waarden in stand zal houden, die volgens hem 'de waarheid achterhalen, bronnen checken en de moed tonen om een verhaal te volgen, wat het ook kost' zijn. 'Journalistiek heeft een belangrijke rol in een vrije samenleving en The Post heeft als belangrijkste krant in de hoofdstad van de VS al helemaal een belangrijke rol.'

Bezos zal zich niet ontfermen over de dagelijkse leiding, hij heeft het druk genoeg met het leiden van Amazon en het bouwen van zijn ruimtevaartpark op zijn landgoed in Texas, waarmee hij particuliere ruimtevaartreizen mogelijk wil maken. Hij zal het huidige bestuur van The Post aanhouden, dat volgens hem 'veel meer weet van de nieuwsindustrie dan ik'. Maar hij is wel voornemens een stempel te drukken op de toekomst van The Post, zo blijkt uit zijn brief. Bezos: 'Er is geen routekaart, en het plaveien van de weg vooruit zal niet makkelijk zijn. We moeten innoveren en experimenteren. Ik ben enthousiast en optimistisch over de kansen om onszelf opnieuw uit te vinden.'

De voorpagina van The Washington Post vandaag. Beeld epa
De voorpagina van The Washington Post vandaag.Beeld epa
null Beeld afp
Beeld afp
Jeff Bezos. Beeld ap
Jeff Bezos.Beeld ap
Meer over