Waarom Trump en Clinton niet samen naar de film gaan

De gewelddadige film 13 Hours, vandaag in première, wordt door de Republikeinse presidentskandidaat Donald Trump ingezet als wapen tegen Hillary Clinton. Dat zou nog best eens succesvol kunnen zijn.

Vanaf links: Pablo Schreiber, John Krasinski, David Denman en Dominic Fumusain in 13 Hours: The Secret Soldiers of Benghazi. Beeld
Vanaf links: Pablo Schreiber, John Krasinski, David Denman en Dominic Fumusain in 13 Hours: The Secret Soldiers of Benghazi.Beeld

Kiezers in Des Moines, Iowa konden vorige maand gratis naar de spectaculaire actiefilm 13 Hours: The Secret Soldiers of Benghazi. Dankzij Donald Trump. De Republikeinse politicus die presidentskandidaat wil worden, huurde er een complete bioscoopzaal af, om daar de nieuwe film van regisseur Michael Bay te vertonen.

Trump wil namelijk, zo lichtte hij toe, dat Amerikanen 'de waarheid' zien over 'Benghazi'. In 13 Hours draait het om de aanslag in 2012 op het Amerikaanse consulaat in de Libische stad, waarbij vier Amerikanen omkwamen. Hillary Clinton, toen minister van Buitenlandse Zaken en nu in de race om presidentskandidaat voor de Democraten te worden, was destijds verantwoordelijk voor de beveiliging van het consulaat.

In 13 Hours volgen we acht ruige, bebaarde Amerikaanse privésoldaten, ingehuurd door de CIA om een geheime CIA-post in Libië te bewaken. Op 11 september 2012 bestormen gewapende Libiërs het consulaat. Ambassadeur Chris Stevens en diplomaat Sean Smith sterven door rookverstikking nadat het consulaat in brand is gestoken. Twee van de privésoldaten, Glen Doherty en Tyrone Woods, komen om door mortiergranaten wanneer Libiërs ook het geheime CIA-gebouw (het 'Annex') op ongeveer anderhalve kilometer van het consulaat aanvallen.

13 hours (**)

Lees hier de recensie van 13 Hours: The Secret Soldiers of Benghazi.

A-politiek

De belevenissen van de privésoldaten werden in 2014 beschreven in een boek, en op die versie van de feiten baseerde Bay, regisseur van opgepompte actiefilms als Transformers en Pearl Harbour, zijn film, die hij zelf 'a-politiek' noemt.

Verwonderlijk is het niet dat de Trump-campagne 13 Hours heeft omarmd, want hoewel Clinton in de film nergens bij naam wordt genoemd, is het van meet af aan duidelijk wie er verantwoordelijk wordt gehouden voor het debacle. Zo blijkt bij een eerste bezoek van de privésoldaten aan het Amerikaanse consulaat dat er van beveiliging nauwelijks sprake is. De bewakers die bij de poort staan, zijn leden van een Libische militie, en in de woorden van een van de privésoldaten in de film simpelweg 'niets waard'.

En wanneer het Amerikaanse consulaat door gewapende strijders bestormd wordt, geeft een bureaupief van de CIA de privésoldaten het bevel om niets te doen. 'Stand down', zegt hij, 'en laat de Libische militie het werk opknappen.'

Politieke films

Michael Bay is niet de eerste regisseur die een politieke film uitbrengt tijdens de Amerikaanse verkiezingsstrijd. Michael Moore kwam in 2004 met de documentaire Fahrenheit 9/11, die kritisch was over het beleid van president George Bush en vooral over zijn War on Terror. Bush kon Moore daarmee niet uit het Witte Huis houden; wel werd de documentaire met een opbrengst van meer dan 222 miljoen dollar wereldwijd de meest winstgevende documentaire aller tijden.

Te laat

Als de privésoldaten besluiten wel tot actie over te gaan, is het te laat: de diplomaat is dood, de ambassadeur vermist. Ook pogingen versterking te sturen in de vorm van commando's of gevechtsvliegtuigen raken verloren in een bureaucratisch doolhof. Daarna maaien de acht helden van de film met hun machinegeweren een paar honderd aanvallers neer.

Dat de film slechts één versie van de feiten vertelt, blijkt uit de resultaten van zeven onderzoekscommissies over Benghazi van het Amerikaanse Congres. Die kwamen onder meer tot de conclusie dat er nooit een 'stand down'-order geven is. Ook suggereert de film dat in Italië gestationeerde Amerikaanse F-16's hadden kunnen ingrijpen, terwijl dat volgens de onderzoekscommissies niet klopt.

Een aanslag op een Amerikaanse ambassade met de dood van de ambassadeur tot gevolg konden Clinton en Obama in 2012 - ook toen was het verkiezingstijd - missen als kiespijn. Beiden deden de aanval in de dagen erna af als een min of meer spontane uitbarsting van geweld, veroorzaakt door de anti-islamfilm The Innocence of Muslims, die daags voor de aanval op YouTube was verschenen. Een spontane uitbarsting van geweld dus, en geen geplande aanslag die voorzien had kunnen worden, was de lezing van Obama en Clinton toen.

Tekst gaat verder onder video.

Een van de privésoldaten beweert in 13 Hours het tegenovergestelde: 'Dit was een geplande aanslag', zegt hij, 'anders waren er geen mortiergranaten aan te pas gekomen.'

Hoewel regisseur Bay zelf zegt dat de film geen politieke motieven heeft, past 13 Hours erg goed in het Republikeinse frame. Niet alleen worden Clinton en Obama indirect van leugens beschuldigd, ook toont 13 Hours hoe de privésector triomfeert over de incompetentie en bureaucratie van de Amerikaanse overheid.

13 Hours bewijst vooral dat Hillary Clinton nog niet van Benghazi af is, ook al overleefde ze in oktober 2015 een elf uur durend verhoor in het Congres - iets waarvoor ze in de Amerikaanse media werd geroemd. Republikeinse politici gebruiken de film om Clinton alsnog te betichten van incompetentie. Op The Kelly File, een nieuwsprogramma op de rechtse televisiezender Fox, kwamen naar aanleiding van de film drie privésoldaten opdraven die in Benghazi hadden gevochten, alsook familieleden van de gesneuvelde Amerikanen. 'Hillary is a liar!', huilde Patricia Smith, de moeder van de omgekomen diplomaat.

Clinton probeert ondertussen de film te negeren. Tegen CNN zei ze: 'Ik heb het te druk met campagne voeren om te gaan kijken.'

Ontvang elke dag de Volkskrant Avond Nieuwsbrief in uw mailbox, met het nieuws van vandaag, tv-tips voor vanavond, en alvast zes artikelen uit de krant van morgen. Schrijf u hier in.

Meer over