W139 Sneeuw uit Zuid-Californië

Cindy Crawford, schaars gekleed, temidden van een tikkeltje te wilde vrienden - de kleurrijke uitnodiging voor de expositie beloofde Zuid-Californische warmte....

Een vrolijk lachende jongeman laat zich blinddoeken. Iemand overhandigt hem een slaghout en draait de blindeman een paar keer in de rondte. Het beeld wordt donkerder, totdat plots één felle lichtbron opflitst en een uiterst luguber schaduwspel ontstaat: eerst aarzelend zoekend en allengs feller als hij heeft gevonden, begint de jonge man te slaan, in te beuken op een slachtoffer van vodden dat aan een touw bungelt. Hij kan niet meer stoppen, ook niet als het object van zijn redeloze woede in stukken uiteengereten door de ruimte verspreid ligt en daglicht de ruimte binnenstroomt.

Daarbuiten is het toch Los Angeles wellicht, de plaats waar de exposanten vandaan komen en waarnaar de titel van de tentoonstelling - (postcode) CA 90001-185 - verwijst.

De film duurt kort maar drukt direct een stempel op de expositie. Enigszins rillerig betreed je de voorzaal van de galerie, die wordt gedomineerd door hoog op de muur geprojecteerde, voorbijtrekkende winterlandschappen van Jessica Bronson. Naarmate je langer kijkt naar de constant vallende sneeuw tegen de wisselende achtergrond, word je een beetje duizelig en onzeker: soms lijkt het wel een benauwend onderwatertafereel met bubbels, of zien we zoals Bronson in onderschriften suggereert, zeepvlokken? Zaagsel? Veertjes? Gedesoriënteerd draai je je om en ziet: Martin Kersels' fotodrieluik van een man op zijn hoofd in de sneeuw.

Het is geen werk - naast video's, onder meer sculpturen en installaties - dat je direct met LA associeert, beaamt Theo Tegelaers van W139. Hij selecteerde de 21 beeldend kunstenaars voor deze tentoonstelling; de contacten dateren van zo'n jaar geleden, toen hij voor een ander project naar LA reisde. Tegelaers signaleerde veranderingen in de tot voor kort enigszins eenduidige identiteit van de LA-kunst. De jonge kunstenaars die hij uitnodigde werken individueler dan de Helter-Skelter generatie van de jaren tachtig, maken niet meer per definitie kunst die er visueel aantrekkelijk uit ziet, laten meer invloed van buitenaf toe. 'LA is niet meer zo geïsoleerd. Je ziet thema's opduiken uit andere culturen, uit de wetenschap, uit de science-fiction.'

Genoeg voor een wat vervreemdende expositie kortom. Pas tijdens sommige fragmenten van de aanvullende video-tentoonstelling Sampler 2 (die deze zomer al enkele Europese steden aandeed) herinner je je Cindy weer.

Karin Veraart

CA 90001-185. T/m 7 december. Met op 14, 21, 28 nov. en 5 december om 16.00 u.: Sampler 2, Zuid-Californische videokunst. W139, Warmoesstraat 139, Amsterdam.

Meer over