Vrouwen in de kolommen

Eind vorige maand kreeg ik een briefje van een lezer die vindt dat de krant ten onrechte pleit voor een quotum voor vrouwen aan de top van het bedrijfsleven, universiteiten en overheden....

De klagende lezer heeft een klacht tegen de Volkskrant ingediend bij Artikel 1, het samenwerkingsverband van anti-discriminatiebureaus. Ook adverteerde hij op de binnenlandpagina’s. In de advertentie vroeg hij om reacties op de in zijn ogen eenzijdige berichtgeving van de redactie en de overdreven aandacht voor de positie van vrouwen.

Er kwamen (tot donderdag) 125 reacties naar aanleiding van de advertentie, van zowel mannen als vrouwen. Dat zijn dus lezers van de Volkskrant. Het merendeel steunt de lezer, meldt hij me.

Artikel 1 heeft hem inmiddels laten weten dat het bij voorbaat uitsluiten van mannen inderdaad niet mag, maar dat organisaties wel mogen werken met streefcijfers. Een oproep als in het commentaar is een oproep om te handelen in strijd met de wet. Als bedrijven die oproep naleven, is er sprake van discriminatie.

De lezer vindt daarom dat de krant zich op glad ijs begeeft. Hij schrijft onder meer: ‘De afgelopen maand besteedde de Volkskrant naar mijn mening te eenzijdig en te prominent aandacht aan wie voor een vrouwenquotum is, waarbij andere kritische geluiden weinig serieus en veel minder prominent aan bod kwamen, zodat er in dezen dus eerder sprake is van propageren dan informeren.’ Ook gaf hij een reeks voorbeelden waaruit bleek dat er in een maand tijd zes verhalen , interviews of commentaren over dit onderwerp in de krant stonden.

Deze week meldde zich nog een lezer met een soortgelijke klacht. De krant besteedt overdreven veel aandacht aan de positie van vrouwen, zeker in vergelijking met andere kwaliteitskranten, luidt zijn kritiek.

Die constatering is correct. De positie van vrouwen is onbetwistbaar een speerpunt van het journalistieke beleid. Niet omdat de redactie dat bewust heeft gekozen, maar omdat het onderwerp zich als het ware in de kolommen heeft weten te dringen. Het glazen plafond staat hoog op het lijstje van onderwerpen waarvan de redactie vindt dat ze aandacht verdienen. Milieu is een andere speerpunt bijvoorbeeld.

Wat is daartegen, vraag ik me af. Als je constateert dat het voor vrouwen niet gemakkelijk is om hogerop te komen, wat de reden ook mag zijn, dan mag je daar als redactie toch best over schrijven?

Ook een pleidooi voor positieve discriminatie lijkt me niet onredelijk. Je mag toch ook pleiten voor positieve discriminatie van allochtonen, gehandicapten of ouderen? Dat zijn allemaal groepen met een achterstand op de arbeidsmarkt, net als vrouwen.

Maar pleiten voor een quotum is iets anders en dat mag niet, zeggen de klagers. Niemand mag naar sekse worden gediscrimineerd. ‘Een functie exclusief voor vrouwen reserveren en of het hanteren van een voorkeursbeleid ten einde een meer diverse organisatie te verkrijgen is wettelijk niet toegestaan’, schrijft er een.

Dat is niet aan het adres van de Volkskrant gericht, maar aan dat van KPN-topman Ad Scheepbouwer die zijn voorkeursbeleid evenwel in de Volkskrant aankondigde.

Los van de vraag of je het met de lezers eens bent, is de kritiek interessant. Moet de krant alleen informeren of mag de redactie ook een stap verder gaan en actievoeren om een wantoestand die zij meent te zien, te bestrijden?

Voor de hoofdredactionele commentaren is het antwoord simpel: dat mag. In de verslaggeving ligt het moeilijker. Domweg actievoeren is ongewenst, maar dat is hier ook niet aan de orde. Het constateren en beschrijven van een kennelijke misstand is iets anders dan propaganda maken.

En bovendien: lezers kiezen voor de Volkskrant omdat ze het engagement van de redactie delen. De krant brengt het nieuws zoals het is, maar de redactie maakt wel keuzen. De Volkskrant staat bekend als een progressieve krant. Dat uit zich in de kolommen. De vraag is wel of de aandacht voor vrouwen met zich meebrengt dat andere geluiden niet worden gehoord en gemeld, of minder. Ik kan dat niet goed beoordelen want ik weet niet of die geluiden er wel zo duidelijk zijn.

De klagende lezer heeft zelf overigens in de zomer zijn mening mogen geven op de opiniepagina. Dat tegengeluid heeft de krant dus wel gehaald, terecht lijkt me, en nu nogmaals.

Meer over