NIEUWS

Voormalig NS-topman Bert Meerstadt wordt directeur van ‘het Natuurmonumenten voor gebouwen’

Oud NS-topman Bert Meerstadt is de nieuwe directeur van monumentenvereniging Hendrick de Keyser. De organisatie is ‘hét nationale goede doel voor het behoud en beheer van woonhuismonumenten’, aldus de kersverse voorman.

Huis Lambert van Meerten, Delft.  Beeld Arjan Bronkhorst
Huis Lambert van Meerten, Delft.Beeld Arjan Bronkhorst

‘Waar zit je in een museum zoals wij hier nu zitten?’, zegt Bert Meerstadt terwijl hij achteroverleunt in een antieke sofa in de theesalon van Huis Van Meerten aan de Oude Delft in Delft. ‘Om thee te drinken met de krant van toen op tafel, of een paar steken te borduren?’ Hij wijst op een ezel met een opgespannen borduurlap waarop in kruissteekjes ‘Borduur je mee?’ staat.

Normaal hangen er bordjes in musea: niet op zitten, niet aanraken. In deze museumwoning is het omgekeerd: de stoelen zijn gerestaureerd en verstevigd zodat bezoekers erop kunnen zitten. Om te ervaren hoe het was om hier te wonen. ‘Dat vind ik zo mooi aan Hendrick de Keyser’, zegt Meerstadt. De vereniging waarvan de voormalige NS-topman vanaf mei algemeen directeur wordt.

Het lijkt een verrassende overstap: van een carrière in het bedrijfsleven bij adviesbureau McKinsey, de NS en talloze commissariaten naar ‘hét nationale goede doel voor het behoud en beheer van woonhuismonumenten’ dat Hendrick de Keyser wil zijn. Maar voor Meerstadt is hiermee ‘de cirkel rond’.

‘Hier ligt mijn hart’, zegt hij in de statige voorkamer met eikenhouten lambrisering en glas-in-lood ramen die uitzicht bieden op de Delftse gracht. De erfgoedvereniging kocht het monumentale grachtenpand in 2016. Het werd in 1893 gebouwd in opdracht van Lambert van Meerten, fabrikant en verzamelaar van (in het pand verwerkte) bouwfragmenten. Sinds 2020 wordt het Huis Van Meerten opengesteld voor publiek.

In deze stad studeerde Bert Meerstadt in 1986 aan de TU af als architect – in navolging van zijn vader, die een eigen architectenbureau had. Daar leerde hij als jongen tekenen, liep mee op de bouwplaats en besloot: dat wil ik ook.

Al tijdens zijn studie zag hij hoe steeds meer taken van de architect ‘als gevolg van procesoptimalisatie’ werden overgenomen door ontwikkelaars. Hij begon te twijfelen en koos toch voor het bedrijfsleven, al bleef hij schetsen maken en panden restaureren, waaronder zijn eigen huis in Bussum. Nu gaat Meerstadt zijn kennis en managementvaardigheden inzetten voor Hendrick de Keyser. Doel: ‘het Natuurmonumenten voor gebouwen’ worden.

Algemeen Directeur Hendrick de Keyser, Bert Meerstadt.  Beeld Arjan Bronkhorst
Algemeen Directeur Hendrick de Keyser, Bert Meerstadt.Beeld Arjan Bronkhorst

In 2018, op zijn 100ste verjaardag, ging Hendrick de Keyser een nieuwe koers varen. Binnen het programma Museumhuizen wil de vereniging met de collectie de woonhuisontwikkeling in Nederland over de laatste 500 jaar presenteren en laten beleven. Van de 433 panden die de vereniging bezit, zijn er inmiddels 12 te bezoeken. Onder de noemer Monument & Bed kun je in 17 huizen overnachten.

Het publieke programma leidt tot meer naamsbekendheid, schenkingen en legaten, maar vergt ook museale kennis en een andere organisatie van het beheer. Naast algemeen directeur Carlo Huijts traden daarom in 2020 Wieske Wijngaards en Isja Finaly aan als respectievelijk directeur externe relaties en directeur beheer. Wijngaards was eerder plaatsvervangend directeur van het Teylers Museum in Haarlem.

De Museumhuizen kosten geld: de opengestelde panden kunnen immers niet verhuurd worden. Dat betekent dat elders inkomsten moeten worden gegenereerd, bijvoorbeeld via nieuwe leden. De vereniging telt er nu 5.700, Natuurmonumenten ruim 700 duizend. ‘Daar zit potentie’, ziet Meerstadt.

Bij de NS had hij veel te maken met historische stationsgebouwen en leerde ‘dat goed onderzoek de basis is waarop de afweging rust tussen behoud en vernieuwing.’ ‘Dit huis is een leuk voorbeeld, met zijn 17de-eeuwse voorgevel, en – voor die tijd – ultramoderne achtergevel. Dat contrast vind ik spannend.’

Naast het verwerven, herstellen en openstellen van panden, is verduurzaming een belangrijk vraagstuk voor de vereniging. Dat gebeurt tegelijkertijd met regulier onderhoud en bij restauraties. Hoe pas je zonnepanelen en energiezuinige installaties in met respect voor de monumentale waarde? ‘Ik vind dat je vernieuwing mag tonen, zoals hier’, wijst Meerstadt op de terrazzovloer in de hal waarin gietijzeren verwarmingsroosters zijn geïntegreerd. Dit vooruitstrevende vloerverwarmingssysteem werd speciaal voor dit pand ontwikkeld.

Zijn nieuwe directeurschap ziet hij als het sluitstuk van zijn carrière en de ‘meest zuivere’ functie in zijn loopbaan. ‘De vastgoedwereld draait steeds meer om snel bouwen, panden verhandelen – de geldsom onder de streep. Daarbinnen is deze vereniging een baken van zorgvuldigheid: Hendrick de Keyser neemt geen binnenbochten.’

De vereniging heeft eigen architecten, onderzoekers en een restauratieteam. Daarmee krijgt Meerstadt alsnog de invulling van het bouwmeesterschap dat hij als architectuurstudent zocht. ‘Als er 17 lagen behang gevonden worden, zoals laatst in een pand, dan worden die een voor een afgepeld. Daarvoor wordt tijd en budget vrijgemaakt.’

Bert Meerstadt

Bert Meerstadt (1961) was tussen 2009 en 2013 president-directeur van de Nederlandse Spoorwegen. Hij was commissaris bij onder meer ABN Amro en Lucas Bols. Meerstadt stapte op bij die bedrijven toen zijn naam in 2016 opdook in de Panama Papers. Hij is nu commissaris bij CB Logistics, treinfabrikant Talgo en bij Coffreo, automatiseerder van uitzendbureaus. Dit blijft hij doen naast zijn nieuwe baan als algemeen directeur van Hendrick de Keyser.

Meer over