Taalgebruik!Woord van de week

Voor helende middelen hoeft u niet meer naar uw plaatselijke kwakzalver

Dialect, jargon, straattaal of neologisme – elke week ontwaart de Volkskrant een opvallend woord. Steeds meer dingen blijken helend te zijn.

Janna Reinsma

In het Engels wordt het wel language creep genoemd, als een woord uit een bepaald gebiedje van de taal opeens een ander taaldomein binnensluipt. De uitdrukking schoot me te binnen toen ik in korte tijd meermaals het woord ‘helend’ op mijn pad trof. Wat deed het daar? Hoorde dit woord niet bij kwakzalvers en gebedsgenezers? Bij spirituele zelfhulpboeken? Nee dus, die tijd is voorbij.

Ook de Volkskrant bevat allerlei helendheid. Enkele recente voorbeelden uit uw hoogst eigen krant: (1) ‘Wij mensen zijn groepsdieren, het is helend om samen in hetzelfde ritme te zijn’, aldus psychiater Bessel van der Kolk. (2) ‘Omringd zijn door water doet iets met me, op de een of andere manier werkt water troostend en helend’, zegt Jelle Brandt Corstius. (3) ‘De Italiaanse terrorisme-expert Loretta Napoleoni (65) ontdekte na een diepe persoonlijke crisis dat niets zo helend werkt als breien.’

In 2020 piekte het woord in de krant, het kwam wel veertig keer voor. Het wordt met name steeds vaker gebruikt in artikelen over (beter) leren leven met de littekens van individuele en collectieve (vaak transgenerationele) trauma’s. Geen zaken waar makkelijke, snelle oplossingen voor bestaan. Toch lijkt het ook regelmatig alsof er geen specifiek mentaal letsel nodig is om naar heling te verlangen, zoals de talloze onlinerecepten voor ‘helende kippensoep’ doen vermoeden.

Nog even over die ‘language creep’. Hoewel ‘creep’ in dit geval natuurlijk een onschuldig werkwoord is (‘sluipen’), roept de uitdrukking bij mij ook het beeld op van iemand die ongepast dichtbij komt met griezelige taal (‘Mag ik dit woord even tegen je aanhouden?’). Zo voelt die ‘heling’ toch ook een beetje, en geen kippensoep die dat gaat veranderen.

Lees hier alle afleveringen van alle rubrieken van de pagina Taalgebruik! uit de Volkskrant.

Meer over