Voetbal ten tijde van de gleufhoeden

De maker van de film Leve het Bruine Monster, Sherman De Jesus, houdt niet van voetbal. Hij heeft het zelf gezegd, dus het zal wel waar zijn....

Leve het Bruine Monster is geen film, maar een documentaire waarin speels en poëtisch met de feiten wordt omgesprongen. De Jesus heeft filmmateriaal uit de eerste helft van deze eeuw én gedichten laten zoeken door ware voetballiefhebbers en dat samengevoegd tot een idyllisch tijdsbeeld.

De doelen zijn van hout, de melkman brengt zijn flessen rond, jongens voetballen op straat (geen auto's), de bal is bruin, Han Hollander doet verslag op de radio, Chief Whip is 'de beste sigaret voor uw gezondheid', er wordt mede daarom stevig doorgepaft en een kaartje voor Nederland-Duitsland kost 83 cent.

Leve het Bruine Monster heeft, driewerf hoera, een hoog Polygoon/Philip Bloemendal-gehalte. Als de legendarische doelman Piet Kraak trouwt, is het Polygoon-journaal vanzelfsprekend ter plekke. Kom daar tegenwoordig maar eens om!

'De nationale doelverdediger Kraak treedt in Velsen in het huwelijk met mejuffrouw De Bruin. Na in Luxemburg zoveel aanvallen te hebben weerstaan, heeft hij thans de verdediging opgegeven. Hoe kan het anders, bij zoveel charme wordt zelfs Kraak gekraakt.' Ach ja, de jaren vijftig.

Mannen dragen petten of gleufhoeden, en als de nationale ploeg een doelpunt maakt, gooien ze hun petten of gleufhoeden in de lucht en vallen ze elkaar hossend in de armen.

Geluk was heel gewoon, zo zonder reclameborden, Louis van Gaal, de Amsterdam Arena, televisiecamera's, hooligans en sponsors, totdat de Duitsers komen natuurlijk en elf voetballers in het Olympisch Stadion enthousiast de Hitler-groet brengen. We verloren ook nog, met 3-2, in de stromende regen.

De onschuld van het voetbal duurt tot het eind van de jaren veertig. Nadat het beroepsvoetbal is geïntroduceerd, dragen mannen geen petten of gleufhoeden meer en stromen de straten vol met auto's. Abe Lenstra blijft, maar Faas Wilkes vertrekt naar het buitenland en de bal is steeds minder vaak bruin.

(Waartoe dit allemaal heeft geleid, is woensdag te zien als RTL5 tussen de reclameboodschappen door brullend verslag doet van Nederland-Argentinië. De commentator is Harry Vermeegen. Kijktip: kijk niet.)

Met Sherman De Jesus (prachtige voetbalnaam, dat wel) is het gelukkig allemaal goed afgelopen. De TROS laat weten dat hij niet langer angstvallig gesprekken over voetbal probeert te vermijden.

Meer over