Vleugels staan leuk wijd en beetje krom

Kinderen en Haarlemmers - daarvan wil het Frans Hals Museum er meer binnen zien te krijgen. Met 'Kinderen kiezen kunst' vangt het museum twee vliegen in één klap....

Die keuze blijkt vaak verrassend. Natuurlijk zit er een Karel Appel, een Lucebert en een Jan Cremer bij vanwege hun vrolijke kleuren, maar veel vaker werden oude schilderijen gekozen, of donkere prenten.

Er zijn veel redenen waarom kinderen iets mooi vinden, blijkt uit hun commentaar. Iets is mooi omdat het 'lekker groot' is, zoals het drie meter hoge schilderij 'De roof van Europa' van Quinkhardt, die Thomas (7) koos of de Chinees porseleinen vissenkom, van Jeroen (7). Of omdat het goudkleurig is, zoals de Duitse siersvaas uit 1820 of de lijsten van een aantal schilderijen.

Kinderen kiezen dingen die ze aan hun oma of moeder cadeau kunnen doen én die ze zelf in hun kamer willen hebben. Dat varieert van een 19de-eeuwse porseleinen toiletpot, een gigantisch gebreid hemd tot een speelgoed kruidenierswinkel en een geweer, maar ook moderne kunst: de 9-jarige Nina ziet wel iets in de 'Japanse golf', een meterlange blauwe golf van keramiek van Barbara Nanning.

Priscilla (11) zou het portret van de 9-jarige Cornelia van Braeckel uit 1954 van Taco Jelgersma graag op haar kamer hebben, want 'ze heeft leuke kleren, een leuk gezichtje en het is schattig en knap gemaakt.'

De 11-jarige Lisette vindt Luceberts 'Oorlogspersiflage' 'goed' in haar kamer passen, 'want ik heb een gestippelde kamer'. Leo van Gestels 'Dame met grote hoed in prieel' is de favoriet van de 8-jarige Rosalinde, want 'roze is mijn lievelingskleur en daar staat dit schilderij heel mooi bij'.

Siebe van Gool (7) waardeert in 'Blauwe magie' van Kees Okx de mooie kleuren. 'Blauw en rood zijn mijn lievelingskleuren. Ik zou hem wel in mijn kamer willen, maar die is wit met rood, want ik ben voor Ajax.' Ilona (11) én Anienka (7) maakten eenzelfde keuze: de bijna tweehonderd jaar oude, vergulden adelaar. Anienka: 'Ik hou van vogels. Ik zou hem Kim noemen. De vleugels staan leuk wijd en een beetje krom.'

Kinderen kiezen kunst in de Verweyhal van het Frans Hals Museum is een vrolijke mengelmoes van schilderijen en objecten, moderne en oude kunst, een ratjetoe zoals kinderen dat om zich heen verzamelen.

In Museum Boijmans Van Beuningen in Rotterdam is niet toevallig - praktisch alle musea hebben de jacht op de jeugd geopend - ook een tentoonstelling door kinderen samengesteld. Deze Kinderen kiezen kunst is minder overtuigend. Een dertigtal kinderen van een Rotterdamse basisschool koos een aantal museumstukken en voorzag het van commentaar. Ze kozen schilderijen van Kandinsky, Dali, Kokoschka, Rothko, Magritte, Van Gogh, een bronzen schildpad, een versierde nautilusschelp.

Wat het oplevert is een zaal met overwegend topstukken waaraan als extraatje de observatie van een kind is toegevoegd: Schoonhovens 'Kwadratenreliëf' lijkt een soort luxaflex en Van Goghs 'Armand Roulin' heeft 'veel geldzorgen'. Kinderen kijken anders naar kunst dan volwassenen, dat is niets nieuws. Ze maken ook andere tentoonstellingen, maar dan moet je ze wel de vrije hand geven - dat hebben ze in Haarlem beter begrepen.

Truus Ruiter

Kinderen kiezen kunst, in Verweyhal van Frans Hals Museum, Haarlem, t/m 30 november; in Museum Boymans Van Beuningen, Rotterdam t/m 7 december.

Meer over