Vlaams talent en zwier gaan verloren in melige teksten

De verovering des Zuidpools van Manfred Karge door Ensemble Leporello. Regie: Dirk Opstaele. In: Frascati Amsterdam, 2 mei. Tournee...

Ze zijn hier nog nauwelijks bekend, de spelers van de Vlaamse theatergroep Ensemble Leporello. Al jaren maken ze beweeglijk, humoristisch theater, familie van de commedia dell'arte. Een tekst is voor hen een partituur die wordt omgezet in een ritmisch, muzikaal spel dat met een overvloed aan mimiek en beweging balanceert op de grens van dans en clownerie.

Artistiek leider Dirk Opstaele luistert en kijkt als een dirigent naar zijn spelers, het tekstboek op een muziekstandaard voor zich. De acteurs maken van die tekst een muzikale choreografie, ze spreken herhaaldelijk als koor of gebruiken stopwoordjes, klanken en uitroepen die thuishoren in een strip.

Die stijl is Leporello's handelsmerk, maar hun nieuwste voorstelling, De Verovering des Zuidpools, is van heel andere makelij.

Het stuk uit 1986 is van Manfred Karge en het ademt de politieke boodschap van het toenmalige Oost-Duitsland. De zuidpool bestaat alleen in de fantasie van een stel werklozen. Op een zolder tussen het wasgoed verdrijven ze de tijd met een boek over een poolexpeditie rond 1900.

Opstaele zet vier actrices op het toneel als luie cowboys. Ze zitten wijdbeens op een stoel, kijken een beetje suffig rond, hun pistool onder handbereik.

Naast het verhaal waarin ze zich regelmatig verdiepen, spelen allerlei huiselijke verwikkelingen een rol. De echtgenote kan niets met haar werkloze man beginnen, de heren zelf zijn ook de greep op hun leven kwijt.

Het verblijf op die zolder groeit uit tot een metafoor voor een overwintering in de kilte van een ijzige omgeving. Afkomstig uit een roetzwarte fabriek, laven ze zich nu aan het wit van het ijs en het wasgoed dat boven hun hoofden voor een hagelwit decor zorgt. Zo zou dat stuk kunnen werken, maar bij Leporello gaat het anders.

De regisseur vertaalde de tekst in plat Vlaams, vol populaire clichés. En al gauw is meligheid troef. Anders dan in hun verrukkelijke Tartuffe, die hier nauwelijks te zien was, krijgen de spelers bijna geen gelegenheid hun fysieke en mimische talent te laten zien.

Het is doodzonde dat het ensemble zich juist met deze tekst presenteert. Met de politieke boodschap kunnen ze niet uit de voeten en het vertellende karakter van dit stuk staat haaks op de zwier die hun eerdere producties tot een feestje maakte.

Marian Buijs

Meer over