Vernieuwde Royal Opera open voor chic en volk

Na een verbouwing die bijna 750 miljoen gulden heeft gekost, opent vandaag het vernieuwde Royal Opera House aan Londens Covent Garden met speciale Opening Celebrations weer zijn poorten....

Behalve de ingrijpende materiële verbouwing heeft directeur Michael Kaiser er het afgelopen jaar alles aan gedaan om ook het imago van zijn operatempel op te knappen. De robotcamera's van de BBC die in het auditorium zijn ingebouwd, moeten daaraan meehelpen. Veel vaker dan voorheen moeten er producties uit het ROH op televisie komen.

Class is overal aanwezig in de Britse samenleving, dus ook in het Royal Opera House, thuishaven van het Royal Ballet en de Royal Opera. Wie op avonden van grote voorstellingen langs de oude opera liep, kon vanaf de straat de Crush Bar zien, waar glitterend, glinsterend en vooral steenrijk Londen zich in de pauzes overgaf aan champagne en zalm-sandwiches.

De kans dat de eenvoudige passant er ooit zelf een broodje zou bestellen was klein. De tickets die tot de bar toegang gaven waren al voor de kassa openging vergeven aan leden van de Royal Opera House Trust (lidmaatschap elfduizend gulden per jaar) of aan de corporate sponsors. En als door een mirakel een kaartje beschikbaar was, dan moest de eenvoudige operafan daarvoor gauw 850 gulden neertellen.

Wie een goedkoper kaartje voor de Gods - hoog in het auditorium - wist te bemachtigen, kon zich niet mengen met de rich and the beautiful. Die gingen door de majestueuze hoofdingang naar binnen, het plebs werd via een betonnen brandtrap naar zijn plaatsen geleid.

Labourparlementariër Gerald Kaufman, operaliefhebber en in 1997 voorzitter van een commissie die het functioneren van het ROH onderzocht, schreef het Operahuis een 'verstikkend aura van sociale exclusiviteit toe'.

'Je krijgt het gevoel dat je een privéclub binnendringt', zei hij.

Het ROH was kortom een elitaire ballentent en daar moest, vond New Labour, hoognodig verandering in komen.

Michael Kaiser, een Amerikaan zonder klassenbewustzijn, moet daarvoor zorgen. Inmiddels noemen ze hem op zijn werk al The Turnaround King, uit eerbied voor de manier waarop hij het afgelopen jaar het Royal Opera House op een nieuwe koers zette.

En dat terwijl in het jaar voor hij kwam drie voorgangers volledig op het ROH waren afgeknapt en binnen de kortste keren opstapten.

Kaiser trof bij zijn komst een zooitje aan. Ballet en koor stonden op het punt te gaan staken, donoren deden moeilijk nadat alle voorstellingen uit geldnood een jaar waren stopgezet, er was een miljoenenschuld, dirigent Bernard Haitink had zijn geduld verloren en dreigde met vertrek en Cultuurminister Smith was ook hoogst chagrijnig.

Dertien maanden later is de schuld praktisch weg, is Haitink er nog steeds, heeft het ROH meer sponsors dan ooit en is Smith tamelijk tevreden over Kaisers ideeën die het ROH toegankelijker moeten maken voor een breed publiek. Nu moeten die alleen nog even aan de praktijk worden getoetst.

Kaiser belooft dat voor elke voorstelling voortaan minstens 20 procent van de tickets in de vrije verkoop zal gaan. Bovendien gingen de prijzen omlaag. Van maandag tot donderdag kosten bijvoorbeeld de duurste tickets 340 gulden (was vijfhonderd) en op de drukste avonden, vrijdag en zaterdag, is de helft van de kaartjes niet duurder dan 135 gulden. De goedkoopste (staan)plaatsen gaan straks weg voor twintig gulden.

Dat is allemaal nog ongeveer twee keer zo duur als in Parijs of New York, maar dat komt omdat New Labour wel het elitaire karakter van het ROH verfoeide, maar daar niet de consequenties uit trok. De overheidssubsidie is sinds 1992 niet meer verhoogd en was in dat jaar - na de kaalslag onder de cultuurhaatster Thatcher - toch al niet zo indrukwekkend.

Om een breder publiek te trekken, investeerde Kaiser verder in educatieve programma's. Daarnaast is de 'openheid' van het ROH vergroot doordat iedereen er voortaan de hele dag naar binnen kan. De uit 1858 stammende Floral Hall, een schitterend bouwwerk van staal en glas naast het auditorium, is gerestaureerd en veranderd in een ontmoetingsruimte met bars en restaurants, waar ook exposities gehouden worden - in de eerste zijn de spitzen te zien van Margot Fonteyn en Maria Callas' kostuum uit Tosca.

Bovendien bestaat de Crush Bar niet meer en mag iedereen nu door dezelfde deur naar binnen.

Meer over