Veertig keer lekker keten Brigitte Kaandorp presenteert haar eerste musical

Er wordt gebingood en gebokst en jarigen geven er hun feestjes. Sinds deze week is 't Zonnehuis in Amsterdam-Noord ook musicaltheater....

HEIN JANSSEN

DE HUIZEN in Tuindorp-Oostzaan zijn zo klein dat je er nauwelijks een verjaardagsfeestje kunt geven. Daarom wijken veel bewoners uit naar

't Zonnehuis, het buurthuis aan het Zonneplein in Amsterdam-Noord. Het werd gebouwd in 1932, als sluitstuk van het uitbreidingsplan Tuindorp-Oostzaan bestemd voor de huisvesting van 15 duizend arbeiders van de NDSM.

Geef je een partijtje in het Zonnehuis, dan kost dat 42 gulden per persoon, met alles erop en eraan. Maar ben je een oud vrouwtje met AOW, dan vraagt bedrijfsleider Henk Berbers, 'hé wijfie, wat kun je missen?'.

't Zonnehuis wordt niet alleen gebruikt voor bruiloften en partijen, maar ook verhuurd aan organisatoren van bokswedstrijden en artiestengala's (Dries Roelvink). Op zondagmorgen is de dienst van de Pinkstergemeente; in de linkervleugel hangt dan ook een houten kruis. Berbers: 'Alles wat de markt vraagt, doe ik. Alleen porno niet, hoewel Pim de la Parra hier ooit een film heeft opgenomen'.

De komende maanden zal 't Zonnehuis hét musicaltheater van Nederland worden en het Scheveningse Circustheater en Amsterdamse Carré in de schaduw stellen. Berbers heeft zijn tent namelijk verhuurd aan een echte artiest, de cabaretière Brigitte Kaandorp. Samen met een negenkoppig ensemble en een live-orkest brengt Kaandorp in 't Zonnehuis Miss Kaandorp, ofwel Brigitte, de musical. Het is Kaandorps hoogst persoonlijke antwoord op de grote populariteit van de musical in Nederland, en op de commerciële kermis daaromheen.

Kaandorp: 'Een paar jaar geleden liep ik op straat en zag de posters van Willeke, de musical. Ik schoot in de lach, ja sorry dat ik het zeg, maar ik dacht: dat kan ik ook. En zo ontstaat een idee. Ik denk dat Dennis Bergkamp het misschien leuk vindt met zijn buurjongetjes van vroeger nog eens op straat een balletje te trappen. Zo moet je Miss Kaandorp zien. Het is onze voorstelling op onze plek, we hebben niet de prententie om dé musical voor de komende drie jaar te maken.'

Kaandorp heeft een flink deel van haar spaargeld, verdiend met haar drukbezochte theatersolo's, in het project gestoken. Naar eigen zeggen 'om zo'n veertig keer lekker te gaan keten'. Hans Kik is de producent, Bas Odijk componeerde de muziek en Bert Klunder is niet alleen haar tegenspeler maar ook regisseur.

Drie jaar geleden maakten Kaandorp & Klunder in de Amsterdamse discotheek Marcanti Plaza een pretentieloos programma in nachtclubsfeer. Nu gaan ze een stapje verder en storten zich op het entertainmentgeweld van de megamusicals.

Dat alles met een grote, vette knipoog. Dat begint al met het gebouw, waar op de avond van Miss Kaandorp's eerste try-out in een andere zaaltje de wekelijkse bingo-avond plaatsheeft. En dan is er de merchandising. In de hal staat een stand waar plastic handschoenen, tupperwareschaaltjes, emmers en nagelborsteltjes te koop zijn met het Miss Kaandorp-logo. De huisstijl doet denken aan die van Miss Saigon en Evita, maar is pure parodie.

Het publiek kan vooraf een VIP-maaltijd gebruiken, niet in een uit zalmroze en messing opgetrokken restaurant zoals in het Circustheater, maar in een zaaltje met plastic stoeltjes en tl-licht. Het menu kost vijftien gulden en bestaat deze avond uit soep, bal gehakt, stukgekookte sperzieboontjes uit blik, een kruimig aardappeltje en een toetje.

Kaandorp, Klunder en Kik zijn op werkbezoek geweest bij Miss Saigon. Geen van drieën was echt ontroerd, maar Kik heeft wel waardering voor de geöliede machinerie van het bedrijf. 'Ik werd geraakt door de massaliteit. Een musical is wat verhaal betreft flinterdun, je gaat voor de decors, voor de effecten, voor de meerstemmige zang. De meeste musicals zijn niet om te lachen, om Miss Kaandorp kun je erg lachen. Ook in die zin wijkt het af.'

Tijdens de eerste try-out gaan nog een paar dingen fout, maar juist dat klungelige maakt Miss Kaandorp zeer vermakelijk. Kaandorp en Klunder stoeien met alle clichés van het genre musical - van de strakke dansjes uit West Side Story tot de revolutionaire vlaggen uit Les Misérables. De voorstelling gaat ook over de Nederlandse liedjescultuur (van Annie M.G. Schmidt tot Frank Boeijen) en biedt zelfs een korte terugblik op de carrière van Kaandorp zelf, met bloemetjesjurk en ukelele. Bas Odijk heeft dat alles in geraffineerde composities samengebracht.

Een belangrijk personage in Miss Kaandorp is musicalster Joke de Druif, die weliswaar prachtig articuleert maar verder niets te melden heeft, en een speelbal is van gladde producenten.

Kaandorp: 'Ja, natuurlijk is onze Joke geïnspireerd op Joke de Kruijf, maar het is niet persoonlijk bedoeld. In een Nederlandse musical zit nu eenmaal altijd Bill van Dijk of Joke de Kruijf, vandaar. Ik vind dat de echte Joke een fantastische stem heeft, daar ben ik erg jaloers op. Mijn eigen leven is trouwens niet interessant genoeg als uitgangspunt voor een musical. Ik ben niet vergaan op de Titanic, ik heb geen Poolse moeder, ik ben nog nooit ontploft of tegen een berg geknald. Ik leid een keurig leven met één man en twee kinderen.'

Het team van Miss Kaandorp wil geen keiharde satire maken, maar wel enig commentaar leveren op de amusementsindustrie. Kaandorp: 'Een musical wordt niet gemaakt omdat men iets moois wil maken. Het is een product dat moet scoren, net als schoensmeer. Mensen vinden het leuk om te zeggen: ik ben naar Miss Saigon geweest. Dat geeft je aanzien, dan ben je tenminste ergens geweest.'

Maar de kans bestaat toch dat ze het echt mooi vinden?

'Ja, dat is ook zo, we moeten er niet met teveel dédain over praten. Zie onze voorstelling maar als een tegentoon.' Die tegentoon wordt vooral ook gegeven door het ensemble dat bestaat uit studenten van de Akademie voor Kleinkunst, die bij Miss Kaandorp stage lopen. Ze zijn geen echte musicalfans, naar Joe is niemand geweest. Ze houden erg van Stephen Sondheim, dat wel. Koen Smit: 'En van Willem Nijholt in Miss Saigon heb ik ook genoten'. Met Kaandorp werken vinden ze zeer inspirerend.

Peter van de Witte: 'Het lijkt vaak of bij Brigitte alles gewoon komt aanwaaien, maar haar natuurlijke timing is heel knap. Als ze in de auto zomaar een verhaal vertelt, dan moét je gewoon luisteren. Dat is talent, ja.' Marc Nochem: 'Miss Kaandorp is eigenlijk geen musical, het is een cabaretvoorstelling over musical. Goed gezegd, hè.'

Wat de merchandising betreft scoren na de eerste try-out vooral de Delftsblauwe tegeltjes goed. Daarop staat het motto van Miss Kaandorp: 'Het hoeft niks te zijn, als het maar wat lijkt'

Miss Kaandorp, t/m 7 juni (vrijdag t/m zondag) in 't Zonnehuis, Tuindorp-Oostzaan, Amsterdam-Noord. Kaartverkoop via AUB Ticketshop en AUB Uitlijn, tel. 020-6211211.

Meer over