Veel kunstenaars zijn Lichtenstein schatplichtig

Roy Lichtenstein, die maandag op 73-jarige leeftijd in New York aan de gevolgen van een longontsteking overleed, was vooral een wegbereider....

Van onze verslaggeefster

AMSTERDAM

Met zijn reusachtige uitvergrotingen van kleurrijke stripplaatjes reageerde Lichtenstein op het strenge idioom van de abstract-expressionisten. 'Dat moet hard aangekomen zijn in die tijd', zegt Marien Schouten, beeldend kunstenaar en als docent verbonden aan Ateliers '63. 'Om banale voorwerpen zo te celebreren, dat was heel revolutionair.'

Andy Warhol, die allerwegen als de betere popart-kunstenaar geldt, stak zijn licht op bij Lichtenstein. Sigmar Polke verwijst met zijn rastergebruik onmiskenbaar naar het werk van de kunstenaar.

En ook Daan van Golden, wiens oeuvre voor een deel bestaat uit ready-mades, is hem schatplichtig.

Van Golden reageert aan de telefoon met stilte. Hij had het nieuws nog niet vernomen. 'U overvalt me. Zijn dood overvalt me.' En: 'Ik vind zijn stippen erg mooi, misschien zegt dat genoeg?'

'Een reactie? Ik heb geen reactie', zegt daarentegen Cobra-schilder Constant Nieuwenhuis. 'Met schilderkunst heeft het in mijn ogen niks te maken, en schilderkunst is wat mij interesseert.'

Computerkunstenaar Micha Klein maakt zelf ook gebruik van rasters in zijn werk. 'Dat aspect, van het doorvoeren van het raster als beeldopbouw, het inzoomen daarop, vind ik interessant. Lichtenstein heeft erg mooie dingen gemaakt, maar was ook wel een beetje beperkt, vind ik. Hij heeft zijn hele loopbaan vastgehouden aan één stijl.'

Lichtenstein leidt je als het ware via de Donald Duck de kunstgeschiedenis binnen, erkent Marien Schouten. Vandaar dat zijn werk vooral voor jongeren 'spannend' is.

'Wauw, dat is dus ook kunst', dacht computerkunstenaar Danielle Kwaaitaal (1964), toen ze voor het eerst in het Amsterdamse Stedelijk Museum kwam en het werk van Lichtenstein zag. Het was haar eerste confrontatie met 'een beeld waar een zintuiglijke prikkeling van uitging'. Daarna was ze haar 'jeugdidool' al snel vergeten.

De indruk die Lichtenstein op de bordurende 'schilder' Berend Strik maakte, was van meer blijvende aard. Vooral Drowning girl vindt hij mooi. Hij zag het schilderij van de half verdrinkende vrouw in het blauw (tekstwolk: I don't care. I'd rather sink than call Brad for help) in New York.

Strik: 'Wat hij doet, is heel direct, hij maakt een letterlijke uitvergroting. Toch lukt het hem een gevoelige snaar te raken, in al zijn sentimentaliteit. Dat vind ik bijzonder. Want die emotionele lading heeft hetzelfde plaatje als strip niet.

'Mij interesseert in hoeverre kunst anekdotisch kan zijn, zonder dat het werk eronder te lijden heeft. Juist wanneer de anekdote zo direct en letterlijk is, ontstaat er ruimte voor abstractie in andere lagen. Die thematiek gebruik ik ook in mijn werk. Ik wil niet aanmatigend zijn, maar daarin is Lichtenstein een wegbereider geweest.'

Zie ook pagina 17

Meer over