Van simpele pennenstreek tot auto

Techniek telt, maar het is vooral de verpakking die een merk maakt of breekt. De nieuwste BMW's werden ontworpen onder leiding van een Nederlander....

Door Douwe Douwes

Het is persdag op de autobeurs van Parijs, die afgelopen weekeinde zijn deuren opende. In de zeven hallen van het gigantische expositiecomplex lopen ruim tienduizend autojournalisten rond, tuk op de tassen en folders die de autobedrijven uitdelen.

In de stand van BMW houdt Adrian van Hooydonk open dag. Sinds een paar weken is de geboren Limburger (40) hoofdontwerper van de autotak van het Beierse merk. Dat maakt Van Hooydonk tot een van de meest toonaangevende Nederlandse ontwerpers.

Voor zijn komst naar München werkte Van Hooydonk – lang, slank, maatpak en stoppelbaardje – als hoogste man bij Designworks USA, een dochter van BMW die behalve auto's ook zaken als mobiele telefoons en zeilboten ontwerpt.

Van Hooydonk is verantwoordelijk voor alle BMW-modellen die in de afgelopen drieënhalf jaar het licht zagen. In hoog tempo heeft het Beierse merk sindsdien nieuwe autotypen op de markt gebracht. Onlangs ging de 1-serie in de verkoop, de kleinste BMW die de strijd moet aangaan met de Volkswagen Golf, Audi A3 en de Peugeot 307.

Is auto's ontwerpen het hoogst haalbare voor een designer? 'Dat is persoonlijk. Auto's zijn complexe producten, die ook nog eens bewegen. Daarnaast heeft iedereen er een mening over, dus het is ook nog een product waarbij je emoties kunt en moet tonen. Dus wat dat betreft ben ik zeker een autofan.'

Wat vindt u de mooiste auto die ooit is gemaakt? 'Ik vind de Lancia Stratos een hele mooie, en de Alfa 33 Stradale, een hele exclusieve en onbekende auto waarvan er maar dertig of zo zijn gebouwd. Dat zijn echte klassiekers. Bij BMW vind ik de 3.0, de 2002 en de M1 allemaal interessant. Een goede BMW moet dynamiek uitstralen, ook als hij stilstaat. We hebben auto's met een compleet andere technologie dan de concurrentie, vanwege de achterwielaandrijving. Auto's die qua handling heel anders reageren, en dat proberen we in het design uit te drukken. Het zijn alleen de ontwerpen die je in een paar pennenstreken kunt tekenen die het redden in alle moeilijke technische fasen die volgen. Als het in het begin niet duidelijk is, blijft er op het einde ook niets van over.'

Sommige auto-ontwerpers klagen dat ze door de toegenomen regelgeving vanuit Brussel niet meer de ontwerpen kunnen maken die ze eigenlijk zouden willen. Zo moet de neus van nieuwe auto's een minimale hoogte hebben, om voetgangers bij botsingen beter te beschermen. Hindert u dat ook?

'Er komen inderdaad steeds nieuwe regels, maar die hebben natuurlijk ook zin. We beklagen ons daar niet over. Kijk, het is natuurlijk industrieel ontwerpen, dus je moet ook al die problemen oplossen, dat hoort er gewoon bij. Dat is niet anders dan in andere takken van industrieel ontwerpen. Het zal een tijd duren voor ik de handen in de lucht gooi en zeg: dit kan niet meer.' De nieuwe ontwerplijn is bij de 7-serie begonnen. Daar is veel kritiek op geweest; men vond vooral de achterkant niet mooi. Is de kritiek geluwd? 'Ik denk het wel. BMW heeft destijds besloten dat het moest veranderen. Consumenten zijn nu veel moeilijker in een vakje te plaatsen, ze zijn veel kritischer. Wij moesten daarom onze herkenbaarheid behouden, maar ook verder ontwikkelen. Qua techniek willen we klanten het nieuwste bieden, dus het is logisch dat we dat ook in het design doen. In de verkoopcijfers hebben we de kritiek trouwens niet gemerkt. Vanaf het begin is de 7-serie beter verkocht dan zijn voorganger.'

Hebt u ook meer ontwerpvrijheid dan vijftien jaar geleden? 'Ik denk het wel, maar dat heeft ook andere redenen. We zijn qua productietechnieken zo'n stuk verder dat er veel complexere vormen mogelijk zijn. De vormen die wij op de weg brengen, die kan niet iedereen bouwen. Ik denk dat we volop gebruik hebben gemaakt van alle nieuwe mogelijkheden.'

Neemt u zelf nog vaak het potlood ter hand? 'Ik teken elke dag. Ik heb nu een team van circa tachtig ontwerpers in München. Die moeten nadenken over hoe BMW er in de toekomst uitziet, en daar met mij over discussiëren. Maar waarom ik nog teken? Ten eerste vind ik het leuk. Tekenen is ook een manier om te denken. Voor elke ontwerper is tekenen het uitdrukken van driedimensionale gedachten. Bij elk nieuw project teken ik om voor mezelf gedachten te formuleren. Ik laat die tekeningen nooit aan mijn team zien om te zeggen: ”Zo moet het”. Maar vaak werkt het in een discussie sneller om een tekening te maken, in plaats van veel met je armen te zwaaien.'

Is het interessanter om aan de buitenkant van een auto te werken dan aan het interieur? 'Dat kun je niet stellen. Het ene glanst misschien wat meer, maar het interieur is wat onze klant dagelijks vasthoudt. Het blijkt dat het interieur mensen ertoe verleidt om in de toekomst weer een BMW te kopen. Het interieur van een auto is enorm complex omdat er zoveel kleine onderdelen samen moeten passen. Daar moet een auto werkelijk goed functioneren.'

Meer over