Van scheurletters naar 'toegestane arrogantie'

Eén cyclus, één auteur, twee uitgevers, twee omslagontwerpers. Een metamorfose.

null Beeld
Beeld

Hij moest zich even vermannen, ontwerper Jan de Boer, toen hij de omslagen voor De tandeloze tijd-cyclus van A.F.Th. van der Heijden ging vormgeven. De iconische covers uit de jaren tachtig waren immers lastig te overtreffen. Dankzij de scheurletters op de eerste vier delen was het omslag bijna net zo'n monument geworden als de cyclus zelf.

De oude covers zijn ontworpen door P. Tapperwijn, alias van uitgever Ary Langbroek, die bij Querido begon als vormgever. Hij is nu met pensioen.

null Beeld
Beeld

De 'losgeldbrief-letters' vormen een sterk beeld, vindt Jan de Boer dertig jaar later: 'Het zijn niet alleen letters. Het is ook een illustratie. Dat maakt het zo goed.'

Toen De slag op de Blauwbrug (1983) verscheen als proloog, wist niemand hoe groot De tandeloze tijd zou worden. 'De cyclusnaam was aanvankelijk Working Class Hero, een nummer van John Lennon', zegt Langbroek. Van der Heijden wijzigde de titel toen de cover al klaar was. 'Voor straf zou je me eigenlijk moeten helpen met het uitknippen van lettertjes, want het collage-idee laat ik niet varen', schreef Langbroek indertijd.

Tekst gaat verder onder de afbeelding.

null Beeld
Beeld

Sinds Van der Heijden naar De Bezige Bij overstapte (2009) heeft de cyclus een totaal ander gezicht. Deel 6, Kwaadschiks, oogt verstilder dan deel 5, De helleveeg. Het lijkt wel op de historische roman De ochtendgave - 2015, niet uit de cyclus. 'Ik heb ze samen ontworpen', zegt De Boer. Het zeepaardje, idee van de auteur, is het logo van de fabrikant van de apneu-apparatuur dat een rol speelt in Kwaadschiks. De tandeloze tijd ontbreekt op het omslag. De Boer: 'Niet nodig. Van der Heijden staat een beetje boven alles. Wat is mij betreft is dit toegestane arrogantie.'

A.F.Th. van der Heijden: Kwaadschiks
Omslag Jan de Boer.
Bezige Bij; 29,99 (paperback).

null Beeld
Beeld
Meer over