Van de honderd naakte vrouwen 21 dubbel

Na nog geen jaar gaat Playboy-hoofdredacteur ad interim Rob van Vuure zijn standplaats alweer verlaten. Waarom zo snel? Kennelijk is het gebrek dat uitgeefster VNU bij dit mannenblad constateerde, een dalende oplage, verholpen, en heeft Van Vuure zijn reputatie van tijdschriftmagiër opnieuw bewezen....

Van Vuure heeft meidenblad Yes, vrouwenblad Viva en weetikveelblad Panorama gereanimeerd, maar zijn naam vestigde hij als hoofdredacteur van Margriet. De medicijnen die hij dat blad toediende, hadden zoveel succes dat hij de recepten zelfs in boekvorm publiceerde onder de titel Van superkrent tot taanmoment, 16 hoofdstukjes over bladenmaken (Geïllustreerde Pers 1988). Juist het bezit van dit boekje prikkelde mijn nieuwsgierigheid naar de prestaties die hij bij Playboy heeft geleverd. Het verzinnen van vijfendertig verschillende manieren om boerenkool onder de aandacht van de lezers te brengen (Superkrent blz. 10-12) leek mij een ander talent dan nieuwe dingen voor Playboy bedenken. Op naar de kiosk.

Ik trof het niet, scheen mij aanvankelijk toe. In mijn exemplaar van het aprilnummer was juist in de historische beschouwing over 'de honderd mooiste vrouwen van de eeuw' twee keer hetzelfde katern in plaats van twee verschillende ingeniet. Daardoor zag ik van de beloofde honderd vrouwen er eenentwintig twee keer en zevenenvijftig helemaal niet. Dat was een klap, en niet alleen financieel.

Later pas begreep ik het magistrale van Van Vuure's aanpak. Het is een staaltje van kostenbesparing zoals de VNU-directie die graag ziet zonder ongunstige uitwerking op de losse-nummerverkoop. Bij het bladeren merk je het niet eentweedrie, en zodra de 'fout' is ontdekt, wordt de koper geconfronteerd met een beroep op zijn mannelijk gevoel voor ridderlijkheid.

Immers, aan de ene kant zijn weinig mannen van mening: 'Als je één vrouw (bijna) bloot hebt gezien, heb je ze allemaal gezien.' Anderzijds geeft het ook een schuldgevoel je bekocht te wanen met het twee keer zien van dezelfde foto van een mooie vrouw. Zo blasé kan en màg een man niet zijn. De ontbrekende zevenenvijftig foto's uit het overzicht verzint hij er desnoods zelf wel bij - a dirty mind is a joy forever.

Eveneens revolutionair is dat door het geschuif met katernen het traditionele Playboy-interview eindelijk is verdwenen. Dat is een even moedige als nodige opschoning van de Playboy-formule. Wie het blad beweerde te kopen 'om de diepte-interviews' was altijd al de risee, maar gelukkig is er nu ook feitelijk een einde gemaakt aan deze hypocrisie. Het is moedig omdat, zo lees ik in het reclamevakblad Adformatie, Van Vuure heel goed weet dat het grote interview door de Amerikaanse Playboy dwingend is voorgeschreven als vast bestanddeel van alle dochter-edities, net als het logo-met-konijntje en de uitklapbare playmate. Op de volgende internationale conferentie van Playboy-hoofdredacteuren - de vorige was op Sint Maarten - zou Van Vuure het zwaar hebben gekregen. Als dit de eigenlijke reden voor zijn snelle vertrek is, zelfs al zou de kastijding hem worden toegediend in het bubbelbad van een luxe hotel, begrijp ik hem.

Dat zelfs de doortastende Van Vuure aarzelingen heeft gekend, kan ik eveneens begrijpen. Heel consequent heeft hij ter bestrijding van de schijnheiligheid toch nog besloten af te zien van een voorpublicatie uit de zojuist verschenen biografie van W.F. Hermans, zelfs al wordt deze op de omslag aangekondigd. Het is immers moeilijk voorstelbaar dat Playboy-kopers zowel een Hermans-biografie appreciëren als de typische Playboy-humor ('treinconductrice Joy naakt... kedeng, kedeng').

Slechts twee aanmerkingen heb ik op Van Vuure's briljante restyling. Een ervan betreft de extreme slordigheid van de eindredactie. Zo laat die in een stuk van redacteur Guus Luijters over de Hermans-biografie staan dat Hermans' zuster een verhouding had met een neef, die 'tijdens de eerste oorlogsdagen eerst zichzelf en daarna haar doodschoot'. Foto's van een blote Poolse filmster worden begeleid door een bijschrift waarin staat 'dat er in Polen ook speelfilms worden gemaakt, moet geen verrassing zijn. In elk land worden speelfilms gemaakt'. De eindredactie weet blijkbaar niet dat Polen decennialang toonaangevende speelfilms produceerde en wereldberoemde regisseurs als Roman Polanski, Krzysztof Kieslowski en Andrzej Wajda heeft voortgebracht. Voor een redactie die graag een kosmopolitische inslag wil uitstralen - 'alles bij Playboy gebeurt in stijl en op niveau', aldus Van Vuure in Adformatie - zijn dat geniepige missers.

Erger is dat Van Vuure maar liefst veertien (14!) pagina's heeft uitgetrokken voor een blote vrouw uit België die zich graag besmeurt met blauwe verf. Iedere Playboy-hoofdredacteur grijpt de kans zijn eigen perversie uit te leven, maar dit gaat de lezer op den duur net zo vervelen als de zesendertigste invalshoek van boerenkool.

Meer over