FilmrecensieUn pays qui se tient sage

Un pays qui se tient sage is een gelaagd oorlogsverslag in vredestijd ★★★★☆

Cineast David Dufresne leunt in deze docu over politiegeweld vooral op indrukwekkende smartphonevideo’s.

Un pays qui se tient sage Beeld
Un pays qui se tient sage

Naast de gruwelijke politiecharges, afgerukte handen en in hun bloed badende gele hesjes is dit beeld uit Un pays qui se tient sage het indrukwekkendst: tientallen studenten die, ergens in een Parijse voorstad, door de politie op hun knieën worden gedwongen. De armen gespreid, de handen op het hoofd – net krijgsgevangenen. ‘Kijk eens wat een keurig klasje’, schampert de agent die het tafereel filmt.

Un pays qui se tient sage: een land dat zich goed gedraagt. Is het huidige Frankrijk een land dat zich goed gedraagt, vraagt cineast David Dufresne zich in zijn nieuwe documentaire af. Als een staat het alleenrecht op geweld heeft, is dit dan de manier waarop dat voorrecht moet worden toegepast?

De film bestaat grotendeels uit archiefmateriaal dat – voornamelijk met de smartphones van demonstranten – werd gefilmd tussen november 2018 en februari 2020, tijdens protestacties in onder meer Parijs, Lyon, Marseille en Toulouse. ‘In die periode leidden politieacties tot twee doden, vijf geamputeerde handen en 27 verloren ogen’, meldden de eindtitels zakelijk.

Dat de Franse regering sleutelt aan een wet die het filmen van politieagenten aan banden legt, maakt de documentaire des te urgenter. Maar ook de avondklokrellen en de bestorming van het Capitool komen als associaties op. Un pays qui se tient sage is een gelaagd oorlogsverslag in vredestijd.

Sociologen, historici, journalisten, direct betrokkenen en enkele politiemedewerkers geven in een verduisterde ruimte indringend commentaar bij de opnamen. ‘Wanneer complete bevolkingsgroepen gemarginaliseerd worden in een alsmaar oneerlijker en harder systeem, verliest de macht haar legitimiteit’, aldus de generaal van de gendarmerie. ‘Wie het geweld van de demonstranten veroordeelt, moet ook het geweld van de staat bekritiseren’, zegt de demonstrant die haar nek brak.

Hun namen en professionele hoedanigheden komen pas na afloop in beeld, om je zo open mogelijk te laten luisteren. Dat de overheid niet wilde meewerken, verklaart het eenstemmige, maar desalniettemin overtuigende geluid van de film.

De archiefbeelden spreken intussen vaak voor zich, welke analyses er ook op worden losgelaten. Sterk is ook hoe Dufresne die opnamen steeds afzet tegen latere kiekjes van dezelfde locaties. Joggers rennen over een voetgangersbrug waar gele hesjes en ME op elkaar knalden. Mensen wandelen door een winkelstraat waar in het vorige beeld de knuppels getrokken werden.

Alles gaat weer zijn gangetje, maar het intense, tot waakzaamheid oproepende Un pays qui se tient sage zorgt dat die sluier niet meer alles bedekt.

Un pays qui se tient sage

Documentaire

★★★★☆

Regie David Dufresne.

86 min., te zien via Picl en Vitamine Cineville.

Meer over