'Uitzendrechten sport op tv naderen de grens'

Morgen wordt op Papendal ernstig nagedacht over sport en tv-rechten. Het symposium 'Tv zonder grenzen; sport, media en markt' speelt zich af zonder het vakantievierende bestuurslid media en communicatie van NOCNSF,..

DE OP HOL geslagen markt van de tv-rechten werpt voortdurend de vraag op: zijn er grenzen aan de ongebreidelde groei van sport op televisie? 'Die ben je aan het naderen', meent sportbestuurder F. Brink, in de Raad van Toezicht van de NOS recent geconfronteerd met de exorbitante prijsvorming van de uitzendrechten van sportevenementen.

Het WK voetbal van 2002 is met zijn vraagprijs van honderd miljoen gulden waarschijnlijk onbetaalbaar voor de publieke omroep. 'Het is wat de gek ervoor geeft. In dat systeem ben je nu terecht gekomen. Het zou gunstig zijn als we onze eigen grenzen stelden, maar de aanhoudende groeispurt van de tv-rechten hebben we vooral aan onszelf te danken.

'We hebben het met mekaar een beetje opgefokt. Dat zit 'm in de concurrentieverhoudingen en in de overwaardering van het product voetbal. Er hangt zoveel omheen tegenwoordig. Die behoefte is voor een belangrijk deel aangekweekt, wordt ons aangepraat. Ik vergelijk het wel eens met Albert Heijn dat het land aan het wijn drinken heeft gekregen.

'Er wordt zoveel over dat ene kleine deel van de sport gezegd dat je het idee hebt: als ik daar niet over mee praat, dan mis ik iets in m'n leven. Maar als toenmalig voorzitter van de basketbalbond vond ik mijn eigen sport veel aantrekkelijker. Het is het kip-en-ei verhaal. Er is potentieel, maar door onvoldoende financiële mogelijkheden komt dat er in het Nederlands basketbal niet uit.'

Brink, ex-voorzitter van de NBB en oud-burgemeester van Veenendaal, zet met gemak 'het petje' van NOCNSF op. Vanonder die klep loert hij, het bestuurslid van de sportkoepel, naar het brede scala van de Nederlandse sport dat hij graag zo breed wil houden. 'Van topsport op tv gaat een stimulans uit naar de breedtesport. En tv-registratie biedt toegang tot andere financiële bronnen, de sponsors, de reclameborden.'

De onontbeerlijke partner voor die stap naar voren heet daarin 'het publieke domein', de NOS, zelfs per contract Partner in Sport (PinS) van NOCNSF. Beide partijen sloten in 1996, na de eerste paniek over de aanval van Sport 7 op het heilige voetbal, een 'supercontract', waarin voor de 'kleine sporten' geld en zendtijd gegarandeerd werd.

Brink: 'Dat was in elk geval voor de basketbalbond een heel goed contract. In de uitvoering bestaat alleen het minpunt dat we niet aan de gegarandeerde zendtijd komen. Maar verder heeft NOCNSF destijds een heel goede slag geslagen. Of dat na 2000 zo vervolgd wordt, daar heb ik enige vrees over.

'Ik zou graag willen dat we op hetzelfde niveau verder gaan. Het is voor veel kleine sporten nu eenmaal lastig op televisie te komen. Of ze zijn niet televisie-geniek en dan bestaat er bij de omroep ook niet echt de drive er iets van te maken, omdat ze financieel nu eenmaal meer gebakken zitten aan het voetbal. Op zich is dat te betreuren.

'Zo'n nieuw supercontract is echt van belang voor de publieke omroep en voor de sport. Maar dan loop je tegen die eerder genoemde grenzen aan. In hoeverre beperken de nu door de markt afgedwongen contracten zoals dat van de Champions League, als publieke omroep-man ben ik daar trouwens heel blij mee, de mogelijkheden voor andere sporten.

'Je kunt je geld maar één keer uitgeven. We zijn voor mijn gevoel al over een grens gestapt. Als je als publieke omroep bepaalde taken moet laten liggen, omdat de kosten op andere fronten zo hoog zijn, dan ben je fout bezig.'

De Europese richtlijn 'Televisie zonder grenzen' voorziet in een lijst van evenementen die gevrijwaard zouden moeten blijven van de zucht naar de hoogste financiële opbrengst, het opbergen achter de decoder. 'Die lijst, met de Elfstedentocht en Koninginnedag bovenaan, zijn we samen met het ministerie van cultuur (OCW) en van sport (VWS) aan het samen stellen. Daar is het symposium ook voor bedoeld.

'Ik kan er in komen dat je voor het bekijken van Veendam-Telstar 25 gulden moet betalen. Dat is entertainment. Maar echte sport is van iedereen. Nederland-België op het WK voetbal mag niet naar de betaalzender. Dan zijn we een grens gepasseerd. Zo zijn we als publiek domein ook een klassieker als Ajax-Feyenoord kwijt geraakt. Daar geldt het dictaat van de markt.

'Een toekomstvisie heb ik nauwelijks. Niemand kan op een paar jaar bekijken wat er technisch allemaal mogelijk is. Maar bij het binnenhalen van het WK voetbal mogen wij publieken niet achterover leunen wegens een vermeend gebrek aan concurrentie. Ik sluit het gevaar van een paar buitenlandse grootheden op de Nederlandse markt niet uit.'

Meer over