RecensieRadio Filharmonisch Orkest

Uitgedund Radio Filharmonisch Orkest klinkt vol en rijk bij Zomersessies in het Concertgebouw ★★★★☆

Met waanzinnige tokkelpassages en fluitende boventonen schikte violist Simone Lamsma zich de ene keer naar de wil van het orkest, om zich er het volgende moment aan te ontworstelen.

De nieuwe zaalopstelling van het Concertgebouw. Beeld Esther de Bruijn
De nieuwe zaalopstelling van het Concertgebouw.Beeld Esther de Bruijn

Het publiek stampvoette na afloop mee met de orkestleden, hopend op een toegift. Die kwam niet, maar het concert door het Radio Filharmonisch Orkest onder leiding van chef-dirigent Karina Canellakis, zondagavond in het Amsterdamse Concertgebouw, was op zich bevredigend genoeg.

Door de versoepelde coronamaatregelen klinken er in juli en augustus twee keer negen concerten (de programma’s worden herhaald) op een avond. In de Grote Zaal nemen tafeltjes de plekken in van verwijderde stoelenrijen. Dat betekent: meer beenruimte. Drankjes mogen mee de zaal in.

Het programma in de Bankgiro Loterij Zomersessies, geschoeid op Amerikaanse leest, bevatte muziek van twee zwarte componisten. Als een tedere omarming waren de beginklanken van Aspiration, de titel van het vierde deel (alleen dit deel werd gespeeld) van de Afro-American Symphony van William Grant Still (1895-1978). Het was in 1930 de eerste symfonie van een zwarte componist die werd uitgevoerd door een voornaam Amerikaans orkest.

Hoewel uitgedund, klonk het Radio Filharmonisch Orkest vol en rijk. De echo van belofte met een nostalgische ondertoon vulde de zaal. Een ontroerend gedragen melodie die deed denken aan de hymneachtige lijnen van Antonín Dvorák in diens symfonie Uit de nieuwe wereld klonk eerst in de violen, om later herpakt te worden door bronzen cello’s.

Ondertussen speelden blazers om beurten zwoele soli die subtiel vooraf geworpen schaduwen zijn van de bluesinvloeden in het vurige staartstuk. Ophitsende pauken en rasse loopjes die door de verschillende instrumentengroepen golfden, zorgden voor een triomfantelijk en luid einde.

George Walker (1922-2018) componeerde het zeven minuten durende Lyric for Strings, een stuk dat late Mahler-romantiek ademt. De altviolen speelden hun troostende solo zoals een moeder haar kind sust. Verandering van sfeer in snijdende akkoorden waarin het bereik van het orkest wordt verkend: hoog in de violen, laag in de bassen; het Radio Filharmonisch Orkest in zijn kleurenrijkdom.

Violist Simone Lamsma was de solist in Tzigane van Maurice Ravel. Lamsma stelde zich niet op als de solist vóór het orkest maar maakt er een kat-en-muisspel van. Met de waanzinnige tokkelpassages, dubbelgrepen en fluitende boventonen schikte ze zich de ene keer naar de wil van het orkest, om zich er het volgende moment aan te ontworstelen. Dan verlaagde ze haar tempo en verzwaarde haar streek, als een woeste stier die briesend zijn hoef schraapt om daarna de matador op de horens te nemen. Haar techniek is altijd onberispelijk geweest, de laatste jaren is er vuur opgelaaid dat haar spel een diepere en avontuurlijkere laag geeft.

Het slotstuk was de Amerikaanse suite van Dvorák. De zaal baadde in gouden licht bij de strelende beginakkoorden – zwierig, vurig en liefkozend. Canellakis sloeg scherp en breed, was alert en hield haar verder van elkaar af zittende musici goed bijeen.

Radio Filharmonisch Orkest

Klassiek

★★★★☆

Muziek van William Grant Still, George Walker, Antonín Dvorák e.a.

5/7, Concertgebouw, Amsterdam

Meer over