100 jaar de Volkskrant

Uiteindelijk zou Fanny Blankers-Koen weer de sokken van haar man gaan stoppen

Voorpagina 5 augustus 1948. Beeld .
Voorpagina 5 augustus 1948.Beeld .

Bij de aanvang van de Olympische Zomerspelen van 1948, in Londen, veronderstelde de verslaggever van de Volkskrant de naam van atlete Fanny Blankers-Koen nog niet bekend bij de lezers. ‘En omdat dit nu eenmaal zo hoort, hier nog wat gegevens: mevrouw Blankers-Koen is dertig jaar. Ze debuteerde in 1935 in de athletiek en behaalde als jong meisje spoedig resultaten, die grote verwachtingen wekten voor de toekomst.’ Die toekomst brak aan toen Blankers-Koen op 2 augustus 1948 in het Wembleystadion de 100 meter sprint in 11,9 seconden aflegde. Daarmee won zij voor Nederland de eerste gouden atletiek-medaille uit zijn olympische geschiedenis. De verslaggever legde alle schroom van zich af, en noemde haar vanaf dat moment slechts nog Fanny, ‘de vrouw wier achternaam niet genoemd behoeft te worden’.

Fanny zou nog drie gouden medailles winnen, waarmee zij ook buiten Nederland een onverwoestbare reputatie verwierf: op de onderdelen 200 meter sprint, 80 meter horden en 4 x 100 meter estafette. Op de sintelbaan trof zij, in het adjectievenrijke proza van de verslaggever, ‘de vinnige Londense typiste Manley, de grote, pronte Strickland, gymnastieklerares in Melbourne, de Canadese Myers – hoog, charmant en vlasblond – en het frêle negerinnetje Thompson, als uit ebbenhout gesneden, van Jamaica.’ Laatstgenoemde zou ‘met schrik in haar kraaloogjes’ op de overrompeling door Blankers-Koen hebben gereageerd.

Fanny Blankers-Koen tijdens de 80 meter horden. Beeld AFP
Fanny Blankers-Koen tijdens de 80 meter horden.Beeld AFP

De sekse en het moederschap van Blankers-Koen speelden in de verslaggeving van haar wapenfeiten een grote rol. Hierin bleef weliswaar onvermeld dat velen in Nederland van mening waren dat zij haar taken als moeder verzaakte, maar de verslaggever liet er geen misverstand dat niet zij maar haar man Jan de broek aan had. Zo bepaalde Jan dat Fanny wel zou deelnemen aan de 4 x 100 meter horde, en niet aan het hoogspringen.’ Ik laat het maar aan mijn man over te beslissen in welke wedstrijden ik uitkom’, zei ze zelf. Zo hoorde de verslaggever het graag. ‘Prettig dat echtgenoten zelfs deze dingen met elkaar kunnen bepraten.’

Met evenveel graagte citeerde de verslaggever de Britse atlete Maureen Gardner, destijds 19 jaar oud, die op het onderdeel 80 meter horden nipt door Blankers- Koen was verslagen. Op de vraag wat haar toekomstplannen waren, zei ze: ‘Het liefste zou ik Fanny navolgen: trouwen, kinderen krijgen, en als ik dertig ben nog zo’n grote athlete zijn als zij nu is.’

Aan de rolverdeling in huize-Koen zouden de Spelen in Londen niets veranderen, verzekerde de Volkskrant. ‘Zij gaat na haar vacantie heus wel weer de sokken stoppen van Jan Blankers. Want zij weet beter dan wie ook dat er nog belangrijker dingen zijn dan de 80 meter horden in 11,2 seconde, belangrijker dingen zelfs dan vier gouden olympische medailles.’ Enigszins bestraffend sprak de verslaggever de vele duizenden mensen toe die Fanny Blankers-Koen bij haar thuiskomst hadden begroet. ‘Ge vergat u te bezinnen op de betrekkelijke waarde van deze onmiskenbaar grote prestatie. Met – laten we zeggen – dezelfde moed, dezelfde opoffering, dezelfde Inspanning worden dagelijks in de wereld prestaties bereikt, waarvan ge slechts kennis neemt met grote onverschilligheid.’

In een wekelijkse serie kijken we terug op hoe de Volkskrant de afgelopen 100 jaar verslag deed van historische gebeurtenissen. Reageren? 100jaar@volkskrant.nl

Meer over