Uit wankele bron

Nout Wellink, de president van De Nederlandsche Bank, moet vorige week enkele vervelende dagen hebben gehad. Hij werd in de Volkskrant door de voormalige minister van Handel en Bankzaken van IJsland, Sigurdsson, beschuldigd van ‘onbeschoft misleidend gedrag’ en van het laten vallen van steken in de Icesave-zaak....

Een dag later bracht de krant als belangrijkste bericht dat Wellink Icesave had kunnen stoppen. Dat was op gezag van hoogleraar Du Perron, die onderzoek deed naar de Icesave-affaire. Du Perron zei in een interview dat hij wist dat Frankrijk Icesave de toegang had geweigerd, maar dat hij het niet nodig had gevonden dat in zijn onderzoek op te nemen.

Nadat Du Perron had gezegd dat Wellink had kunnen ingrijpen, kwamen anderen in de krant aan het woord, die stevig aan de stoelpoten van de bankpresident begonnen te zagen. Zo noemde econoom Sweder van Wijnbergen Nout Wellink ‘een bange toezichthouder’.

De redactie deed zelf ook een duit in het zakje. In twee artikelen werd beschreven hoe de Fransen deden, wat Wellink had kunnen doen. Die artikelen leunden ook op de verklaring van Du Perron.

Inmiddels was het donderdag en was de commotie zo groot dat de Franse centrale bank, die eerder geen commentaar gaf, nu verklaarde dat Icesave nooit om toelating in Frankrijk had gevraagd.

Toen werd het vrijdag en trok hoogleraar Du Perron zijn uitspraken in. Hij stond niet langer achter zijn bewering dat Nederland net als Frankrijk Icesave had kunnen weren en nam ook afstand van zijn uitlating dat Frankrijk Icesave weerde. Hij had zich gebaseerd op bronnen buiten De Nederlandsche Bank. ‘Inmiddels is mij gebleken dat de informatie die ik aan deze bronnen ontleende, onjuist was en dat ik deze bronnen verkeerd heb geïnterpreteerd.’

Dat was voor de redactie een heel pijnlijke ommezwaai. Het merendeel van de berichtgeving was gebaseerd op de verklaring van Du Perron dat Frankrijk iets had gedaan wat Nederland had nagelaten. Nu Du Perron dat introk, viel de grond weg onder alle daarop gebaseerde artikelen.

Wat nog overbleef, was de uitlating van Sigurdsson die immers in zijn opiniestuk ook had geschreven dat Frankrijk Icesave had geweigerd. En Sigurdsson was indertijd minister van bankzaken, dus iemand die zou moeten weten waar hij het over heeft.

Maar Sigurdsson reageerde slechts mondjesmaat op verzoeken om nadere informatie. Toen de redactie hem woensdag vroeg om bewijzen dat Icesave door Frankrijk was geweigerd, hield hij de boot af: hij had geen toegang meer tot de IJslandse toezichthouder, maar hij zou zijn best doen.

In het weekeinde voerde de redactie de druk op de IJslander om met bewijzen te komen verder op. Dat moest ook wel, nu Du Perron was teruggekomen op zijn eerdere uitlatingen.

Dat ‘bewijs’ kwam er. Sigurdsson stuurde een mail, met daarin een stukje uit de verhoren van de commissie-De Wit. Het ging om het verhoor van Wellink. Maar de bankpresident noemt daarin niet Icesave, hij heeft het slechts over een IJslandse bank die zich in Frankrijk meldde en die lang aan het lijntje werd gehouden.

Sigurdsson baseert zich dus op een verklaring die er niet is. Het kan zijn dat hij meer weet, maar tot nu toe is hij niet met nader bewijs gekomen. Dat brengt de redactie in een lastig parket. Als de brief van de IJslander er niet was geweest, was de krant nooit op zoek gegaan naar het nieuws en had Du Perron zijn onverklaarbare uitglijder niet gemaakt.

Maar die brief was er wel en als gevolg daarvan zei Du Perron wat hij zei en is Wellink beschadigd.

Dat roept de vraag op of de redactie zorgvuldig genoeg is geweest. Had Sigurdsson, partij in het conflict, eerder om bewijs gevraagd moeten worden voor zijn beweringen? Moest de redactie zijn beweringen niet controleren?

Dat heeft de redactie gedaan. Beide centrale banken gaven aanvankelijk geen commentaar, maar Du Perron, een kenner van het Icesave-dossier wel. Hij werd zelf nieuws toen hij op de vraag van een verslaggever of hij wist dat Frankrijk Icesave had geweerd, ronduit antwoordde: ‘Ja, we zijn het in ons onderzoek tegengekomen. () Frankrijk heeft de toetreding van Icesave getraineerd en daarna geweigerd op grond van argumenten die op het randje van het Europese recht waren.’

Helaas bleek Du Perron een wankele bron en zitten Wellink en de krant met de brokken.

Meer over