Twijfel aan ‘nieuwe’ Pollocks

Zes schilderijen van Jackson Pollock die in 2003 werden gevonden, blijken bij nadere bestudering waarschijnlijk niet origineel te zijn. Dat beweert de Amerikaanse natuurkundige Richard P....

Van onze verslaggever Rutger Pontzen

Taylor vergeleek de verfpatronen in het werk dat tot het officiële oeuvre van de Amerikaanse schilder behoort, met de 32 schilderijen en tekeningen die drie jaar geleden werden ontdekt door Alex Matter. Taylor ziet ‘beduidende verschillen’ tussen Pollocks authentieke schilderijen en zes uit de groep die Matter had gevonden.

Taylor, hoogleraar aan de Universiteit van Oregon, gebruikte een in de kunsttheorie onconventionele methode, die bekendstaat als de fractale wiskunde. Daarmee toonde hij aan dat de karakteristieke lengteverhoudingen in Pollocks normale verfpartonen niet overeenkwamen met die in de nieuwe schilderijen.

Alex Matter vond de schilderijen toen hij na de dood van zijn moeder de opslagplaats opruimde van zijn ouders Herbert (fotograaf en filmer) en Mercedes (schilder), die met Pollock bevriend waren. Herbert zou zijn appartement in New York aan Pollock hebben uitgeleend, waarin rond 1948 de werken zijn ontstaan. De gevonden schilderijen zouden dit jaar worden geëxposeerd op de jubileumtentoonstelling Pollock Matters, vijftig jaar na Pollocks dood.

Jackson Pollock stierf in 1956 op 44-jarige leeftijd ten gevolge van een auto-ongeluk. Hij maakte furore met zijn drippings, schilderijen die hij tussen 1940 en 1956 maakte door industriële verf te gieten en te druppelen of op het canvas te slingeren; zonder gebruik van kwasten of paletmes, maar met stokken of een gaatje onder in het verfblik. Als de ‘Raging Bull van de 20ste-eeuwse Amerikaanse kunst’ was hij tevens de eerste moderne, abstracte kunstenaar uit de VS die succes had in de gehele westerse kunstwereld.

De serie van 32 werken heeft de controverse over het officiële oeuvre van Pollock nieuw leven ingeblazen. Aanvankelijk werden de schilderijen door kunsthistorica en Pollock-kenner Ellen G. Landau, die door Matter was benaderd, als authentiek bestempeld.

Totdat de Pollock-Krasner Foundation lucht kreeg van de nieuwe schilderijen. De stichting, die de artistieke erfenis beheert van Pollock en zijn vrouw, schilder Lee Krasner, nam Taylor in de arm om middels wetenschappelijk fractaal-onderzoek de herkomst van de nieuwe doeken vast te stellen. Kunsthandelaar Eugene Thaw, ook door de stichting bij het dilemma betrokken, meent zelfs dat de schilderijen door de moeder van Matter en haar studenten zijn vervaardigd, ‘in een poging Pollocks techniek te imiteren’.

De belangen van de stichting zijn groot. Een vergelijkbare, kleine dripping op papier van Pollock, afkomstig van het Museum of Modern Art in New York, bracht vorig jaar bijna 12 miljoen dollar op tijdens een veiling bij Christie’s.

Meer over