De gidsThrillers

Twee sterke thrillers beschrijven het moderne leven in de VS, vanuit zwart perspectief

Nieuwe Amerikaanse misdaadfictie, verteld vanuit zwart perspectief.

null Beeld

Rob van Scheers leidt u door de wereld van de thriller. Hugo Blom doet dat volgende week over luisterboeken, Pjotr van Lenteren praat u daarna bij over jeugdboeken.

Auteur Walter Mosley kennen we vooral van zijn thrillerreeks rond de zwarte privédetective Easy Rawlins uit Los Angeles – 15 episodes inmiddels –, maar korte verhalen schrijft hij ook. In de onlangs verschenen bundel The Awkward Black Man (Orion; pocketeditie € 19,99) heeft Mosley zijn werkterrein verplaatst naar New York en vertelt hij in zeventien schetsen over het alledaagse leven van doodgewone zwarte mensen in dit grootstedelijke inferno. Met een twist, dat wel.

null Beeld Orion
Beeld Orion

Het ‘awkward’ uit de titel mag je vertalen met ‘onhandig’: het zijn bepaald geen winnaars die het boek bevolken, eerder een verzameling eenzame individuen. Maar Mosley weet het zo op te schrijven dat empathie al snel hun deel wordt. In de meeste verhalen zit een vleugje misdaad verwerkt, maar niet te nadrukkelijk.

Zo is er Sammy, die al jaren met zijn overgewicht worstelt als hij plotseling begint af te vallen. Hij denkt dat het komt doordat hij gestopt is met het eten van vrachtladingen Ben & Jerry’s Cherry Garcia-ijs, maar hij heeft kanker. Het hele traject moet hij door. Sammy krijgt thuiszorg van de Ierse Maura O’Reilly, wordt verliefd, en dan steelt zij zijn collectie zeldzame munten en verdwijnt spoorloos. Of neem Albert, half en half dakloos. Hij wordt door dievegge Frankie ingehuurd als afleidingsmanoeuvre bij winkeldiefstallen. Zij is een deftige witte dame, hij een zwarte zwerver. De beveiliging houdt hem nauwlettend in het oog, terwijl zij de schappen leeghaalt. Subtiele vertelling over etnisch profileren. En dan is er de jongeman die niet meer kan slapen sinds hij Chai heeft ontmoet. Na een vluchtige flirt vertelt ze hem dat ze nog twee minnaars heeft: een politieagent en een veroordeelde moordenaar. En nu is hij bang dat een van de twee achter hem aan zal komen.

Vernuftige plots, vermengd met geestige dialogen. Zoals deze in de postkamer:

Ernie: ‘Werken voor die witte lui geeft altijd hetzelfde gelazer.’

Rufus: ‘Maar meneer Drew is toch ook zwart?’

Ernie: ‘Dat was-ie, ja. Dat was-ie. Maar sinds hij promotie heeft gekregen is hij dat vergeten.’

Uiteindelijk draait het verhaal uit op een #MeToo-kwestie. Modern leven, bezien door de ogen van de zwarte schrijver Walter Mosley. En passant schiet hij heel wat stereotypen aan flarden, maar echt grimmig wordt het nooit.

null Beeld Quill Tree Books
Beeld Quill Tree Books

Dat kunnen we niet zeggen van de thriller When You Look Like Us, ook zojuist verschenen (Quill Tree Books; € ca. 16). Daarin volgen we de 16-jarige zwarte Jay die opgroeit in de achterstandswijk de Ducts in de middelgrote stad Newport News, in Virginia. Jay doet het goed op school, maar zijn sociale milieu werkt hem tegen. Dealers in de wijk, bruut politiegeweld, openlijk racisme – toestanden waarover we maar al te vaak horen in het Amerikaanse nieuws. Debuterend auteur Pamela N. Harris werd, zo verklapt de achterflap, zelf ‘geboren in Newport News en daar ook soort van opgevoed, een stad die ook wel liefdevol wordt omschreven als Bad News’. Veel fel realisme, dus.

Jay heeft een oudere zus, Nicole. Zij is het liefje van Javon, de buurtdealer die met zijn terreur boven de wet staat. Althans, dat denkt-ie. Als Nicole op een avond niet thuiskomt, en de avond erop ook niet, besluit Jay haar te gaan zoeken. Javon zegt van niets te weten, de politie laat het koud. ‘Als je eruit ziet zoals wij – bruine huid, bruine ogen, zwarte vlechtjes of juist opgeschoren – dan denkt iedereen dat je problemen maakt. Niemand kijkt om naar een vermiste zwarte tiener uit de sociale woonkazernes, want dat zal dan wel haar eigen schuld zijn’, mompelt Jay. Actueel, spannend en schrijnend, geschreven voor young adults, maar de sociologie is ook voor volwassenen interessant. We moeten niet gek opkijken als dit nog eens een Netflix-serie wordt – de vooruitgesnelde Amerikaanse recensies zijn (terecht) lovend.

Meer over