Drama

Tramontana

De liefde doet Pepet de das om

Bor Beekman

Pepet Tremolls is dood. Dat zegt de 60-jarige kioskhouder en amateur-schilder zelf, in de openingsscène van Tramontana. En even later zien we hem inderdaad bungelen aan een touw van zijn balkon, op Kerstavond, in het Noord-Spaanse plaatsje Cadaques. Het is de liefde die Pepet de das heeft omgedaan, zoveel is zeker.

Maar hoe precies, en waarom, dat laat zich minder eenduidig verklaren. De plaatselijke bergwind, de tramontana, die hier een groot deel van het jaar de kustlijn geselt en de bevolking deprimeert, heeft er in elk geval iets mee van doen. Evenals dorpsgenote Rosa Campos de Amor, een duivels mooi meisje dat bij Pepet in de huishouding werkt.

Tramontana is de getuigenis van Pepet en Rosa’s destructieve amour fou, waarin nooit helemaal duidelijk wordt wie wie aantrekt, of afstoot. Pepet is wereldwijs en cynisch, en lijkt het ene moment ongevoelig voor Rosa’s adoratie, om vervolgens op zijn knieën om haar om liefde te smeken. En Rosa verspringt van verliefd meisje tot volleerde machtswellusteling. Die wispelturigheid komt voort uit de vertelstructuur van Tramontana, die wordt gekleurd door een stoet van onbetrouwbare vertellers: de oude mannetjes in de dorpssociëteit, die de liefdesgeschiedenis van Pepet en Rosa twintig jaar later bijeen memoreren, of zelfs fabuleren.

Aanvankelijk had de Nederlandse filmer Ramón Gieling (bekend van de Johan Cruijff-ode En un momento dado) een documentaire in gedachten toen hij het Spaanse plaatsje Cadaques aandeed, en daar hoorde van de wind en het liefdesdrama. Maar wanneer hij doorvroeg, bleven de lokale bewoners stug zwijgen over het gebeurde, zodat Gieling besloot er zijn fantasie op los te laten. Gieling strikte de perfecte actrice voor de rol van Rosa; de Spaanse Yohana Cobo, in 2006 in Cannes bekroond voor haar rol in Almodóvars Volver. Het goed geacteerde Tramontana is het soort drama dat intrigeert en tegelijk op afstand houdt. De fluïde vertelstructuur, waarbij elke spreker zijn eigen waarheid bezit, maakt het moeilijk om met de personages mee te leven. Ook het ingenieuze spel met flashbacks gaat naar het einde toe wat slepen. Gieling is geen heel subtiel verteller, zijn beeldtaal is mooi en gebalanceerd, maar ook nadrukkelijk; de wind moet veel waaien door de olijfbomen.


Meer over