Serie

This Is a Robbery: een onderhoudende docuserie over de grootste kunstroof aller tijden ★★★★☆

De documentairemakers, die zeven jaar bezig zijn geweest met het verzamelen van materiaal en getuigenissen, richten hun pijlen op de georganiseerde misdaad van Boston in de jaren tachtig en negentig.

This is a Robbery: The World's Biggest Art Heist.  Beeld
This is a Robbery: The World's Biggest Art Heist.

Er zijn eigenlijk maar twee dingen zeker in de zaak van de grootste kunstroof aller tijden. Dat in de nacht van 18 maart 1990 dertien kunstwerken werden gestolen uit het Isabella Stewart Gardner Museum in Boston, waaronder topwerken als Het concert van Johannes Vermeer en De storm op het meer van Galilea, het enige zeezicht van Rembrandt. De daders lieten De roof van Europa van Titiaan en een zelfportret van Rembrandt hangen. De andere zekerheid is dat de werken tot op de dag van vandaag niet zijn teruggevonden. Het aantal theorieën over wie de daders zouden kunnen zijn (twee als politieagent verklede mannen met opplaksnorren) en vooral waar de werken zouden kunnen zijn, overstijgt allang het aantal lege lijsten in het museum.

Dat die werken nog niet zijn terug zijn – als ze nog bestaan – drukt zwaar op het gemoed van de mensen die bij de zaak betrokken waren, zowel bij de mensen in het museum, die elke dag sinds die 18de maart tegen de lege lijsten moeten aankijken, als bij de generaties professionele- en amateuronderzoekers die er sindsdien hun tanden op hebben stukgebeten. Dat maakt de zaak er niet minder fascinerend om, zoals al bleek uit de tiendelige podcastserie Last Seen van The Boston Globe uit 2018.

Meer dan genoeg materiaal voor een Netflixserie. This is a Robbery: The World’s Biggest Art Heist van regisseur Colin Barnicle telt vier zeer informatieve en onderhoudende delen, met in de openingsaflevering een voorbeeldige reconstructie van de roof zelf. De beveiliging van het museum was ondermaats (zelfs voor de maatstaven van 1990) en de zwakke schakel was een drugsgebruikende nachtwaker, die midden in de nacht twee zogenaamde agenten in een aftandse vermomming binnenliet. Het mag gezien de waarde van de werken (inmiddels geschat op een half miljard) de grootste kunstroof ter wereld zijn geweest, het had allemaal weinig finesse.

De documentairemakers, die zeven jaar bezig zijn geweest met het verzamelen van materiaal en getuigenissen, richten hun pijlen op de georganiseerde misdaad van Boston in de jaren tachtig en negentig. De theorie over de Ierse maffia die de werken zou hebben gestolen om de IRA te ondersteunen wordt snel terzijde geschoven en alle aandacht richt zich op een crew die onderdeel was van de Italiaanse georganiseerde misdaad in de stad, een zootje ongeregeld dat eerder deed denken aan Reservoir Dogs, dan aan Ocean’s Eleven, om het in Hollywood-termen te beschrijven.

Duidelijk wordt dat het stelen van kostbare kunstwerken een gangbare praktijk was (en is) om te zorgen voor onderpand in (toekomstige) onderhandelingen met de politie. This is a Robbery biedt een stoet aan kleurrijke personages, maar kan het grote en bijna onverdraaglijke raadsel niet oplossen: als deze werken als onderpand moesten gelden, waarom zijn ze nooit als zodanig gebruikt? De oorspronkelijke bende heeft ze niet meer nodig: men sterft jong in de georganiseerde misdaad. Liggen Rembrandt en Vermeer in een opslag of hangen ze ergens aan een muur? Of zijn ze een hoopje as, verwaaid in de wind?

This Is a Robbery: The World’s Biggest Art Heist

Documentaire (vier delen)

★★★★☆

Regie Colin Barnicle.

Te zien op Netflix.

Meer over