Theatraal tamelijk ongrijpbare ravage van Tom Lanoye

Tom Lanoye heeft met zijn nieuwe toneeltekst helaas geen maat weten te houden in zijn hang naar volledigheid, geestigheid en gevatheid. Revue Ravage is qua vorm inderdaad een revue, maar het resultaat is een theatraal tamelijk ongrijpbare ravage.

Hein Janssen
null Beeld Danny Willems
Beeld Danny Willems

'Alles galmt aan mij!' Dat zegt de oude politicus Joris van Gils, hoofdpersoon in de voorstelling Revue Ravage - dood van een politicus van NTGent en de KVS Brussel. Ton Lanoye schreef hiervoor de tekst, Josse de Pauw regisseerde deze productie én speelt de hoofdrol van de galmende politicus.

Joris van Gils: een old fashion idealist en machtsliefhebber tegelijk. Vertaald naar Nederland: type Joop den Uyl. In België lopen er waarschijnlijk meer van rond: beetje shabby, beetje sjoemelen achter de schermen, moeite met delegeren, want macht smaakt naar meer. Als voorzitter van zijn partij (iets sociaal-democratisch ongetwijfeld) moet Van Gils eigenlijk stoppen, maar macht opgeven is moeilijk. Om hem heen cirkelen zijn raadsgevers, partijbonzen, zijn vrouw en minnares, en zijn energieke zoon, die hem als partijleider wil opvolgen.

De deconfiture van de oude macht - daarover gaat Revue Ravage. De vorm is inderdaad die van een revue, maar het resultaat is een theatraal tamelijk ongrijpbare ravage.

Kaal toneel

Josse de Pauw, die als theatermaker erg van muziek houdt, moet een losse structuur en een lekkere jamsessie met muzikanten en acteurs voor ogen hebben gehad. Zo begint de voorstelling ook: groot kaal toneel, een geweldige band aan de ene kant (Flat Earth Society van componist Peter Vermeersch) en een setje acteurs aan de andere kant, met naast De Pauw onder anderen Els Dottermans, Ann Miller en Willy Thomas.

Joris van Gils (Josse de Pauw) steekt voortvarend van wal: hij repeteert zijn toespraak tot het congres, bijgestaan door zijn assistent. Zal hij zijn partijgenoten toespreken als 'vrienden' of als 'kameraden' - dat is de vraag. Tevens is dat waar het bij de oude politicus om draait: verder gaan met de oude, bevlogen politiek, of meegaan met de oppervlakkige tijd. Vandaaruit ontrolt zich langzaam zijn neergang, na ruim twee uur resulterend in een tamelijk onzinnig slot, waar zelfs een schrijver van soapopera's zich niet voor hoeft te schamen.

Revue Ravage laveert als politiek satire een beetje tussen het politiek geëngageerde muziektheater van Kurt Weill en Bertolt Brecht (maar dan met een vette Vlaamse knipoog) en een vrolijk personeelsavondje onder vakgenoten. Vrij lange, ernstige dialogen worden afgewisseld door meerstemmige zang op vaak prachtige spetter- en tettermuziek. Serieuze overpeinzingen (over televisieroem, Twitter, Facebook et cetera) worden getraineerd door lolligheid en rare fratsen.

Van Gils' vrouw wordt gespeeld door de operazangeres Eurudike de Beul (een variant op het personage Bianca Castafiore uit de Kuifje-strips) en zijn minnares door Els Dottermans, die daar een lekker laconiek wijf van maakt. Als enige mag zij ook een cover zingen: een nieuwe vertaling van Serge Lama's Je suis malade, resulterend in een vanuit diepe registers opgetrokken chagrin d'amour.

Tom Lanoye is dit seizoen overal

Met drie teksten die worden opgevoerd en een speciale middag in De Balie, kunt u bijna niet om schrijver Tom Lanoye heen. Dit seizoen is de Vlaamse schrijver Tom Lanoye buitengewoon actief in het theater. Revue Ravage is de komende maand een paar keer in Nederlandse schouwburgen te zien en op dit moment is ook zijn Koningin Lear van Toneelgroep Amsterdam op tournee. Hiervoor bewerkte Lanoye Shakespeares King Lear tot een voorstelling over vrouwen, macht, onmacht en aftakeling, in een moderne wereld van captains of industry. Frieda Pittoors speelt daarin de titelrol. Binnenkort volgt dan nog de première van GAZ: Pleidooi van een gedoemde moeder, een monoloog die hij speciaal schreef voor de Vlaamse actrice Viviane De Muynck. Debatcentrum De Balie in Amsterdam organiseert op 11 april een speciale middag rond Tom Lanoye, een gesprek over politiek, inspiratie en de actualiteit in zijn werk.

Met drie teksten die worden opgevoerd en een speciale middag in De Balie, kunt u bijna niet om schrijver Tom Lanoye heen.

Dit seizoen is de Vlaamse schrijver Tom Lanoye buitengewoon actief in het theater. Revue Ravage is de komende maand een paar keer in Nederlandse schouwburgen te zien en op dit moment is ook zijn Koningin Lear van Toneelgroep Amsterdam op tournee. Hiervoor bewerkte Lanoye Shakespeares King Lear tot een voorstelling over vrouwen, macht, onmacht en aftakeling, in een moderne wereld van captains of industry. Frieda Pittoors speelt daarin de titelrol. Binnenkort volgt dan nog de première van GAZ: Pleidooi van een gedoemde moeder, een monoloog die hij speciaal schreef voor de Vlaamse actrice Viviane De Muynck.

Debatcentrum De Balie in Amsterdam organiseert op 11 april een speciale middag rond Tom Lanoye, een gesprek over politiek, inspiratie en de actualiteit in zijn werk.

Schreeuwerig

De Pauw zelf draaft na een sterk eerste uur (prachtig hoe hij stem, lijf en leden hier inzet) nogal door in een barokke, schreeuwerige speelstijl. Alles galmt ten slotte aan zijn rolinterpretatie. Daar tegenover staat het prettig en vilein enthousiasme van Nico Sturm als zijn zoon, tevens vertegenwoordiger van de nieuwe tijd.

Wat zich ook wreekt, is dat Revue Ravage simpelweg te veel tekst bevat en te weinig overlaat aan de verbeelding. Lanoye heeft geen maat weten te houden in zijn hang naar volledigheid, geestigheid en gevatheid. Daardoor wordt de losse opzet uiteindelijk log en verzandt het laatste half uur in eindeloze herhaling. Met een potsierlijke laatste knal en wat doelloos heen en weer gehuppel als toegift.

null Beeld Danny Willems
Beeld Danny Willems
Meer over