The Register is niet bedreigend

'Wat ben ik toch eigenlijk braaf', is het inzicht dat de bezoeker van The Register of Deliberate Mistakes zou kunnen overvallen....

'Gereserveerd voor goede vrienden van de directie', meldt het Engelstalige bordje op een van de stoelen in de ontvangstruimte. 'Vluchtelingen', wijst een ander bordje. Op een wand een uitnodigende rij folders. In de wachtkamer van een huisarts gaan die folders over ziektes. Deze gaan over thema's als 'De Kerstboom', 'Dood' en 'Liegen'.

Net als in Het grote archief, de installatie die Ilja Kabakov in het Amsterdamse Stedelijk Museum maakte, verschijnt het menselijk verlangen naar orde hier in z'n meest absurde vorm. Bij de Russische kunstenaar was de buraucratie chaotisch en anoniem. De in Nederland gehuisveste 'live art'-groep Private Thoughts in Public Places toont de Amerikaanse variant: de kilheid van het instituut is verpakt in de kunstmatige glimlach-warmte van de zogenaamd persoonlijke aanpak.

Iedereen die het bordkartonnen instituut The Register betreedt, krijgt een nummer toebedeeld en wordt in een kamertje geroepen. 'Welkom, nieuwkomers in kamer 3', zegt een vrouwenhoofd via een beeldscherm als bezoekers 009 en 010 kamer 3 zijn binnengestapt. Wat volgt is een goed uitgebalanceerde mix van individuele adviezen en afstandelijke waarschuwingen. 'Voel gerust hoe zacht het tapijt is.' Maar ook: 'Vanaf hier is geen terugkeer mogelijk.'

Een in te vullen formulier doet een beroep op de eerlijkheid van de bezoeker. En op de genoemde braafheid. Maar niet iedereen blijkt bereid z'n naam vermelden, plus datgene waar je je het meeste zorgen over maakt, plus het antwoord op de vraag of iemand in jouw huishouden een gebitsprothese draagt. Misschien terecht. De beloning voor eventuele eerlijkheid is, dat het ingevulde formulier even later voor alle bezoekers te kijk hangt. En het nummer op de brave borst van de bezoeker verraadt welke bezoeker bij welk formulier hoort.

The Register of Deliberate Mistakes wil een verontrustende 'ervaring' bieden, maar ondanks alle publieksparticipatie werkt het niet zo. De vier acteurs die het publiek toespreken, oppeppen en in beweging brengen, scheren rakelings langs het individu. Het had wel wat gevaarlijker gemogen. De 'fouten' die het instituut maakt bij de verwerking van de formulieren zijn niet meer dan vette knipogen en bij de 'persoonlijk feedback' wordt niemand werkelijk aangesproken.

Het bijzondere van dit multi-media project is vooral de meeslepende manier waarop de makers de zintuigen van het publiek bespelen. Disc-jockey Gary Shepherd heeft bij ieder uitgesproken woord van de instituutsleden een bijpassend muziekje klaarstaan. En op een groot, computergestuurd videoscherm wordt ieder woord vertaald in een gelikt logo of een visuele reminder, die soms de gesproken boodschap volstrekt tegenspreekt. The Register of Deliberate Mistakes is tot op de seconde georkestreerd. Niet de fouten zijn verontrustend, maar de perfectie.

Meer over