SerierecensieThe Plot Against America

The Plot Against America is een ingetogen, maar alarmerend televisiedrama ★★★★☆

Het is 1940 en Amerika kiest een nazi-sympathisant als president. Het drama dat volgt wordt secuur ontvouwen in kleine stapjes. 

John Turturro (rechts) in The Plot Against America.

Wie haalt het Amerikaanse volk in huis met president Charles Lindbergh, een piloot die in 1927 heldenstatus vergaarde door als eerste solo over de Atlantische Oceaan te vliegen, maar anno 1940 met onverholen antisemitische uitspraken een greep doet naar het hoogste politieke ambt? Het is die vraag, en vooral die angstaanjagende onzekerheid, die Philip Roth zo secuur uiteenzet in het begin van zijn meesterlijke alternatievegeschiedenisroman The Plot Against America (2004).

David Simon en Ed Burns, de heren achter de The Wire, bewerkten het boek voor betaalzender HBO tot een zesdelige serie en ze nemen de tijd om Roths zorgvuldigheid in beelden te vatten. Het verhaal volgt een Joodse familie in Newark, een stad in New Jersey onder de rook van New York, die aan den lijve ondervindt hoe hun vrijheid op ogenschijnlijk subtiele wijze wordt ingeperkt. Een hoteleigenaar die het gezin weigert tijdens een uitje in Washington? Vader Herman (Morgan Spector) wordt woest. Hij houdt zijn rug zo lang mogelijk recht, maar moeder Bess (Zoe Kazan) sust de boel – geen scène schoppen, gauw naar een hotel waar ze wel welkom zijn. Een pompeuze rabbijn (John Turturro, stiekem de ster van de serie) schaart zich intussen achter Lindbergh en stuurt het verhaal zo verder het morele drijfzand in.

We zijn op dit moment bij aflevering drie en de aanpak van Simon en Burns is duidelijk. Wie een stap terugzet, ziet een gestage omwenteling in een land dat zijn fundamentele vrijheid verliest, een toename in wij-zij-denken, maar per aflevering ontvouwt het drama zich in kleine stapjes. En dat is precies waar de serie tussen de regels door voor waarschuwt; grote gebeurtenissen beginnen soms als optelsom van een heleboel ogenschijnlijk alledaagse veranderingen. 

Azhy Robertson zit op de rug van Morgan Spector, rechts naast hem Zoe Kazan.

De politieke strijd die aan dit alternatieve Amerika ten grondslag ligt, is overzichtelijk: zittende president Franklin Roosevelt wil de strijd aangaan met nazi-Duitsland, Lindbergh wil na de vorige wereldoorlog niet weer tienduizenden Amerikaanse soldaten de dood injagen. Het Amerikaanse volk kan kiezen tussen Lindbergh of oorlog, stelt hij. Met als gevolg dat hij de Europese Joden in de steek laat, wat in Amerika een steeds openlijker antisemitisch sentiment faciliteert. Wanneer Lindbergh wordt gekozen volgt beleid om Joodse gemeenschappen uiteen te drijven, onder meer door Joodse kinderen onder te brengen bij ‘echte’ Amerikaanse gezinnen. Maar zelfs dan is het grote plaatje niet voor iedereen zichtbaar.

The Plot Against America wordt sinds het presidentschap van Trump geregeld genoemd als allegorie voor hedendaags Amerika. Als er al iets kritisch over de serie is te zeggen, dan is het dat Simon en Burns gaandeweg wat minder verfijnd te werk gaan om enkele parallellen te accentueren. Los daarvan is dit ingetogen, precies verteld, uitmuntend gespeeld en uiteindelijk alarmerend televisiedrama over gewone mensen die zich moeten zien te verhouden tot ontwikkelingen waar niemand echt vat op heeft.

The Plot Against America

Drama

★★★★☆

Productie David Simon en Ed Burns

Met Morgan Spector, Zoe Kazan, Winona Ryder, John Turturro, Caleb Malis, Azhy Robertson

HBO (te zien via Ziggo), 6 x 60 min

Meer over