Film

The Mauritanian is een onderhoudend, keurig politiek geengageerd drama waarin vooral veel wordt gepraat ★★★☆☆

Vooral Tahar Rahim imponeert als de onterecht vastgehouden Mohamedou Slahi.

The Mauritanian Beeld filmbeeld
The MauritanianBeeld filmbeeld

‘Bewaar wat eten voor me’, zegt Mohamedou Slahi nog tegen zijn moeder, als hij tijdens een bruiloft door militairen wordt opgepakt aan het begin van The Mauritanian. Hij kwam aanzienlijk minder snel terug dan hij zelf verwachtte: Slahi, een man uit Mauritanië, belandde in het Amerikaanse gevangeniscomplex Guantánomo Bay. Verdacht van betrokkenheid bij 9/11, zonder officiële aanklacht, zonder dat iemand wist waar hij was. Hij zou veertien jaar vastzitten.

The Mauritanian baseert zich op Slahi’s bestseller Guantánamo dagboek. De film volgt de zoektocht van de pinnige principiële advocaat die zich over zijn zaak ontfermt – Jodie Foster met grijze boblijn – en zo langzaam ontdekt wat de getraumatiseerde Slahi tijdens zijn gevangenschap is overkomen, en haar tegenstander, een stijve militair aanklager (Benedict Cumberbatch). De slechterik in The Mauritanian is een rechtssysteem waarin alles wat krom is wordt rechtgebreid in onoverzichtelijk papierwerk.

De film van Kevin Macdonald (The Last King of Scotland) is daarmee een keurig politiek geëngageerd drama waarin vooral veel wordt gepraat en door papieren gebladerd. Onderhoudend genoeg, omdat het uitstekend wordt gespeeld door Foster, Teri Duncan als haar rechterhand, en Cumberbatch. Maar vooral Tahar Rahim (Un Prophète, The Serpent) imponeert. Hij geeft Slahi het charisma dat de echte Mauritaniër, te zien op de aftiteling, ook heeft. Daarmee geeft hij hem ook pit, wat hem minder tot een mak slachtoffer maakt, wachtend op redding van een stel Amerikanen.

The Mauritanian is een verhaal over veerkracht, het laat zien dat er altijd menselijkheid te vinden is in een systeem dat ontmenselijkt. Maar de film is onderhuids bozer dan hij lijkt. Bijna terloops toont Macdonald bijvoorbeeld de absurditeit van een gevangeniscomplex dat een cadeauwinkel heeft op het eigen vliegveld. Wat hij ook doet is minutenlang de martelingen laten zien waarna Slahi ‘bekent’: stroboscooplicht, oorverdovende muziek, waterboarden, vergaande en misselijkmakende seksuele intimidatie. Een aanklacht is het ook.

Dat heeft een merkwaardig effect. Want daardoor doet The Mauritanian denken aan de keurig verpakte, woedende films die in de jaren na 9/11 precies deze morele thema’s onderzochten en het systeem aanklaagden, zoals Rendition (2007), of In the Valley of Elah (2007), of Lions for Lambs (2007). Actuele films waren dat, terwijl The Mauritanian elf jaar na het presidentschap van Bush, in een wereld die door een pandemie getransformeerd lijkt, voelt als een bekend stuk afgeronde, eigentijdse geschiedenis. Gedateerd, misschien wel. Totdat je je realiseert dat Slahi ten tijde van Rendition en Trump nog steeds onterecht gevangen zat.

Drama

★★★☆☆

The Mauritanian

Regie Kevin Macdonald

Met Tahar Rahim, Jodie Foster, Benedict Cumberbatch, Teri Duncan

129 min., in 67 zalen

Meer over