Tv-recensieHaroon Ali

The Cocaine Trail drukt gebruikers met hun neus op de feiten, maar voelen ze er ook wat van?

null Beeld null

Kleeft er bloed aan de handen van cocaïnegebruikers? Ja, zeggen politie en politici, die vinden dat het achteloze drugsgebruik een moordlustige industrie financiert. Onzin, zeggen feestende jongeren, die vinden dat de politiek het probleem moet oplossen, door alle harddrugs te legaliseren. Met die discussie in het achterhoofd stuurde PowNed zes recreatieve gebruikers naar Colombia, om te kijken waar ‘hun’ coke vandaan komt en wat de verwoestende effecten zijn van deze miljardenindustrie. De zesdelige serie The Cocaine Trail begon woensdag op NPO 3.

De millennials gaan mee met een politie-inval in Medellín, de drugshoofdstad van Colombia, op zoek naar dealers. ‘Ik vind dit heel a-relaxed’, mompelt filosoof-model-yogaleraar Laura. Ook ontmoeten ze de nabestaanden van een man die omkwam in de drugsoorlog. ‘Dit zal me heel mijn leven bijblijven’, zegt meubelmaker-dichter-festivalmedewerker Pepijn, al lijkt hij het snel weer vergeten. Ze spreken ook met bendeleden en een misdaadjournalist die permanent wordt beveiligd. ‘Heftige verhalen’, zegt Donny, die een kapperszaak, tattooshop én parfumerie heeft. ‘Maar het komt nog niet echt lekker bij me binnen of zo.’

Het is te makkelijk om de jonge, knappe ‘yogasnuivers’ al na één aflevering te diskwalificeren als naïeve nitwits (wat kijkers ook deden op Twitter), bijvoorbeeld omdat ze Pablo Escobar een volksheld noemen, terwijl de drugsbaron duizenden mensen liet ombrengen. De reizigers gebruiken ook wonderlijke drogredeneringen. ‘Weinig mensen gebruiken cocaïne zonder alcohol, dus waarom ligt alcohol nog steeds in de winkel?’ Maar al hun overpeinzingen leggen wel de cognitieve dissonantie bloot die welvarende westerlingen voelen over hun decadente gewoontes. Ze weten beter, maar doen het toch. En dat compenseer je niet met mindfulness.

De deelnemers van het programma The Cocaine Trail. Beeld null
De deelnemers van het programma The Cocaine Trail.

Daar worstelde ik zelf ook mee. In 2011 interviewde ik een aantal vrienden over hun cokegebruik. Vier jaar later zette ik mijn eigen recreatieve drugsgebruik af tegen de schadelijke effecten van alcohol, al dacht ik toen nog nauwelijks na over de levens die coke kost aan de andere kant van de wereld – en nu ook in Nederland. Dat besefte ik pas in 2016, toen ik in Medellín een reportage maakte over het dubieuze Escobar-toerisme na de serie Narcos. Ik ontmoette toen zelfs Pablo’s enge broer. Ben ik sindsdien een engeltje? Nee, maar wel minder naïef.

Vorige week, nog voor The Cocaine Trail begon, waren de zes deelnemers te gast bij Op1, om te vertellen wat ze hadden geleerd van dit avontuur. Sommigen gebruiken nu minder coke dan voorheen. Eén deelnemer had het project even ‘afgesloten’ en gaat het nu pas ‘verwerken’. Maar ze voelen zich nog steeds niet direct verantwoordelijk voor het drugsgeweld. ‘Je wordt niet doodgeschoten met een pakje coke, maar met een wapen.’ Je kunt een individu ook niet afrekenen op een schadelijke massa-industrie; van kiloknallers tot wegwerpkleding. Maar deze serie doet jonge hedonisten hopelijk wel beseffen dat minder gefortuneerde mensen de prijs betalen voor hun genot.

Meer over