Tekening van Van Gogh uit nazi-collectie wordt geveild

Het Britse veilinghuis Sotheby's brengt een door de nazi's geroofde tekening van Van Gogh onder de hamer. De verkoop gebeurt op verzoek van de eigenaresse, een erfgename van de in een concentratiekamp omgekomen joodse kunstverzamelaar Max Silberberg....

Silberberg zag zich in 1935 gedwongen de tekening van olijfbomen voor het Alpilles-gebergte (l'Olivette) te verkopen nadat zijn huis was onteigend en hij in financiële problemen was geraakt. De Van Gogh is slechts één kunstwerk uit de beroemde en omvangrijke collectie van de steenrijke industrieel uit Silezië. De over de hele wereld verspreide, voor een deel verdwenen verzameling impressionisten en expressionisten omvatte werken van onder anderen Degas, Pissarro en Renoir.

De erfgename Gerta Silberberg, de vrouw van Silberbergs zoon Alfred, kan sinds kort over de Van Gogh beschikken. Zij kreeg de tekening van de stichting Pruisisch Cultuurbezit, die in Berlijn zeventien musea beheert. Het bestuur van deze semi-overheidsinstantie besloot vorige maand in principe alle kunstwerken uit het bestand terug te geven, die onder Hitler van joodse burgers waren afgeperst of geroofd.

De weduwe krijgt behalve de tekening van Van Gogh een werk van de Duitse schilder Caspar David Friedrich en een schilderij van Hans von Mares. Het gaat om de eerste teruggave door de stichting aan de rechtmatige eigenaar, en zij geldt meteen als een van de belangrijkste.

Een woordvoerder van de stichting verklaarde dinsdag dat tot voor kort niet bekend was dat l'Olivette, ondergebracht in het Berlijnse Kupferstichkabinet, tot de Silberberg-collectie behoorde. De verkoop bij Sotheby's is in december. Behalve de tekening van Van Gogh wil de 85-jarige Silberberg, die onder bescheiden omstandigheden in Engeland leeft, ook de tekening van Friedrich laten veilen. De Berlijnse stichting overweegt het schilderij van Hans von Mares terug te kopen.

In een gesprek met een Berlijnse krant verklaarde de schoondochter van Silberberg onlangs dat ze al tijden de hoop had opgegeven ooit nog een van de werken terug te zien. Ze had domweg het geld niet om speurwerk te verrichten. In haar plaats en die van andere gedupeerden diende de joodse organisatie Jewish Claims Conference in Frankfurt een claim in.

Meer over