Tegeltjes-wijsheid met Windows 8: voor de Wim Koks van deze tijd

De stormachtige opkomst van de smartphone heeft Microsoft aan het denken gezet. Moet een computer ook niet zo eenvoudig te bedienen zijn? Het resultaat is: Windows 8.

Windows 8. Beeld
Windows 8.

In 1998 liet de toenmalige minister-president Wim Kok zien hoe hij de digitale boot een beetje had gemist. Voor een tv-camera zwaaide de premier met een computermuis alsof het de afstandsbediening van zijn televisietoestel was. De muis was toen al zo'n vijftien jaar ingeburgerd.

Nog even en zo'n 'Kok'-momentje zit er voor elke computergebruiker in. Dat hebben we dan te danken aan Microsoft. Dat speelt voor de komende versie van zijn besturingssoftware voor pc's, Windows 8, stevig leentjebuur bij een ander product uit zijn stal: Windows Phone 7.5, de Microsoft-motor voor mobiele telefoons.

Dan kan het zomaar gebeuren dat je op een dag een telefoonnummer probeert in te toetsen op je computerscherm.

Mozaïek
Die verwarring is mogelijk omdat de versie 8 voor de computers en versie 7.5 voor smartphones zijn gegoten in hetzelfde jasje. Als je een Windows-mobieltje aanzet en een Windows 8-pc, word je begroet door hetzelfde kleurige mozaïek. Elk tegeltje in die startwand is een toegangspoortje tot een toepassing. Dat kan iets simpels zijn als een programma dat steeds de actuele weervoorspelling toont of een berichtencentrale die alle boodschappen laat zien die anderen je via e-mail, MSN Messenger, Twitter of LinkedIn sturen. Het tegeltje toont de laatste stand van zaken. Voorspelt het KNMI een bui, dan regent het op het weertegeltje. Heeft oom Frits net een nieuwe oekaze verstuurd, dan stuitert zijn konterfeitsel door het berichtenvenstertje.

Inspiratie voor de tegelwand hebben ontwerpers bij Microsoft gehaald uit de bewegwijzering bij het openbaar vervoer in Seattle, de thuishaven van het Amerikaanse softwarebedrijf. Busreizigers vinden hun weg op borden met vakken waarin de lijnen en bestemmingen in groot formaat staan vermeld. Het GVB van Seattle heet King County Metro en daar is de interface naar vernoemd: Metro.

Als u straks de weg kwijtraakt in Windows 8: zo voelt een verse forens in Seattle zich dus.

De filosofie achter deze opzet is simpel: weg met die pictogrammen die je soms geen idee geven van wat het programma doet. De namen van applicaties in grote letters. En zonder dat je een programma hoeft te openen, vertelt zijn tegeltje al wat het laatste nieuws is, of de jongste stand, de laatste uitslag of een andere tijding.

Metransformatie
Niet alleen telefoons en computers moeten hier aan geloven. De Xbox 360, de spelcomputer van Microsoft, onderging vorig jaar december al een 'metransformatie'. De Zune, wijlen Microsofts iPod-killer, had jaren geleden al een Metro-achtige bedieningsomgeving. Windows-tablets krijgen ook een Metro-behang.

De gedachte achter de 'vermetroïng' van alle elektronica is dat gebruikers met alle apparaten uit de voeten kunnen als ze eenmaal één Metro-toestel in handen hebben gehad. Wie belt met een Windows Phone, kan daarna ook wegwijs worden uit het keuzemenu van een Xbox 360. Hij zal niet meteen de wereld redden van de ondergang in Mass Effect 3, want dat vereist kennis van een afstandsbediening met een triljoen knoppen (oké, ik overdrijf: zestien). Maar hij kan wel naar de tegel voor de videoverhuur scrollen om een film te bekijken.

Een vermetro'de computer haalt een hoop complexiteit weg voor de gebruiker. De verwarrende fanfare van menubalk, uitrolvensters, taakbalk, startmenu en een bureaublad vol pictogrammen heeft plaatsgemaakt voor een overzichtelijk tableau. Menu's waarin je de pc of een programma naar eigen wensen afstelt, zijn net zo overzichtelijk.

Ga je eenmaal voorbij de tegelwand, dan worden de voordelen van een uniforme bediening voor alles met een snoer wat minder transparant.

Een telefoon is een toestel dat je moet kunnen bedienen met een duim of twee duimen. De pc heeft een muis met knoppen en een scroll-wiel plus een 104 toetsen tellende klavier. Een knopvrije besturing op een machine die van oorsprong is ingericht voor een muis, met een overvloed aan keuzevakjes en opties, is op zijn zachtst gezegd wennen. Als een heuse Wim Kok schieten we over het scherm heen en weer om de verborgen mogelijkheden van een programma tevoorschijn te toveren.

Kop thee
Microsoft heeft voorzien dat Metro niet iedereens kop thee zal zijn. De nieuwe bedieningsopzet is grotendeels uit te schakelen, zodat een gebruiker in een vertrouwde omgeving kan werken - eentje die eruit ziet zoals het Windows dat we hebben leren liefhebben. Daar zit ook zakelijk instinct achter: als 90 procent van de pc's op Windows draait, gooi je het kind niet met het waswater weg.

Microsoft is niet de enige die evenwel gelooft dat je digibeten tot een computer kunt bekeren als je ze net zo eenvoudig te bedienen maakt als een mobieltje. Apple werkt aan een nieuwe versie van het Mac OS X, de motor van zijn iMacs, Mini's en MacBooks. Voor dat Mountain Lion kopieert de Californische elektronicamaker ook allerlei elementen uit de software voor zijn iPhone en iPad. Allemaal om het de Wim Koks van deze wereld makkelijker te maken.

Meer over