interview

Tamara Lindeman (The Weather Station) over hoe ze liedjes schrijft en naar wie ze opkijkt (Joni Mitchell)

Tamara Lindeman.  Beeld Daniel Dorsa
Tamara Lindeman.Beeld Daniel Dorsa

Alles wees erop dat het nieuwe album van The Weather Station een protestalbum zou worden. Er was één probleem: Tamara Lindeman kan niet boos zingen. Dus zocht ze naar andere manieren om Ignorance onontkoombaar te maken.

Het was ergens half december toen de betovering begon. In de mail kwam een linkje naar een zogeheten for your ears only-album binnen dat Ignorance heette en begin februari zou verschijnen. Niets bijzonders, dat platenmaatschappijen muziek vooruitsturen naar journalisten is gebruikelijk.

Dit was het vijfde album, zo liet het begeleidend persbericht weten, van de Canadese Tamara Lindeman (36), die sinds 2009 als The Weather ­Station muziek uitbrengt. Geen on­bekende in de indiewereld.

Zeker het laatste titelloze album uit 2017 had van The Weather Station een naam ­gemaakt om in de gaten te houden. Warme stem, met een groot bereik en origineel gearrangeerde liedjes. Maar daar zijn er meer van. En vaak worden zangeressen met een enigszins eigen geluid te snel vergeleken met de grote Joni Mitchell. Zeker als net als zij ook uit Canada komen.

Toch maar even aangeklikt, en meteen verkocht.

Alles aan Ignorance was prachtig. De rijk gearrangeerde composities waarin jazzy akkoordprogressies op piano, saxofoon en druk slagwerk om aandacht vochten met Lindemans ­gepassioneerde, vloeiende stem.

Evenveel indruk maakten ook de teksten. De rover in Robber is geen boef met handschoenen die met zijn buit in een zak over het hek klimt maar deze dief heeft, veel gevaarlijker, permissie om alles weg te halen wat belangrijk is. ‘Permission of laws/ ­Permission of banks/ White table cloth dinners/ Convention centres, it was all done real carefully’.

Een regel die betekenis had in een maand waarin de toeslagenaffaire het nieuws domineerde. Ieder liedje op Ignorance kende wel een passage die bleef knagen zoals deze: ‘I’ll feel as useless as a tree in a city park/ ­Standing as a symbol of what we have blown apart’.

Ignorance was een plaat die nieuwsgierig maakte naar de ­maker. En ­Lindeman was te spreken via Zoom. De vrouw die in Tried to Tell You bang is zich zo overbodig als een boom in een stadspark te voelen, blijkt een maand na de eerste kennismaking met Ignorance iemand die bedachtzaam haar woorden kiest.

Groeiproces

Haar vijfde album is het resultaat van een groeiproces waarin ze zich stap voor stap van steeds meer schroom heeft ontdaan, vertelt ze. Lindeman begon pas vrij laat met zingen, en op iedere plaat sinds haar debuut The Line uit 2009 leerde ze wat bij. ‘Op The Line probeer ik mijn on­zekerheid als zangeres met nodeloos ingewikkelde songstructuren te verbergen. Van een afstand lijkt die plaat het meest op de nieuwe. Je hoort ­iemand die van Joni Mitchell heeft ­geleerd ­alles net iets anders te doen, maar nog niet goed weet dat de kern van ­ieder liedje echt van jezelf moet ­komen.’

Een goed liedje begint met een sterke gedachte, vervolgt ze. ‘Wát wil ik zeggen, daar gaat het om, en dan niet om de brij heen draaien.’

Dat leerde ze van songschrijver Daniel Romano, de landgenoot die haar tweede album All of It Was Mine (2011) produceerde. ‘Ik moest alle ballast van de liedjes afwerpen en met ­mezelf beginnen. Gewoon met banjo en gitaar opnieuw beginnen.’

Dat lukte, al bleef de belangrijkste gebeurtenis uit haar leven nog onaangeraakt in haar werk. Het verlies van haar eerste liefde, Andre, die overleed toen Lindeman 19 jaar was.

‘We maakten tapejes met ideeën voor liedjes. Ik heb die bandjes gekregen, maar jarenlang durfde ik er niet naar te luisteren. Toen dat uiteindelijk toch lukt, begon The Weather ­Station pas echt ­betekenis voor me te krijgen.’

Tapes heet het nog sobere liedje op het derde album Loyalty (2015). Vanaf toen is Lindeman gaan bouwen. De teksten werden persoonlijker, de ­muziek werd complexer. ‘Ineens durfde ik alles. Ik benaderde muzikanten met wie ik wilde werken, vertelde ze hoe ik alles wilde en ging arrangeren.’

null Beeld Daniel Dorsa
Beeld Daniel Dorsa

Het leven als muzikant beviel vervolgens uitstekend maar toen ze drie jaar geleden terugkwam, voelde ze toch een gevoel van onbehagen. ‘Ik was zo met mezelf bezig geweest dat ik niet zag hoe alles om me heen op instorten stond. Waarom zag ik niet dat we de aarde aan het verkloten waren? Waarom zag ik de ongelijkheid in de wereld niet? Waarom deed ik er zelf niks aan?’

Een protestalbum, dat had ze niet in zich. ‘Ik kan niet boos zingen.’ Maar ze mocht best wat meer de grote problemen van deze tijd in haar werk benoemen. Het passende geluid had ze al in haar hoofd. ‘Ik ben kind van de jaren tachtig, maar heb dat decennium nooit echt meegemaakt. Toch komt mijn favoriete muziek uit die tijd. Het mooie van die jaren was dat artiesten als Kate Bush en Talk Talk niet kozen voor alleen synths of alleen akoestische instrumenten, zoals dat later gebeurde. Ze haalden overal uit wat ze mooi vonden, als het maar op niks anders leek.’

Waarmee we ook weer terug zijn bij Joni Mitchell. ‘Iedereen heeft het altijd over haar werk uit de jaren zeventig. Platen als Blue zijn natuurlijk prachtig. Maar ze is nooit blijven hangen in een eigen stijltje. En juist op haar ­latere werk vond ze een soort vrijheid in expressie die me erg aanspreekt. ­

Ignorance kon ik maken door het werk van muzikanten zoals zij die ik bewonder goed te bestuderen. Ik wist dat ik een stapel goede teksten had, daar moest muziek bij die zowel troostend als prikkelend was. Geen muziek waar je de schouders bij ophaalt. Dat is de ergste muziek.’

The Weather Station: Ignorance (Fat Possum/Bertus)

Stilstand

Tamara Lindeman had het vijfde album van The Weather Station al af voordat een jaar geleden covid-19 ook haar agenda leeg veegde. Toch kijkt ze er niet op terug als een verloren jaar. ‘Hoe erg ook voor alle slachtoffers en nabestaanden, voor mij was het eigenlijk wel goed. Even geen reizen meer bijvoorbeeld. Gewoon thuisblijven en genieten van kleine dingen die je anders veronachtzaamt. Alles kwam even tot stilstand, en dat was goed. Maar nu is het wel weer even genoeg.’

Meer over